Εμείς (Η επιστημονική φύση του ολοκληρωτισμού) ,Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν

Εμείς (Η επιστημονική φύση του ολοκληρωτισμού) ,Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν

μτφρ.: Ειρήνη Κουσκουμβελάκη, επίμετρο: Δημήτρης Κωνσταντίνου, εκδόσεις Εξάρχεια, Αθήνα

Ο Γιεβγκιένι Ιβάνοβιτς Ζαμιάτιν (1884-1937), μηχανικός αεροσκαφών και λογοτέχνης, υπήρξε στρατευμένο μέλος των Μπολσεβίκων τα προεπαναστατικά χρόνια, για να καταλήξει ένας από τους διωχθέντες συγγραφείς της ζντανοφικής περιόδου, μετά την οριστική επικράτηση του Στάλιν στο 15ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ (1927). Με τη μεσολάβηση του Μαξίμ Γκόργκι κατόρθωσε να διαφύγει στο Παρίσι το 1931, όπου έζησε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του (συνεργάστηκε επίσης με τον σκηνοθέτη Ζαν Ρενουάρ). Το Εμείς δημοσιεύτηκε ακριβώς την κρίσιμη χρονιά του 1927, σε ρωσικό περιοδικό του εξωτερικού, κι επρόκειτο να γίνει, όπως είπα, η αρχετυπική λογοτεχνική δυστοπία της εποχής – μια από τις πειστικότερες, υπό την αμφίεση της «επιστημονικής φαντασίας», καταγγελίες του ολοκληρωτισμού. Το ενδιαφέρον που έχει μια νέα ανάγνωσή του σήμερα, ύστερα από την ολοκλήρωση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας της οποίας έγινε μάρτυρας στην εκπνοή του ο 20ός αιώνας, είναι να ανιχνεύσουμε ποια ακριβώς ταυτότητα του ολοκληρωτισμού αναδύεται από τις σελίδες του. Continue reading «Εμείς (Η επιστημονική φύση του ολοκληρωτισμού) ,Γιεβγκιένι Ζαμιάτιν»

Advertisements

Η επαναστατική μάζα, Γουσταύος Λεμπόν

Η επαναστατική μάζα, Γουσταύος Λεμπόν

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΜΑΖΑ

1. Το κίνητρο της εξουσίας.

Πέρα από τα τέσσερα κίνητρα πού ήδη αναφέραµε, υπάρχει και ένα πέµπτο. Αυτό τοποθετείται και εξετάζεται χωριστά από τα άλλα, γιατί είναι σηµαντικότερο. ∆ιαπερνά όλες τις ηλικίες, όλα τα κοινωνικά στρώµατα και όλους τους λαούς. Έχει ιδιαίτερα άµεσες επιπτώσεις στην πολιτική και ακόµη περισσότερο στους επαναστατικούς αγώνες. Είναι το ορµέµφυτο της υπεροχής ή ένστικτο της διακρίσεως ή κίνητρο της εξουσίας.

Πρόκειται για την γενική τάσι του κοινωνικού ατόµου να ξεχωρίση, να διακριθή, να απόκτηση ισχύ και να άσκηση µια κάποια εξουσία. Εκδηλώσεις αυτού του κίνητρου στην καθηµερινή ζωή έχουµε πάµπολλες: Τον αυστηρό οικογενειάρχη πού ασκεί δικτατορικές εξουσίες στο σπίτι του. Τον λοχία -φόβητρο στο στρατό. Τον υπάλληλο -σατραπίσκο στην διοίκηση. Τον καταχρώµενο των «εξουσιών» του θυρωρό κ.ο.κ. Ενώ όµως όλοι, λίγο -πολύ, έχουν µέσα τους αυτό το κίνητρο, λίγοι είναι εκείνοι πού το ικανοποιούν. Γιατί, σε κάθε κοινωνία και σε κάθε καθεστώς, λίγοι σχετικά είναι οι «Ιθύνοντες». Αυτό άφορα και τις δηµοκρατίες και τις δικτατορίες. Φυσικά υπάρχουν διαφορές. Σε µία δηµοκρατία ο κύκλος εκείνων πού ασκούν εξουσία είναι ευρύτερος, ελέγχεται, εναλλάσσεται και κυρίως, ή εξουσία του δεν είναι ούτε απεριόριστη, ούτε ανεξέλεγκτη. Continue reading «Η επαναστατική μάζα, Γουσταύος Λεμπόν»

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 7 Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ


Ναι, δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος. Ευτυχώς που χάσαμε.

Γιατί ευτυχώς;

Η απάντηση συνδέεται άμεσα μ’ ένα άλλο ερώτημα: Ποια είναι η ταυτότητα της εποχής μας, ποιος είναι ο κόσμος που ζούμε;

Απλοϊκό ερώτημα, αφού η απάντηση είναι δεδομένη…

Η εποχή μας, διδάσκει ο μαρξισμός – λενινισμός, είναι η εποχή που ένα παλιό κοινωνικό – οικονομικό σύστημα, ο καπιταλισμός, αποχωρεί από το προσκήνιο της ιστορίας κι ένα καινούργιο ανατέλλει, ο σοσιαλισμός. Είναι η εποχή που ο ιμπεριαλισμός -ανώτατο και τελευταίο στάδιο του καπιταλισμού- πεθαίνει, και πραγματώνεται το πέρασμα στο σοσιαλισμό. Μια κοσμογονική αλλαγή συντελείται μπροστά στα μάτια μας. Continue reading «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 7 Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 6 ΕΜΦΥΛΙΟΣ


Δεν θα μάθουμε ίσως ποτέ, πώς και πότε ακριβώς αποφασίστηκε ο Εμφύλιος Πόλεμος. Ποιος ήταν ο «σχων την πρωτοβουλίαν» … Αν ήταν δηλαδή φαεινή ιδέα του Ζαχαριάδη που την αποδέχτηκαν και την ενθάρρυναν ευχαρίστως οι Σοβιετικοί γιατί εξυπηρετούσε πλήρως τα σχέδιά τους την εποχή εκείνη. Ή αν οι Σοβιετικοί υπέβαλαν την ιδέα αυτή με ένα μορφασμό ή με έναν υπαινιγμό στον Ζαχαριάδη και κείνος την υιοθέτησε αμέσως γιατί έβλεπε να ξανοίγεται μπροστά του «στάδιον δόξης λαμπρόν». Η μεγάλη ευκαιρία να ξεπλύνει το στίγμα από την αναγκαστική, έστω, απουσία του από την Αντίσταση και τον Δεκέμβρη. Να αποδείξει πως δεν ήταν μόνο πολιτική αλλά και στρατιωτική ιδιοφυία. Continue reading «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 6 ΕΜΦΥΛΙΟΣ»

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 5 ΒΑΡΚΙΖΑ


Στις 26 Δεκεμβρίου 1944, ο Σιάντος, αδιάλλακτος και προκλητικός, τορπιλλίζει τη σύσκεψη των πολιτικών ηγετών ζητώντας τα μισά υπουργεία για να μετάσχει στη νέα κυβέρνηση. Σαράντα πέντε μέρες αργότερα, ο ίδιος ο Σιάντος, με βοηθό τον Παρτσαλίδη, υπογράφει την επονείδιστη συμφωνία της Βάρκιζας. Continue reading «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 5 ΒΑΡΚΙΖΑ»

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 4 Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης  4 Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ

Γιατί έγινε ο Δεκέμβρης; Γιατί μετά το Λίβανο και την Καζέρτα, και ενώ όλα έδειχναν πως βαδίζαμε προς ομαλές και ειρηνικές εξελίξεις, αυτή η άγρια σύγκρουση, σε μία κρίσιμη στιγμή του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου;

Γιατί αυτή η φοβερή αιματοχυσία, που μπορούσε συνάμα να κλονίσει την ίδια τη συνοχή της αντιχιτλερικής συμμαχίας, με απρόβλεπτες και απροσδιόριστες συνέπειες;

Υπάρχουν δυο επίσημες εκδοχές. Η μία της Δεξιάς, που υποστηρίζει ότι ο Δεκέμβρης ήταν ένας ακόμη αιματηρός γύρος. Μία αποτυχημένη απόπειρα του ΚΚΕ να καταλάβει την εξουσία με τη δύναμη των όπλων, κατά παράβαση των συμφωνιών του Λιβάνου και της Καζέρτας. Και η άλλη της Αριστεράς, που υποστηρίζει ότι ο Δεκέμβρης ήταν η «κορωνίδα», το «διαμάντι» της Αντίστασης. Η περήφανη απάντηση του λαού στην ωμή Βρετανική επέμβαση, στην προσπάθεια του βρετανικού ιμπεριαλισμού να αλυσοδέσει τη χώρα μας. Και οι δύο εκδοχές «απέχουν παρασάγγες» από την πραγματικότητα. Αυτό τουλάχιστον λένε τα υπάρχοντα ιστορικά στοιχεία και η κοινή λογική. Ας δούμε, όμως, τα γεγονότα. Continue reading «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 4 Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ»

Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 3 ΛΙΒΑΝΟΣ – ΚΑΖΕΡΤΑ


Το καλοκαίρι του 1944 το ΚΚΕ είναι παντοδύναμο. Με εξαίρεση την Ήπειρο, όπου δεσπόζει ο ΕΔΕΣ, σ’ όλη την υπόλοιπη Ελλάδα κυριαρχεί ο ΕΛΑΣ, ο «ατσάλινος βραχίονας» του ΚΚΕ. Κι όμως, αυτήν ακριβώς την περίοδο, σπεύδει και υπογράφει τις συμφωνίες του Λιβάνου και της Καζέρτας, υπογράφει δηλαδή μόνο του την καταδίκη του.

Με τη συμφωνία του Λιβάνου, τον Μάη του ’44, αποδέχεται το σχηματισμό κυβέρνησης «Εθνικής Ενότητας» υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου· παραχωρεί ουσιαστικά την εξουσία στην κυβέρνηση του Καΐρου. Ακριβέστερα στους Άγγλους, δεδομένου ότι η κυβέρνηση του Καΐρου ήταν διορισμένη από τους Άγγλους. Και με τη συμφωνία της Καζέρτας, τον Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου, δέχεται να μπει ο ΕΛΑΣ υπό τις διαταγές του Άγγλου «Στρατηγού Διοικούντος τας εν Ελλάδι Δυνάμεις», ρίχνει δηλαδή τον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό στα χέρια των Άγγλων… Continue reading «Ευτυχώς ηττηθήκαμε σύντροφοι…,Τάκης Λαζαρίδης 3 ΛΙΒΑΝΟΣ – ΚΑΖΕΡΤΑ»