Στρατός και άλλα


Του ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΚΑΡΓΑΚΟΥ, ΕΣΤΙΑ 17-12-2010

Στις 24 Σεπτεμβρίου είχα γιά μία ἀκόμη φορά τήν τιμή νά διδάξω στήν Σχολή εθνικής αμύνης (ΣΕΘΑ) τήν ὑψηλή στρατηγική του Φιλίππου καί του Αλεξάνδρου. Είπα στούς σπουδαστές ότι δέν προσήλθα γιά νά τούς ὁμιλήσω αλλά γιά νά τούς αποχαιρετίσω. Θά ήταν τό τελευταίο μου μάθημα. Πρέπει νά ξέρει κανείς πότε πρέπει νά αποχωρεί και εν συντομία, τούς εξήγησα τίς έννοιες της Στρατηγικής καί της Τακτικής καί τίς προσδιόρισα μέ τά ερωτηματικά «τί;», «γιατί;», «πόσο;» (σέ χρονική καί τοπική έκταση) καί «πως;», «μέ τί;». Ἐν συνεχεία εξήγησα γιατί ο στρατός σήμερα δέν ασκεί στρατηγική, είναι όμως ο κυριώτερος βραχίονας της Στρατηγικής.
Στρατηγική, χωρίς ισχυρό στρατό, είναι θεωρία χωρίς πράξη καί επί του προκειμένου ισχύει τό Λατινικό: «Theoria sine praxe est currus sine axe» (=Θεωρία χωρίς πράξη είναι χωρίς άξονα αμάξι).
Τόν στρατό, τόνισα, δέν τόν θέλουμε γιά νά κάνουμε πόλεμο, αλλά γιά νά αποφεύγουμε τόν πόλεμο και τόν εξευτελισμό σέ περίπτωση πολέμου. Πάντα θά έχει ισχύ τό αίτημα του Γάλλου στρατάρχη Λυωταί: «Δώστε μου πολύ στρατό, γιά νά μήν χρειαστεί νά τόν χρησιμοποιήσω», πού είναι παραλλαγή του Λατινικοῦ «Si vis pacem, para bellum» (=αν θέλεις ειρήνη, παρασκευάζου γιά πόλεμο).
Ο πόλεμος, δυστυχώς, είναι τό θλιβερό πεπρωμένο του ανθρώπου. επί γραπτής ιστορίας 3.000 ετών είχαμε μόνον 240 χρόνια ειρήνης! Μιά δική μου νεανική έρευνα έδειξε ὅτι από τό 1945 μέχρι τό 1969, δηλαδή σέ διάστημα 24 ετών, είχαμε 55 πολέμους. Κι ἄν σ’ αυτούς προσθέσουμε τούς 320 εμφυλίους, τότε φθάνουμε στό θλιβερό προνόμιο νά έχουμε έναν πόλεμο κάθε μήνα. Μετά τό 1969 έχασα τό λογαριασμό!
Ο πόλεμος, από πολλές καί ποικίλες μορφές θά εξακολουθεί νά είναι ενδημικό φαινόμενο, εφόσον, όπως γράφει ο Θουκυδίδης, η φύση του ανθρώπου θά παραμένει ίδια. Δυστυχώς, αντί νά καλυτερεύει, χειροτερεύει. Συνεπώς, θά δικαιώνεται διαρκώς ο Ηράκλειτος, πού πρώτος επεσήμανε τό «Πόλεμος πάντων πατήρ, πάντων δέ βασιλεύς».
Ασφαλώς όλοι οι λαοί λατρεύουν καί τραγουδούν τήν ειρήνη. Γράφει ο δικός μας Παλαμάς:«Τί κι αν του πολέμου τό χορό χορεύω/γονατιστός ειρήνη ἐσέ λατρεύω». Ωστόσο η ειρήνη, γιά νά εκφραστεί μέ μία φράση του εθνικού μας ποιητή Λορέντζου Μαβίλη, είναι «ένα πλανερό μαγνάδι». Γιά τήν ειρήνη ισχύει πάντα αυτό πού έχει γράψει στούς «Νόμους» του ο Πλάτων: «εν γάρ καλό εισίν ου πλείστοι των ανθρώπων ειρήνην, τούτο είναι μόνον όνομα, τω δη έργω πάσαις πρός πάσας τάς πόλεις αεί πόλεμον εκήρυκτον κατά φύσιν είναι». Καί τό γιατί, τό εξηγεῖ ο φιλόσοφος μέ έναν τρόπο πού θά ζήλευε ο Κάρολος Μάρξ: «Διά γάρ τήν των χρημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι γίνονται». Αυτό τό λέει στόν διάλογο «Φαίδων».
Σήμερα ζούμε τήν αυταπάτη μιας ειρήνης. Ας τό δεχθούμε έτσι. Μόνον πού δέν πρέπει ποτέ νά ξεχνάμε αυτό πού μας κληροδότησε ο στρατηγός Ντε Γκώλλ: «Η ιστορία κάθε πολέμου αρχίζει από τόν καιρό της ειρήνης». Γι᾽ αυτό κάθε κράτος πραγματικά φιλειρηνικό πρέπει νά έχει πάντα καλό στρατό.
Τόν καλό στρατό δέν τόν κάνουν τά πολεμικά μέσα. Λέει ὁ Θουκυδίδης: «άνδρες πόλις, οι τείχη καί νιες ανδρών κεναί». Τόν καλό στρατό τόν κάνει η καλή ποιότητα των αξιωματικών καί στρατιωτών. Ἡ σκληρή εκγύμναση καί η πειθαρχία. Ἡ πειθαρχία ήταν τό μεγάλο πολεμικό μυστικό της Σπάρτης. Αυτή –μέ τίς αναγκαίες αλλαγές– έγινε κύριο συστατικό των στρατών πού οργάνωσαν ο Μέγας Φίλιππος καί ο γυιός του Αλέξανδρος. Η disciplinα έκανε ἀακατάβλητο τόν ρωμαϊκό στρατό. Η πειθαρχία υπήρξε η βάση του νεώτερου γερμανικού στρατού. Ο μεγάλος στρατηγός, ο Μόλτκε ο πρεσβύτερος, ο οργανωτής του πρωσικού στρατού, είχε πει: «από τή στιγμή πού ένας στρατιώτης θά εμφανισθεί μέ αγυάλιστο κουμπί, έχει γίνει η αρχή γιά τή διάλυση του στρατού».
Οι αρχαίοι Έλληνες πρωτοπόρησαν καί σέ θέματα στρατηγικής καί σέ θέματα τακτικής,  γιατί η βάση του στρατού τους ήταν η φάλαγγα, Η οποία στηρίζεται στήν πυκνότητα, στή συνοχή, κάτι πού  είχε –πέρα από άλλα στοιχεία– απόλυτη πειθαρχία.
Γιά νά φθάσω στόν Αλέξανδρο, ξεκινώ από τήν Σπάρτη. Πρώτοι οἱ Σπαρτιάτες εγκατέλειψαν τό άλογο καί τό άρμα καί στηρίχθηκαν στή φάλαγγα. Τό πέλμα νίκησε τήν οπλή: Τό δόρυ νίκησε τό τόξο καί τό ακόντιο. Οι Σπαρτιάτες καθόρισαν τίς αρχές της επιστημονικής διεξαγωγής του πολέμου. Κι ακόμη έθεσαν τίς βάσεις σε αυτό πού ονομάζεται πολιτισμός του πολέμου. Όσο περίεργα κι αν ακούγεται αυτό. Η ευγένεια ως στοιχείο καλής κοινωνικής συμπεριφοράς, ξεκίνησε από τό στρατό. Παραπέμπω στή λέξη «ιπποτισμός». Αυτή την ιπποτική συμπεριφορά –καί όχι μόνον οι νίκες– ανέδειξαν τόν Αλέξανδρο ως τήν κορυφαία στρατιωτική φυσιογνωμία.
Έκλεισα τήν ομιλία μου μέ μιά φράση του μεγάλου Κινέζου θεωρητικού του πολέμου Σούν Τσού (4ος αιώνας π.χ.):
«Η τέχνη του πολέμου εΙναι ζωτικής σημασίας γιά τό κράτος. Είναι θέμα ζωής καί θανάτου, δρόμος πρός τή σωτηρία και τήν καταστροφή. Γι αυτό δέν πρέπει σέ καμμία περίπτωση νά παραμελείται».
Πηγή: Εστία 17/12/2010

Advertisements

Το κλειδί της κερκόπορτας το έχετε στη τσέπη σας


Λιάννα Κανέλλη, Ελληνικό Κοινοβούλιο, Δεκέμβριος 2010

«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε αυτόν τον προϋπολογισμό εγώ θα σας μιλήσω μόνο για την πατρίδα και με αριθμούς, γιατί υποτίθεται ότι ο προϋπολογισμός αφορά την πατρίδα. Και δεν υποτίθεται απλώς, οφείλει να είναι έτσι, ακόμη και με αυτές τις συνθήκες, ακόμη και με τον τρόπο με τον οποίο συζητάμε σήμερα, ακόμη και με αυτούς τους παράλληλους μονόλογους που δεν παίρνουν απαντήσεις.

Σας καλώ ευθέως –την Κυβέρνηση, ευθέως όμως- να απολογηθείτε εντός του ελληνικού Κοινοβουλίου, εντός εκτός Προϋπολογισμού, για τη συνειδητή απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Δεν μπορούμε να παίξουμε άλλο το παιχνίδι. Ξέρουμε ότι κάνατε διάψευση για τις μυστικές συμφωνίες με τους Τούρκους. Ε, δεν θα σας μιλήσω για τις μυστικές, σας μιλάω για τις φανερές. Δεν θα ασχοληθώ ούτε καν με τον κ. Νταβούτογλου, ο οποίος δηλώνει: «Μα, ποιες; Εμείς ήδη κάνουμε μπίζνες στο Αιγαίο με το Γιώργο». Continue reading «Το κλειδί της κερκόπορτας το έχετε στη τσέπη σας»

Εν ενεργεία… απόστρατοι


του Ανδρέα Κούτρα, ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ 11/9/2010

Αύξηση του μέσου όρου ηλικίας των στρατιωτι­κών η οποία ενδέχεται να φθάσει και τα 8-10 χρόνια, σηματοδοτεί η θεσμοθέτηση της παράλληλης επετηρίδας στις Ένοπλες Δυνάμεις με το νέο νόμο περί υπηρεσιακής εξέλιξης και ιεραρ­χίας των στελεχών. Αυξάνονται επίσης οι φόβοι για ενίσχυση και στο Στράτευμα παθογενειών που παρατηρούνται έντονα στο σύστη­μα λειτουργίας του Δημοσίου.  Για «γερασμένο» Στρατό κάνουν λόγο επιτελείς με αφορμή τη θέ­σπιση της παράλληλης επετηρίδας στην οποία θα εισέρχονται οι αξι­ωματικοί από βαθμό ανθυπολοχα­γού έως αντισυνταγματάρχη που θα έχουν κριθεί στο βαθμό που κα­τέχουν τρεις φορές «διατηρητέοι» και οι συνταγματάρχες-ταξίαρχοι που κρίνονται από την υπηρεσία ως «ευδοκίμως τερματίσαντες». Continue reading «Εν ενεργεία… απόστρατοι»

Το δίκτυο Ultra και οι αναφορές Magic


Το σπάσιμο των ιαπωνικών κωδίκων επικοινωνιών υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες συμμαχικές επιτυχίες στον τομέα των πληροφοριών, η μεγάλη συμβολή της οποίας στην πορεία του πολέμου είναι δύσκολο να εκτιμηθεί σε όλη της την έκταση. Βάση της όλης επιχείρησης αποτελούσε ένα εκτεταμένο δίκτυο
σταθμών υποκλοπής ασυρμάτων επικοινωνιών, οι οποίοι  υπέκλεπταν  εκατομμύρια  κρυπτογραφημένα μηνύματα των ιαπωνικών στρατιωτικών και διπλωματικών υπηρεσιών. Τα κρυπτογραφημένα αυτά μηνύματα διαβάζονταν  κατόπιν από ειδικούς κρυπταναλυτές, οι οποίοι, έχοντας σπάσει τον κώδικα κρυπτογράφησης, αποσπούσαν  το πραγματικό μήνυμα. Το δίκτυο αυτό έγινε γνωστό με την ονομασία Ultra (από το βιβλίο, με τον ομώνυμο τίτλο, του Φρέντερικ Ουϊντερμπόθαμ, το οποίο δημοσιεύθηκε το 1974). Η έκταση της επιχείρησης Ultra ήταν τεράστια. Το καλοκαίρι του 1945 οι συμμαχικές υπηρεσίες πληροφοριών  υπέκλεπταν ένα εκατομμύριο μηνύματα  τον μήνα του Ιαπωνικού Αυτοκρατορικού Στρατού και
αρκετές χιλιάδες άλλων του Ναυτικού και των Ιαπώνων διπλωματών.
Η όλη επιχείρηση είχε αρχίσει πριν από την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, αλλά δεν συστηματοποιήθηκε παρά στις αρχές  του 1942, όταν ο Αμερικανός
υπουργός  Πολέμου, Χένρι Στίμσον, ανέθεσε στον Αλφρεντ Μακόρμακ, έναν επιτυχημένο δικηγόρο με μεγάλη πείρα στον χειρισμό πολύπλοκων υποθέσεων, το καθήκον να διαχειριστεί με τον αποδοτικότερο δυνατό τρόπο τον όγκο των πληροφοριών που συλλέγονταν από τις πηγές του Ultra. To σύστημα
που υιοθέτησε ο Μακόρμακ βασιζόταν στη διοχέτευση όλων των μηνυμάτων τα οποία υποκλέπτονταν προς μια ομάδα εξαιρετικά ευφυών αναλυτών, οι οποίοι τα αξιολογούσαν, τα συσχέτιζαν μεταξύ τους και με τα δεδομένα άλλων πηγών και κατόπιν συνέτασσαν ημερήσιες περιλήψεις/αναφορές για την πολιτική και τη στρατιωτική ηγεσία.
Κατά τα μέσα του 1942 το σύστημα του Μακόρμακ έλαβε την οριστική μορφή της καθημερινής ενημέρωσης επιλεγμένων μελών της αμερικανικής (και της βρετανικής τότε) πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Η διαδικασία αυτή, η οποία συνεχίστηκε ως
τη λήξη του  πολέμου, ακολουθήθηκε σε  γενικές γραμμές μέχρι σήμερα από όλες τις αμερικανικές κυβερνήσεις.  Κάθε ημέρα  οι αναλυτές  συνέτασσαν τρεις αναφορές, οι οποίες είχαν τη μορφή σελίδων εφημερίδας με τίτλους και άρθρα, τα οποία περιείχαν
εκτεταμένα αποσπάσματα από τα υποκλαπέντα  μηνύματα και σύντομα σχόλια των αναλυτών. Αντίγραφα των αναφορών παραδίδονταν σε αγγελιαφόρους  μέσα σε κλειδωμένες θήκες. Οι αγγελιαφόροι τα μετέφεραν στους αποδέκτες τους και παρελάμβαναν τα αντίγραφα των  εκθέσεων της  προηγούμενης ημέρας, τα οποία καταστρέφονταν πλην ενός, το οποίο τοποθετείτο στο αρχείο. Δύο  αντίγραφα πήγαιναν στον Λευκό Οίκο, προοριζόμενα για τον πρόεδρο και τον αρχηγό του προσωπικού επιτελείου του, ενώ άλλα αντίγραφα πήγαιναν σε  επιλεγμένους αξιωματικούς και πολιτικούς αξιωματούχους του Υπουργείου Πολέμου, του Υπουργείου Ναυτικών και του Υπουργείου Εξωτερικών, καθώς και στη βρετανική στρατιωτική αποστολή.  Ενδιαφέρον έχει ο κατάλογος των προσώπων που δεν δικαιούντο να διαβάσουν τις αναφορές, στον οποίο περιλαμβάνονταν ο αντιπρόεδρος
των ΗΠΑ,  όλοι  οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι των Υπουργείων Πολέμου, Ναυτικών και Εξωτερικών εκτός των ελαχίστων επιλεγμένων, όλοι οι αξιωματούχοι του OSS και του FBI καθώς και όσοι σχετίζονταν με το  σχέδιο «Manhattan» (την κατασκευή της ατομικής βόμβας), από τον στρατηγό Λέσλι Γκρόουβς  και κάτω.
Οι τρεις ημερήσιες αναφορές είχαν τις ονομασίες «Magic Diplomatic Summary», «Magic Far East Summary» και «European Summary». Ο  όρος Magic επινοήθηκε
από έναν ανώτερο αξιωματικό των Διαβιβάσεων του Αμερικανικού Στρατού, ο οποίος αποκαλούσε τους κρυπταναλυτές «μάγους» (magicians) και τα αποτελέσματα της εργασίας τους «μαγικά» (magic). Οι Βρετανοί προτιμούσαν τον όρο Ultra, ο οποίος έχει επικρατήσει  μεταξύ των ιστορικών, ενώ οι Αμερικανοί χρησιμοποιούσαν τον όρο Magic για όλες τις υποκλοπές ασυρμάτων επικοινωνιών και ιδίως για εκείνες που αφορούσαν   τους  Ιάπωνες.  To   Magic  Diplomatic Summary αφορούσε τις υποκλοπές των επικοινωνιών ξένων διπλωματών σε ολόκληρο τον κόσμο. To Magic
Far East Summary αφορούσε τις πληροφορίες για τη στρατιωτική, ναυτική και αεροπορική κατάσταση της Ιαπωνίας. To European Summary ήταν παρόμοιο με το
Far East Summary και αφορούσε το ευρωπαϊκό θέατρο επιχειρήσεων. Ολοι οι αποδέκτες των αναφορών ήταν υποχρεωμένοι να τηρούν αυστηρούς κανόνες
περί του  απορρήτου.  Κανένας (περιλαμβανομένου του προέδρου) δεν επιτρεπόταν να κρατήσει αντίγραφα των αναφορών, να κάνει οποιοδήποτε δημόσιο σχόλιο γι’ αυτές οποτεδήποτε και οπουδήποτε (ακόμη και στα απομνημονεύματα του), ούτε να κρατήσει αρχείο για οτιδήποτε  είχε διαβάσει στις αναφορές ή  συμπεράνει από αυτές. Οι αποδέκτες των αναφορών Magic τήρησαν (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων)
τους κανόνες αυτούς τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά τη λήξη του.
Το 1978 δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά τα αρχεία του «Magic Diplomatic  Summary» της εποχής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου,  τα οποία όμως περιείχαν μεγάλο αριθμό λογοκριμένων (σβησμένων) αποσπασμάτων. Πολλοί υπέθεσαν τότε ότι πίσω από τα αποσπάσματα αυτά κρύβονταν  συγκλονιστικές αποκαλύψεις. Το 1995, με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη λήξη του πολέμου, δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά η πλήρης, μη λογοκριμένη έκδοση των αρχείων και διαπιστώθηκε ότι οι «συγκλονιστικές αποκαλύψεις» δεν αφορούσαν τόσο τη ρίψη των  ατομικών βομβών, όσο το ενοχλητικό γεγονός ότι οι Αμερικανοί (και οι Βρετανοί) υπέκλεπταν όχι μόνο τις επικοινωνίες των χωρών του Αξονα, αλλά και αυτές 30 τουλάχιστον άλλων
χωρών, περιλαμβανομένων και συμμάχων όπως η Γαλλία.
Από τη δημοσίευση των διπλωματικών  επικοινωνιών, κυρίως αυτών διπλωματών ουδέτερων χωρών οι οποίοι ήταν  αποσπασμένοι στην Ιαπωνία, επιβεβαιώθηκαν τα δημοσιευμένα αποσπάσματα του ημερολογίου του Φόρεσταλ και οι παλαιότερες μαρτυρίες  ότι Ιάπωνες διπλωμάτες στην Ευρώπη είχαν επιχειρήσει  ανοίγματα ειρήνης ερχόμενοι σε επαφή με τοπικούς αξιωματούχους ή Αμερικανούς διπλωμάτες και πράκτορες του OSS. Ομως όσοι επιμελούντο  τις  αναφορές του  Magic
Diplomatic Summary,  σημείωναν ότι οι κινήσεις  αυτές δεν έδειχναν να είναι εξουσιοδοτημένες από  την  ιαπωνική κυβέρνηση.
Εξαίρεση βέβαια αποτελούσε η επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Τόγκο με τον
πρεσβευτή Σάτο για τη μεσολάβηση της Μόσχας.
Οι πληροφορίες από τις ιαπωνικές διπλωματικές κινήσεις και κυρίως οι υποκλοπές των επικοινωνιών με τη Μόσχα, που υποδήλωναν ότι ο ίδιος ο αυτοκράτορας υποστήριζε την προσπάθεια για την έναρξη διαπραγματεύσεων μέσω των Σοβιετικών και ήταν έτοιμος να στείλει τον δικό του απεσταλμένο, τέθηκαν  υπόψη του υφυπουργού Εξωτερικών Τζόζεφ Γκριού (πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ιαπωνία και κατεξοχήν ειδικού για τη χώρα αυτή στην αμερικανική κυβέρνηση), ο οποίος ήταν γνώστης των εσωτερικών πολιτικών ηθών και της δομής της εξουσίας στη χώρα. Ο Γκριού, από κοινού με τον υπουργό Πολέμου Χένρυ Στίμσον, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εγγύηση, εκ μέρους των ΗΠΑ, του θεσμού του αυτοκράτορα, αποτελούσε τον κρίσιμο όρο για τη συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας, το οποίο και εξέθεσαν στον πρόεδρο Τρούμαν.
Η υπόδειξη  αυτή  ελήφθη  υπόψη στη διακήρυξη του Πότσνταμ  η  οποία μιλούσε για «την παράδοση των ιαπωνικών  στρατιωτικών  δυνάμεων» και όχι για «άνευ όρων συνθηκολόγηση της Ιαπωνίας», όπως ήταν η μέχρι τότε θέση των Συμμάχων.

Περί ξένων ΑΚΑΜ..

Περί ξένων ΑΚΑΜ..

του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ 27/2/2010

Αν η εικόνα που προβάλλεται προς τα έξω στο πλαίσιο της πολιτικής αποτροπής που ακολουθεί μια χώρα, έχει κάποια σημασία, αυτή περιττόν να τονισθεί ότι πρέπει να ανταποκρίνεται όσο το δυνατόν περισσότερο στην πραγματικότητα ή εν πάση περιπτώσει , η όποια ανακρίβεια και υπερβολή να μην είναι εύκολα εξακριβώσιμες. Στην χώρα μας η προφανής αλήθεια αυτής της θέσεως έχει κακοποιηθεί τόσο πολύ από τους πολιτικούς και έχει γίνει τόσο συχνή η κακοποίηση της που -εκόντες ακόντες- άρχισαν να μαθαίνουν την τέχνη και οι στρατιωτικοί.

Το αποτέλεσμα βέβαια είναι να προβάλλονται προς τα έξω εικόνες και θέσεις που συχνά προκαλούν γέλωτα, με συνέπεια -αν το δούμε θεωρητικά- να υπονομεύεται η αξιοπιστία της πολιτικής αποτροπής που υποτίθεται ακολουθεί η χώρα. Ο λόγος για την ενημέρωση Ακολούθων Άμυνας (ΑΚΑΜ) που έγινε την περασμένη εβδομάδα (19 Φεβρουαρίου) στο Πεντάγωνο, από την οποία πήραμε πληροφόρηση από κάποιον ξένο ΑΚΑΜ.

Η αναφορά του Αμερικανού ΑΚΑΜ στην αναδιοργάνωση, τις μικρές αλλά ταχυκίνητες και ευέλικτες μονάδες πολλαπλών αποστολών και ρόλων κτλ ηχηρά, κατέληξε στην ερώτηση : «Πέστε μας ποιοι είναι οι πέντε πρώτοι εξοπλιστικοί σας στόχοι». Απάντηση : «Ξέρετε αυτό δεν είναι δική μας δουλειά , οι πολιτικοί μας αποφασίζουν» και άλλα τέτοια ανάλογης σοβαρότητας, στην ίδια κατεύθυνση.

Ερώτηση του Άγγλου ΑΚΑΜ σχετικά με την επιστράτευση εφέδρων σε ασκήσεις, ο οποίος ζήτησε να πληροφορηθεί πόσους εφέδρους επιστρατεύουμε για αυτό τον σκοπό κάθε χρόνο και ποιο είναι το κόστος για αυτή την δραστηριότητα. Απάντηση: «Επιστρατεύουμε 40.000 ! εφέδρους τον χρόνο , με κόστος 5 εκ ευρώ». Η αλήθεια; Είναι ζήτημα αν επιστρατεύουμε 5.000 εφέδρους τον χρόνο. Αφήστε που αν επιστρατεύαμε 40.000 εφέδρους, αυτό θα συνιστούσε μια μείζονα στρατιωτική ενέργεια την οποία θα έπρεπε και να αναγγείλουμε , σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την γνωστή συνθήκη περί περιορισμού των συμβατικών δυνάμενων στην Ευρώπη (γνωστή ως CFE) . Όσο για το κόστος επιστρατεύσεως 40.00 εφέδρων στους οποίους καταβάλλονται φύλλα πορείας,εκτός έδρας και τμήμα των ημερομισθίων που χάνουν, τροφοδοσία κτλ ζήτημα ήταν αν θα μας έφταναν τα 4πλάσια του ποσού που δήλωσε ο ημέτερος αρμόδιος.

Ο πανέξυπνος και άριστος γνώστης της ελληνικής Βούλγαρος ΑΚΑΜ ενδιαφέρθηκε για την δομή και την διάταξη των μονάδων μας , ερωτώντας ευθέως, αφού υπάρχει η συνοριοφυλακή γιατί ο στρατός εξακολουθεί να βρίσκεται διεσπαρμένος στα σύνορα; Επηρεάζει αυτό την ετοιμότητα και το κόστος;

Μήπως χρειάζονται περισσότερα, για να καταλαβαίνουν ορισμένοι ότι οι ξένοι δεν τρώνε κουτόχορτο;

Η Κυβερνοάμυνα στο Ελεος των … Καραβανάδων

Η Κυβερνοάμυνα στο Ελεος των … Καραβανάδων

του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ 7/6/2008

Επτά χώρες νου NATO, σε συνεργασία τη Συμμαχική Διοίκηση Μετασχηματισμού του NATO (NATO ACT-Allied Com­mand Transformation), συμφώνησαν στις 14 Μάιου να ιδρύσουν ένα κέντρο κυβερνοάμυνας στο Ταλίν της Εσθονίας.

Σκοπός του κέντρου είναι η βελτίωση της άμυνας των σημαντικότερων πληροφορικών συστημάτων και η διανομή μεταξύ των μελών των κα­λυτέρων πρακτικών για την αντιμετώπιση δικτυοκεντρικών απειλών. Οι χώρες αυ­τές είναι η Εσθονία, η Λιθου­ανία, η Λετονία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία και π Σλο­βακία, ενώ οι ΗΠΑ συμμετέ­χουν επίσης ως παρατηρητής. Η λειτουργία του κέντρου έρχεται σαν απάντηση στην ε­πίθεση κυβερνοπολέμου που είχε δεχθεί τον περασμένο χρόνο η Εσθονία, η οποία εί­χε παραλύσει τελείως τις υποδομές του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα της χώρας για αρκετές ημέρες (βλ. πρόοφατο δημοσίευμα του «ΚτΕ»).

Και ενώ όλα αυτά συμβαί­νουν σε χώρες ακόμη και του πρώην σοβιετικού μπλοκ, εύ­λογο είναι το ερώτημα τι γί­νεται στη χώρα μας, ιδίως με­τά τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις περί ασύμμετρων απειλών και τις προ ετών ανακοινώσεις του τότε Α/ΓΕΣ, συμφωνά με τι οποίες «το ΓΕΣ, ως εκ της θεσμικής του αποστολής να περιφρουρή­σει την εθνική ασφάλεια από οποιοδήποτε εξωτερικό κίν­δυνο, προχώρησε από ετών στη λήψη μίας σειράς μέτρων οργάνωσης, τεχνολογικού ε­ξοπλισμού, εκπαίδευσης και προστασίας του στρατιωτικού πληροφοριακού περιβάλλο­ντος έναντι των νέων αυτών μορφών ασύμμετρων απειλών και επιχειρήσεων κυβερνο­πολέμου».

Η ορολογία

Κάνοντας λόγο για «πληροφορικό πόλεμο» ή για «ε­χθροπραξία πληροφοριών», εννοούμε την επιθετική και αμυντική χρήση των πληρο­φοριακών συστημάτων και των πληροφοριών, για άρνησης χρή­σεως εκμετάλλευση, αλλοί­ωση ή καταστροφή των πλη­ροφοριών, των διαδικασιών, των πληροφοριακών και υπολογιστικών συστημάτων του αντιπάλου, καθώς και την προστασία των αντίστοιχων δικών μας.

Με τον πρόχειρο αυτό ορι­σμό ως οδηγό, ας δούμε η κρύ­βεται στην πραγματικότητα πίσω οπό τις ακόμη πρόσφατες ανακοινώσεις περί ασύμμετρων απειλών και την ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων να τις αντιμετωπίσει στο νέο αυτό πεδίο μάχης.

Το 1997, ιδρύθηκε με πολ­λή προσπάθεια το Σώμα Έρευνας και Πληροφορικής στον Σ.Ξ., χωρίς οι άλλοι δύο κλά­δοι (Π.Ν, και ΠΑ.) να ακο­λουθήσουν το παράδειγμα του και να αναγνωρίσουν την α­νάγκη δημιουργίας ξεχωριστής ειδικότητας πληροφορικής, με τις κακές γλώσσες να λένε ό­τι αυτό οφείλεται στο ότι στις θέσεις πληροφορικής βολεύ­ονται ως διοικητές ιπτάμενοι και μάχιμοι αξιωματικοί.

Οι αναλογίες

Στον στρατό, υπάρχουν 170 περίπου στελέχη, διεσπαρμέ­να σε όλη την Ελλάδα, ενώ α­ποτελούν επί πλέον τον πυ­ρήνα όλων των υπηρεσιών πληροφορικής στο ΓΕΕΘΑ. Η αναλογία είναι 1 στέλεχος πλη­ροφορικής ανά 500 περίπου ά­τομα προσωπικού του ΓΕΣ (στρατιωτικό και πολιτικό προ­σωπικό), όταν η διεθνής πρα­κτική επιβάλλει ότι, στη χει­ρότερη περίπτωση, η αναλο­γία αυτή πρέπει να είναι τουλάχιστον 1 προς 150.

Σημειώνεται ση αυτά τα 170 στελέχη υπολείπονται σημα­ντικά έναντι των προβλεπομέ­νων από τους υφιστάμενους πίνακες οργανώσεως των μο­νάδων, όπου υπάρχει καταγε­γραμμένη ανάγκη για 400 στε­λέχη πληροφορικής και φυσι­κά παραμένει ακόμη ακάλυ­πτη. Αλλά ακόμη και αν τα 400 αυτά άτομα υπήρχαν σήμερα, η αναλογία θα βελτιωνόταν μό­νο μέχρι το επίπεδο 1 προς 250 (έναντι του προαναφερθέντος ελαχίστου αποδεκτού 1:150).

Η παραπάνω αναλογία (1:500) στην πραγματικότη­τα είναι ακόμη πιο δυσμενής, αν ληφθεί υπόψη ότι ένας σημαντικός αριθμός των στελεχών αυτών είναι αποσπασμένος στο ΓΕΕΘΑ και ότι ένας επίσης μεγάλος αριθμός αυτών εμπλέκονται καθημερινά ως εμπειρογνώμονες σε διά­φορες επιτροπές αγορών και άλλων διοικητικών πράξεων. Επί πλέον, μέρος του προσω­πικού αυτού ασχολείται με την επιχειρησιακή έρευνα και επανδρλωνει ακόμη το Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογίας ταυ Στρατού (ΚΕΤΕΣ).

Η κατάσταση αυτή είναι ακόμα χειρότερη, αν αναλογι­σθεί κανείς ότι κάθε χρόνο α­ποχωρούν από το Σώμα Έρευνας Πληροφορικής περί τους 4-5 αξιωματικοί, ενώ η ανα­νέωση του γίνεται με μόνο 3 α­ξιωματικούς ετησίως και 3 υ­παξιωματικούς της ΣΜΥ (Σχο­λή Μονίμων Υπαξιωματικών). Με άλλα λόγια, το σώμα αντί να ενισχύεται, φθίνει…

Αν συνυπολογιστεί σε όλα αυτά και η ελλιπής χρηματο­δότηση, η οποία έχει μειωθεί τουλάχιστον 4 φορές από το 2001 και ανέρχεται κρατηθείτε- στα 600.000 ευρώ ετησίως (συμπεριλαμβανομένων και των αναλωσίμων), τη στιγ­μή που ο στρατός δαπανά τε­τραπλάσια ποσά κάθε χρόνο για χαρτί και μελάνια για να διατηρήσει το απηρχαιωμένο γραφειοκρατικό ταυ σύστημα, θα λέγαμε ότι η εικόνα συμπληρώνεται, αλλά και πάλι δεν είναι έτσι.

Γιατί απομένει το όλο πνεύμα που διέπει ακόμη το περίεργο αυτό σύ­στημα, ένα άκρως ενδεικτικό δείγμα του οποίου ήταν ότι μό­λις τα 2005, ο τότε Α/ΓΕΣ αντιστράτηγος Ν. Ντούβας, υπέβαλε στην πολιτική ηγεσία έ­να σχέδιο νόμου (σ.σ,: το ο­ποίο ευτυχώς δεν έγινε δεκτό από τον ΥΕΘΑ Σπ. Σπηλιωτόπουλο) στην εισηγητική έκθε­ση του οποίου υπήρχε η μνη­μειώδους ασχετοσύνης ανα­φορά ότι «η εξέλιξη της σύγ­χρονης τεχνολογίας επιβάλλει την κατάργηση του Σώματος Έρευνας και Πληροφορικής…»!

Το 2008, στο περίφημα νο­μοσχέδιο περί ιεραρχίας και προαγωγών των αξιωματικών, το οποίο οδήγησε αρκετές ε­κατοντάδες σε παραίτηση και χιλιάδες άλλους έτοιμους να φύγουν (και τελικώς απεσύρ­θη ), είχαμε μία ακόμη εκδή­λωση του ίδιου πνεύματος, με την κατάταξη του Σώματος Έρευνας και Πληροφορικής όχι στα Σώματα Υποστηρίξεως Μάχης, γιατί αυτό κάνει (υ­ποστηρίζοντας μεταξύ άλλων και το «νευρικό σύστημα» των Ενόπλων Δυνάμεων, το περί­φημο ΣΔΕΠ, ήτοι το καθ’ η­μάς C4I), αλλά στα «λοιπά Σώ­ματα». Μαζί δηλαδή με το θρησκευτικό, το Μουσικό, το Ταχυδρομικό κ.λπ,

«Παράγκα»

Ενα τελευταίο ακόμη «σκόρπιο» παράδειγμα-ένδειξη: Η ά­θλια κατάσταση του μηχανο­γραφικού κέντρου του στρα­τού, όπου άνθρωποι, μηχα­νές και servers είναι ο ένας πάνω στον άλλον, σε ένα μι­κρό οίκημα που απέχει μόλις 3-4 μέτρα από τπν περίφρα­ξη, ευπρόσβλητο ακόμη και σε μία επίθεση από βόμβες μολότοφ από έναν περαστι­κό. Παρ όλα αυτά εξακο­λουθεί να παραμένει εκεί. Και το σπουδαιότερο; Χωρίς κα­νένα back up site!

Με το χάλι αυτό, που μό­νο εν συντομία περιγράψαμε και χωρίς να αναφερθούμε καθόλου στην τεράστια συμ­βολή της Πληροφορικής στον σύγχρονο πόλεμο (επιτά­χυνση της πολεμικής διαδικασίας, με καθοριστική επί­δραση στον παράγοντα χρό­νο και άρα στην ταχύτερη λή­ψη αποφάσεων), για να μιλά­ει η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία για ασύμμετρες απει­λές και για κυβερνοπόλεμο, που υποτίθεται ότι είναι μία από τις απειλές που καλού­νται να αντιμετωπίσουν οι Ε.Δ., είναι ταυτόχρονα φαι­δρό και άκρως επικίνδυνο.

Και τούτο διότι αυτό υποδηλώνει μία εγκληματική έλλειψη ενημερώσεως σε έναν τομέα στον οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις και η χώρα ολόκληρη είναι κυριολεκτικώς «sans culottes», για να το πούμε όσο πιο κομψά γίνεται.

Τα κακώς κείμενα


Θεόφιλος Καρράς, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ,  Ιούλιος 2006

Οι ενδείξεις ότι τα εδώ και δεκαετίες συσσωρευμένα προβλήματα Των Ενόπλων Δυνάμεων έχουν δημιουργήσει μια ασφυκτική κατάσταση αυξάνονται ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς όμως στα πλαίσια μιας αντίληψης που θεωρεί ότι δεν πρέπει να θίγονται τα «κακώς κείμενα» στις Ένοπλες Δυνάμεις, δεν εξετάζονται συστηματικά οι εγγενείς ή επίκτητες αδυναμίες, οι οποίες επηρεάζουν τη λειτουργία σε βασικούς τομείς ή εγκυμονούν κινδύνους σε επιχειρησιακά θέματα.

Το προσφιλές άθλημα του «κουκουλώματος» των προβλημάτων βολεύει όσους βρίσκονται στους διάφορους βαθμούς διοίκησης λόγω τύχης ή συγκυριών. Βολεύει όσους φοβούνται τις αλλαγές και απλώς διαχειρίζονται τα προβλήματα της καθημερινότητάς, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη ότι τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν.

Βολεύει επίσης εκείνους που έβγαλαν μια σχολή αλλά υιοθέτησαν μια δημοσιοϋπαλληλική αντίληψη για τα πράγματα, προσφιλή στη χώρα μας, επικίνδυνη όμως αφού αποτελεί τροχοπέδη για την πρόοδο. Τέλος εξυπηρετεί τις πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες που θέλουν να ωραιοποιούν την κατάσταση, και γι’ αυτό δίνονται τα τεράστια κονδύλια που ρίχνονται πολλές φορές στο πιθάρι των Δαναΐδων των εξοπλισμών, χωρίς να γίνεται έλεγχος για την αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση του αντιπάλου. Με το άρθρο φιλοδοξούμε να δώσουμε το έναυσμα για ένα δημόσιο διάλογο ο οποίος θα αποκαλύψει τα προβλήματα άλλα και θα αναδείξει πιθανές λύσεις. Όπως ισχύει για κάθε ζωντανό οργανισμό, η ακινησία επιφέρει τον θάνατο, και δυστυχώς οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν αδρανοποιηθεί υπό το βάρος διαχρονικών προβλημάτων.

Υπάρχουν δυο σχολές σκέψης στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις σήμερα. Η μια θεωρεί ότι το σύστημα είναι καλά δομημένο εδώ και πενήντα χρόνια και ότι οι αδυναμίες που υπάρχουν οφείλονται στις ανεπάρκειες ορισμένων ατόμων. Η δεύτερη σχολή σκέψης θεωρεί ότι το σύστημα δεν είναι πλέον αποτελεσματικό, έχει σοβαρές αδυναμίες και πρέπει να αλλάξει ριζικά. Υπάρχουν βέβαια και άλλες απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες το υπάρχον σύστημα μπορεί να βελτιωθεί στη βάση του παλιού ή ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει χώρος για ριζοσπαστικές αλλαγές γιατί αυτές θα προκαλέσουν αντιδράσεις ή ότι σε κάθε κοινωνία υπάρχουν ανεπαρκείς ηγέτες και αδυναμίες του συστήματος. Continue reading «Τα κακώς κείμενα»