Αγώνας για την Ελλάδα, Κρις Γουντχάους


Ο Κρις Γουντχάους, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, πρωταγωνίστησε σε δύο αγώνες που διεξήγαγε η Ελλάδα τη δεκαετία του 1940-49. Ο πρώτος ήταν κατά των δυνάμεων του Άξονα την περίοδο της Κατοχής, στον οποίο και ο ίδιος συμμετείχε ενεργά.

Ο δεύτερος αγώνας δόθηκε ώστε να αποσοβηθεί η προσάρτηση της Ελλάδας στο κομμουνιστικό στρατόπεδο του Στάλιν και του Τίτο.

Και οι δύο απειλές –φασισμός και κομμουνιστικός ολοκληρωτισμός– είχαν τις καταβολές τους στην περίοδο του Μεσοπολέμου και ήταν εξίσου σοβαρές για την Ελλάδα γιατί τόσο η φασιστική Ιταλία και η χιτλερική Γερμανία όσο και η Σοβιετική Ένωση και οι τοποτηρητές της στα Βαλκάνια εποφθαλμιούσαν ελληνικά εδάφη. Ενώ η ήττα του Άξονα αποσόβησε τον πρώτο κίνδυνο, η εντυπωσιακή ενίσχυση της σοβιετικής ισχύος το 1945, σε συνδυασμό με την αίγλη που ασκούσε ο Τίτο (έως το 1948) στο κομμουνιστικό στρατόπεδο, έφεραν στο προσκήνιο τη δεύτερη απειλή κατά της Ελλάδας. Continue reading «Αγώνας για την Ελλάδα, Κρις Γουντχάους»

Η τέχνη της ηγεσίας

Η τέχνη της ηγεσίας

του Θανάση Βασιλείου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ/ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, 12-6-2011

  • Η σωφροσύνη και τα ηθικά αναχώματα στην πολιτική, κατά τον Χανς Μοργκεντάου
  • Αφιερωμένο στους indignados griegos

HANS MORGENTHAU* Επιστήμη και πολιτική της ισχύος, μετ. Πάνος Τσακαλογιάννης, εκδ. Κ. ΤΟΥΡΙΚΗΣ, Αθήνα 2011

 Το βιβλίο, ένα από τα κλασικότερα δοκίμια της πολιτικής φιλοσοφίας και της φιλοσοφίας της επιστήμης, προέκυψε από διάλεξη που έδωσε ο Μοργκεντάου με θέμα «Φιλελευθερισμός και εξωτερική πολιτική» στα τέλη του καλοκαιρού του 1940 στη Νέα Σχολή Κοινωνικών Ερευνών στη Νέα Υόρκη, συγκλονισμένος από την πτώση τηο Γαλλίας, που σηματοδοτούσε ένα δράμα: τη στρατιωτικοπολιτική αλλά και την πνευματική και ηθική κατάρρευση της Ευρώπης. Continue reading «Η τέχνη της ηγεσίας»

Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος,HANS MORGENTHAU

Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος,HANS MORGENTHAU

Εκδόσεις ΤΟΥΡΙΚΗ, Αθήνα 2011

Ο Χανς Μοργκεντάου συγκαταλέγεται στους κορυφαίους στοχαστές του εικο­στού αιώνα. Το έργο του έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου και η επιρροή του στη μεταπολεμική συγκρότηση του κλάδου των Διεθνών Σχέσεων είναι τόσο εμβληματική ώστε ακόμη και σήμερα να του αναγνωρίζεται η ιδιότητα του «θεμελιωτή πατέρα».
Σημείο αναφοράς της συμβολής του στη μελέτη των Διεθνών Σχέσεων εί­ναι το παρόν δοκίμιο, το οποίο, όταν πρωτοδημοσιεύθηκε, αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία, καθώς βρισκόταν σε διανοητική δυσαρμονία με το τότε κυρίαρχο κλίμα του επιστημονισμού, την επιδίωξη δηλαδή των κοινωνικών επιστημών να αναχθούν σε ακριβείς επιστήμες όπως οι φυσικές. Παράλληλα, ο Ψυχρός Πόλεμος και η έκτοτε διαμορφούμενη «σταυροφορική» εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών έφερναν το έργο αυτό σε πολιτική δυσαρμονία με τις επιδιώξεις της τότε αναδυόμενης υπερδύναμης -εξ ου και η αποσιώπησή του στις επόμενες δεκαετίες. Ωστόσο, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου τροφο­δότησε ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη σκέψη του Μοργκεντάου.
Στο Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος ο συγγραφέας επιχειρεί μια σφαιρική προσέγγιση των βαθύτερων φιλοσοφικών, πολιτικών, κοινωνικών, επιστημο­νικών και ψυχολογικών παραγόντων που είχαν οδηγήσει στην κατάρρευση της παγκόσμιας ειρήνης στο τέλος του Μεσοπολέμου.

Το βιβλίο του HANS MORGENTHAU , «Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος» (σελ. 252) , που κυκλοφόρησε το 2011, σε μετάφραση και επίμετρο του πανεπιστημιακού Πάνου Τσακαλογιάννη , από τις εκδόσεις Τουρίκη, αποτελεί , ένα κλασσικό έργο για την ανάλυση και των διακρατικών σχέσεων , που ξετινάζει με μεθοδικό και συστηματικό τρόπο , όλη την φιλελεύθερη επιχειρηματολογία. Γερμανοεβραίος , αναγκάστηκε το 1937 να μεταναστεύσει στις ΗΠΑ και να διδάξει εκεί σε διάφορα Πανεπιστήμια. Δεδομένου ότι η πλειονότητα του πολιτικού συστήματος , οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης , οι κύριοι συντελεστές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής κυριαρχούνται από τις φιλελεύθερες ιδεοληψίες και αντιγράφουν τα πλέον αφελή και συνεχώς διαψευδόμενα επιχειρήματα του Πόππερ ή του Χάγιεκ ή του Μίζες – όπως ότι το εμπόριο θα αντικαταστήσει τον πόλεμο ή ότι ο πιθανολογούμενος εξευρωπαϊσμός της Τουρκίας θα την εξημερώσει και θα την οδηγήσει να εγκαταλείψει τις γεωπολιτικές της φιλοδοξίες – , η προσεκτική μελέτη του παραπάνω έργου είναι παραπάνω από αναγκαία και χρήσιμη.
Continue reading «Επιστήμη και Πολιτική της Ισχύος,HANS MORGENTHAU»

Η περίπολος – Bavo Two Zero, Andy McNab

Η περίπολος – Bavo Two Zero, Andy McNab

εκδόσεις ΤΟΥΡΙΚΗ, ISBN 960-85554-3-4

Διεισδύατε, καταστρέψτε τους και γυρίστε πίσω. Αυτές ήταν οι εντολές του διοικητή της Μοίρας. Σ’ αυτή την περί­πτωση όμως η αποστολή τους ήταν μια από τις πιο επικίνδυνες επιχειρήσεις του πολέμου του Κόλπου. Για τον Άντυ Μακνάμπ, διοικητή της οκταμελούς περιπόλου BRAVO TWO ZERO της SAS, αυτή ήταν μια τυπική αποστολή. Διείσδυση κατά τη νύκτα, βαθιά πίσω από τις γραμμές των Ιρακινών. O στόχος τους ήταν να αποκόψουν τις υπόγειες γραμμές τηλεπικοινωνίας μεταξύ Βαγδάτης και μονάδων του βορειοδυτικού Ιράκ, να εντοπίσουν και να καταστρέψουν τους πυραύλους ΣΚΑΝΤ πριν ο Σαντάμ καταφέρει να εξωθήσει το Ισραήλ σε πόλεμο. Η περίπολος διείσδυσε με ελικόπτερο στις 22 Ιανουαρίου 1991 και πέραν των άλλων προβλημάτων, είχε να αντιμετωπίσει το επίπεδο και αχανές έδαφος της ιρακινής ερήμου. Οι κομάντος κουβαλούσαν περί τα 90 κιλά ατομικό εξοπλι­σμό στην πλάτη τους και διέθεταν τεράστια ισχύ πυρός με πυροβόλα, νάρκες, οπλοβομβίδες και αντιαρματικές ρουκέτες. Continue reading «Η περίπολος – Bavo Two Zero, Andy McNab»

Εισαγωγή στη θεωρία των διεθνών σχέσεων, Jill Steans & LLoyd Petti Ford

Εισαγωγή στη θεωρία των διεθνών σχέσεων, Jill Steans & LLoyd Petti Ford

εκδόσεις ΤΟΥΡΙΚΗ, ISBN 978-960-6761-04-1

Στο πλαίσιο της σπουδαίας αγγλοσαξονικής παράδοσης εγχειριδίων το βιβλίο Εισαγωγή στη Θεωρία των Διεθνών Σχέσεων των Τζιλ ! Στηνς και Λόυντ Πέττιφορντ αναζητά το ιδεολογικό και θεωρητικό υπόβαθρο των ιστορικών, κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών του διε­θνούς συστήματος και καταγράφει ισότιμα και χωρίς καμία προκατάληψη όλα τα θεωρητικά ερμηνευτικά μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμε­ρα για την κατανόησή του.

Από το φιλελευθερισμό μέχρι τις πολιτικές της Οικολογίας, οι Στηνς και Πέττιφορντ συνοψίζουν με μαθηματική πειθαρχία, εύληπτα και ευσύνοπτα όλες ανεξαιρέτως τις σύγχρονες και κλασικές θεωρητικές τάσεις των Διε­θνών Σχέσεων, ενσωματώνοντάς τες στο θεωρητικό κεκτημένο των προη­γούμενων δεκαετιών. Οι συγγραφείς έχουν απόλυτη συνείδηση ότι από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα παραδίδουν ένα εγχειρίδιο γραμμένο για νέους πολιτικούς, κοινωνικούς επιστήμονες και ιστορικούς. Κινούμενοι αυ­στηρά σε ιδεοτυπικά, βεμπεριανά πρότυπα, αποπειρώνται μια καταγραφή σχολών σκέψης με όρους που χαρακτηρίζουν συνήθως καταγραφές θε­σμών και νόμων, όχι τόσο γιατί δεν θέλουν να εγείρουν ούτε μια στιγμή την υπόνοια ότι πριμοδοτούν τη μία σχολή σκέψης σε βάρος της άλλης, αλλά για να καταδείξουν το θεσμικό χαρακτήρα της θεωρητικής υπόστασης του αντι­κειμένου και τον ασφυκτικό κλοιό που αυτός επιβάλλει σε όσους έρχονται, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σε επαφή μαζί του. Αντιστεκόμενοι στη γοη­τεία αλλά και στους καταναγκασμούς που επιβάλλει η υιοθέτηση μιας θεω­ρητικής κατεύθυνσης, ιδιαίτερα στους νέους επιστήμονες, οι Στηνς και Πέτ­τιφορντ επιχειρούν κάτι ανοίκειο προς την ίδια τη φύση του αντικειμένου: δομούν ένα ουδέτερο πρίσμα ανάλυσης, προκειμένου να καταγράψουν τα ποικίλα θεωρητικά πορίσματα των Διεθνών Σχέσεων. Continue reading «Εισαγωγή στη θεωρία των διεθνών σχέσεων, Jill Steans & LLoyd Petti Ford»

Επημελητεία και πόλεμος, Martin van Creveld

Επημελητεία και πόλεμος, Martin van Creveld

εκδόσεις ΤΟΥΡΙΚΗ, ISBN 960-86839-0-4

Για ποιο λόγο θριάμβευσε ο Ναπολέων στο Αούστερλιτς το 1805 και απέτυχε στη Ρωσία το 1812; Έπαιξε τόσο καίριο ρό­λο ο σιδηρόδρομος στην επικράτηση των Π ρώσων επί της Γαλλίας το 1870; Μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη το σχέδιο Σλήφεν; Υπήρχε η δυνατό­τητα να τερματιστεί ο Β’ Π Π στην Ευρώπη πριν από το τέλος του 1944;

Αυτά τα ερωτήματα, και αρκετά άλλα, συνθέτουν το υλικό του βιβλίου του Martin Van Creveld, που έχει από καιρό εξασφαλίσει τη θέση του ανάμεσα στα κλασικά έργα της στρατιωτικής ιστορίας.

Αντλώντας από ένα ευρύτατο φάσμα δημοσιευμένων και αδημοσίευτων πηγών, ο συγγραφέας εστιάζει την προσοχή του στις «λεπτομέρειες» του πολέμου: στα φοβερά προβλήματα που παρουσιάζει η μετακίνηση, ο ανε­φοδιασμός και η συντήρηση των ανθρώπινων μαζών που απαρτίζουν τους σύγχρονους στρατούς, προβλήματα που τόσο συχνά παραμελούνται από τους συγγραφείς της στρατιωτικής ιστορίας. Continue reading «Επημελητεία και πόλεμος, Martin van Creveld»

Ανεξάρτητος Μεραρχία, η κάθοδος των νεότερων Μυρίων, Δημήτρης Αμπελάς

Ανεξάρτητος Μεραρχία, η κάθοδος των νεότερων Μυρίων, Δημήτρης Αμπελάς

εκδόσεις ΤΟΥΡΙΚΗ, ISBN 960-85554-6-9

Αυτούς τους άνδρες δεν τους νίκησε κανείς !

Η διαταγή που έλαβε στις 13 Αυγούστου 1922 η Ανεξάρτητος Μεραρ­χία ήταν αποστολή αυτοκτονίας: για να διασπασθεί η ενότητα της τουρκικής επίθεσης στο Αφιόν Καραχισάρ έπρεπε, πάση θυσία, να διεισδύσει από τα απόρθητα Στενά Κουμπέτ με 10.000 άνδρες στο εχθρικό έδα­φος και με κεραυνοβόλο επίθεση να αιφνιδιάσει τον εχθρό στα νώτα του. Η σύλληψη του σχεδίου επιτελικά ήταν ορθή, τα μέσα όμως και ο χρόνος που διατέθηκαν στη Μεραρχία, αντικειμενικά ήταν ανεπαρκή. Παρ’ όλα ταύτα, για την εκτέλεσή του εθυσιάζετο μια ολόκληρη μεραρχία. Στις ημέρες που ακολούθησαν οι εξελίξεις και ανακατατάξεις στο θέατρο των επιχειρήσεων ήταν ραγδαίες. Οι κεμαλικές ορδές παρέσυραν τα πάντα σκορπί­ζοντας τη φρίκη και τον όλεθρο. Το νότιο Συγκρότημα της Στρατιάς καταστρά­φηκε ολοσχερώς και οι Μύριοι της Ανεξάρτητης Μεραρχίας εγκλωβίσθηκαν στο βάθος της Μικρός Ασίας, αποκομμένοι από κάθε προϊστάμενο κλιμάκιο. Αργά πλέον συνειδητοποίησαν τη θλιβερή πρωτοβουλία που τους άφησε η Ελληνική Στρατιά: να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους! Από εκείνη τη στιγμή αρ­χίζει η απίστευτη οδύσσειά τους. Η Ανεξάρτητος Μεραρχία, περικυκλωμένη ασφυκτικά από τον τακτικό και άτακτο κεμαλικό στρατό διένυσε 600 χλμ. σε 15 ημέρες. Στο πέρασμα τους, νηστικοί, ρακένδυτοι, ξυπόλυτοι, κατά την κά­θοδο τους προς τη μακρινή θάλασσα στο Δικελί, σταματούσαν μόνο για να αντιμετωπίσουν έναν πολυάριθμο αφηνιασμένο εχθρό, που κυριολεκτικά νί­κησαν και ταπείνωσαν. Η ελληνική σημαία διέταζε και η τουρκική εκτελούσε. Οι Μύριοι της Ανεξάρτητης Μεραρχίας κατόρθωσαν όχι μόνο να σώσουν εαυ­τούς, τις σημαίες, τον οπλισμό και τα διακριτικά της μονάδος αλλά και 8.000 πρόσφυγες. Η σύγκριση τους με τις ενέργειες των άλλων ελληνικών μονά­δων καθιστά σαφές ότι τα όπλα, τα εφόδια και η αριθμητική υπεροχή έχουν τελικά μικρότερη βαρύτητα από της ηγετικές ικανότητες, το ψυχικό σθένος και την πειθαρχία, ιδίως κάτω από συνθήκες συγχύσεως και αναρχίας. Εντού­τοις, με τον επαναπατρισμό τους αντιμετώπισαν ακόμη μια θλιβερή έκπληξη παρά τον άθλο που είχαν πραγματοποιήσει.

Η περιγραφή της ιστορίας της Ανεξάρτητης Μεραρχίας είναι συναρπαστική. Πρόκειται για ένα χρονικό δράσης, τόλμης, αντοχής και αυταπάρνησης. Η Κά­θοδος των Νεοτέρων Μυρίων είχε την ατυχία να μείνει εντελώς άγνωστη. Μια χρυσή σελίδα της νεότερης ελληνικής ιστορίας ενταφιάστηκε από τα τραγικά γεγονότα και τις σκοπιμότητες της εποχής.