Ο αιώνας των κομμουνισμών: Η θεωρία του ολοκληρωτισμού

Ο αιώνας των κομμουνισμών: Η θεωρία του ολοκληρωτισμού

Εκδ. Πόλις, Αθήνα, 2001

«Η θεωρία του ολοκληρωτισμού ή, πιο σωστά, οι θεωρίες του ολοκληρωτισμού αναπτύχθηκαν εκκινώντας από σκέψεις και αναλύσεις – ειδικότερα των Γερμανών πολιτικών προσφύγων Χάννα Άρεντ, Ernst Fraenkel και Franz Neumann – σχετικά με τη φύση και τη δομή του ναζισμού, προφανώς όμως ο όρος είναι παλιότερος. Σύμφωνα με τον Ian Kershaw, ο οποίος περιγράφει την ιστορία της έννοιας του ολοκληρωτισμού, ο όρος ανάγεται στη δεκαετία του 1920. (20) Στην Ιταλία χρησιμοποιήθηκε κατ’ αρχάς ως αντιφασιστικό σύνθημα, ενώ κατόπιν, πολύ σύντομα, τον οικειοποιήθηκαν ο Gentile και στη συνέχεια ο Μουσσολίνι. (21) Κατά τις δεκαετίες του 1930 και 1940 χρησίμευσε εκ νέου στις αναλύσεις της αριστερής τάσης του φασισμού, όμως η τελική διαμόρφωση της θεωρίας συντελέστηκε μετά το 1950. Ακόμη και αν εγγράφεται πιο άμεσα στις κοινωνικές και τις πολιτικές επιστήμες, η θεωρία του ολοκληρωτισμού χρησίμευσε ως κώδικας ανάλυσης και ερμηνευτικό μοντέλο για το σύνολο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών. Συνέχεια ανάγνωσης «Ο αιώνας των κομμουνισμών: Η θεωρία του ολοκληρωτισμού»

Εμφύλια Πάθη, Το σοκ της Ιστορίας

Εμφύλια Πάθη, Το σοκ της Ιστορίας

Παύλος Παπαδόπουλος 7 Ιανουαριου 2016, 12:48

Το νέο βιβλίο των Στάθη Καλύβα και Νίκου Μαραντζίδη δεν είναι μόνο μια εντυπωσιακή αποκάλυψη των πραγματικών γεγονότων που σημάδεψαν τη δεκαετία του 1940. Πρωτίστως, είναι ένα έργο που προσφέρει το «κλειδί» για την αποκρυπτογράφηση όλων των μυστηρίων της Μεταπολίτευσης

Στις 28 Οκτωβρίου 2015, αργά το απόγευμα, σε έναν μεγάλο ιδιωτικό ραδιοφωνικό σταθμό που υποστηρίζει θερμά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΑΝΕΛ, ακούμε διηγήσεις για την Κατοχή και την Αντίσταση. Λόγω της εθνικής επετείου, ένας εκφωνητής έχει πάρει το ύφος «βαρύτονου» της ασπρόμαυρης ΥΕΝΕΔ και προσπαθεί να φτιάξει «αριστερή ατμόσφαιρα» μέσα από τη διήγηση της Αντίστασης κατά των Γερμανών που θα οδηγούσε στο… «όραμα για τη Λαοκρατία». Θα μπορούσε να ήταν μια «κόκκινη ΥΕΝΕΔ» του 1945 αν δεν ήταν ένα ιδιωτικό ραδιόφωνο του 2015 εμπλεκόμενο σε πολλά πολιτικά «deals». Οι υπαινιγμοί τού εκφωνητή ήταν σαφέστατοι για ένα λαϊκό κίνημα που προδόθηκε. Για τον ΕΛΑΣ που έχασε επειδή οι «συνεργάτες των Γερμανών», οι ταγματασφαλίτες δηλαδή και οι δωσίλογοι, σε συνεργασία με τους Άγγλους, κατέπνιξαν τη λαϊκή θέληση για ελευθερία και δικαιοσύνη (δεν διευκρίνιζε φυσικά η εκπομπή ότι αν έχαναν οι Άγγλοι και οι δωσίλογοι η «ελευθερία» και η «δικαιοσύνη» θα ήταν «ανατολικού τύπου»). Και όμως, αυτή η εκδοχή της Ιστορίας έχει ποτίσει τόσο βαθιά την Μεταπολίτευση, από την πολιτική ώς τον πολιτισμό, ώστε να είναι αδύνατον σήμερα να βρεις άνθρωπο που να τολμά, όχι να ισχυριστεί, αλλά ακόμα και να φανταστεί ότι τα γεγονότα της Αντίστασης του Εμφυλίου μπορεί να ήταν εντελώς διαφορετικά. Εκτός αν έχει διαβάσει τα Εμφύλια Πάθη του καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Γιέιλ Στάθη Καλύβα και του αναπληρωτή καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκου Μαραντζίδη. Συνέχεια ανάγνωσης «Εμφύλια Πάθη, Το σοκ της Ιστορίας»

Αγώνας για την Ελλάδα, Κρις Γουντχάους


Ο Κρις Γουντχάους, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, πρωταγωνίστησε σε δύο αγώνες που διεξήγαγε η Ελλάδα τη δεκαετία του 1940-49. Ο πρώτος ήταν κατά των δυνάμεων του Άξονα την περίοδο της Κατοχής, στον οποίο και ο ίδιος συμμετείχε ενεργά.

Ο δεύτερος αγώνας δόθηκε ώστε να αποσοβηθεί η προσάρτηση της Ελλάδας στο κομμουνιστικό στρατόπεδο του Στάλιν και του Τίτο.

Και οι δύο απειλές –φασισμός και κομμουνιστικός ολοκληρωτισμός– είχαν τις καταβολές τους στην περίοδο του Μεσοπολέμου και ήταν εξίσου σοβαρές για την Ελλάδα γιατί τόσο η φασιστική Ιταλία και η χιτλερική Γερμανία όσο και η Σοβιετική Ένωση και οι τοποτηρητές της στα Βαλκάνια εποφθαλμιούσαν ελληνικά εδάφη. Ενώ η ήττα του Άξονα αποσόβησε τον πρώτο κίνδυνο, η εντυπωσιακή ενίσχυση της σοβιετικής ισχύος το 1945, σε συνδυασμό με την αίγλη που ασκούσε ο Τίτο (έως το 1948) στο κομμουνιστικό στρατόπεδο, έφεραν στο προσκήνιο τη δεύτερη απειλή κατά της Ελλάδας. Συνέχεια ανάγνωσης «Αγώνας για την Ελλάδα, Κρις Γουντχάους»

Δημοκρατικά ιδεώδη και πραγματικότητα, Halford Mackinder

Δημοκρατικά ιδεώδη και πραγματικότητα, Halford Mackinder

Εκδόσεις Παπαζήση, 2006.

Τίτλος πρωτοτύπου: Democratic Ideals and Reality (1919).

Το βιβλίο του Halford Mackinder, «Δημοκρατικά ιδεώδη και πραγματικότητα», αποτελεί μια δεξιοτεχνική ανάλυση των διαρκών στρατηγικών παραγόντων που διέπουν κάθε προσπάθεια για παγκόσμια κυριαρχία. Σήμερα, θεωρείται ένα από τα κλασικά συγγράμματα της αγγλοσαξωνικής σχολής της Γεωπολιτικής. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1919 ως προειδοποίηση προς όσους συμμετείχαν στην οικοδόμηση της ειρήνης στις Βερσαλλίες χωρίς να προκαλέσει ιδιαίτερη αίσθηση στις χώρες της Δύσης έως το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Λίγους μήνες μετά το Περλ Χάρμπορ, το βιβλίο επανακυκλοφόρησε στις ΗΠΑ και έλαβε αμέσως τη θέση που του άρμοζε ως η πιο έγκυρη μελέτη παγκόσμιας στρατηγικής στην αγγλική γλώσσα. Από τότε οι περισσότερες μελέτες πολιτικής γεωγραφίας βασίζονται, εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, στις θεωρίες του Mackinder.
Η παρούσα έκδοση προσφέρει στη νέα γενιά μελετητών μια κλασσική ανάλυση διεθνών σχέσεων μαζί με τρεις εισηγήσεις και τα αυθεντικά σχέδια και τους χάρτες του Mackinder. Οι τρεις πρόσθετες εισηγήσεις αποτελούν ορόσημα στην εξέλιξη της σκέψης του Mackinder και αποδεικνύουν το εύρος των ενδιαφερόντων του και τη διεισδυτικότητα της ερευνάς του. Πρόκειται για «Το αντικείμενο και η μέθοδος της γεωγραφίας» που παρουσιάστηκε στη Βασιλική Γεωγραφική Εταιρεία το 1887, «Ο γεωγραφικός άξονας της ιστορίας» που παρουσιάστηκε στην ίδια εταιρεία το 1904 και εισάγει τον όρο Heartland στη θεωρία του Mackinder, και τέλος, «Η γήινη σφαίρα και η κατάκτηση της ειρήνης» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Foreign Affairs το 1943. Το έργο αυτό του Mackinder συνοδεύει η μελέτη του καθηγητή Bryan Blowet για την πολυσχιδή προσωπικότητα και τις παράλληλες επαγγελματικές σταδιοδρομίες του βρετανού γεωγράφου, εκπαιδευτικού και πολιτικού.

Αραβική Άνοιξη

Αραβική Άνοιξη

Ο αραβικός κόσμος συνιστά ένα πολυτάραχο και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον κυρίως σε κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ενεργειακό και περιβαλλοντικό επίπεδο. Ένα περιβάλλον εντός του οποίου, στη διάρκεια του 20ού και 21ου αιώνα, δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις αφενός για την προώθηση σημαντικών συμφερόντων κυρίως των υπερδυνάμεων, αφετέρου για την ανάδυση τοπικών, περιφερειακών και παγκόσμιων απειλών. Πρόκειται για μια από τις γεωπολιτικά σημαντικότερες περιοχές του πλανήτη, όπου η εκάστοτε περιφερειακή κατάσταση ασφάλειας διαμορφώνει τις σχέσεις συνεργασίας ή σύγκρουσης σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, ενώ συγχρόνως ρυθμίζει την τιμή του μαύρου χρυσού, η οποία με τη σειρά της αυξομειώνει την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. Τα τεκταινόμενα στον αραβικό κόσμο επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις στην υπόλοιπη παγκόσμια κοινότητα. Με άλλα λόγια, οι γεωπολιτικές και γεωοικονομικές εξελίξεις στην περιοχή ρυθμίζουν σε σημαντικό βαθμό την παγκόσμια ασφάλεια και οικονομία.

Στη συνείδηση ενός απλού πολίτη, η περιοχή του αραβικού κόσμου είναι συνυφασμένη με έννοιες-ταμπέλες, όπως “πετρέλαιο”, “Ισλάμ” και “τρομοκρατία”.
“Πετρέλαιο” διότι παράγει και εξάγει τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων.
“Ισλάμ” διότι είναι η γενέτειρά της εν λόγω θρησκείας και ταυτόχρονα η θρησκεία της συντριπτικής πλειοψηφίας των Αράβων.
Και τέλος “τρομοκρατία” λόγω του ισλαμικού φονταμενταλισμού, που μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2001, συνδέθηκε άρρηκτα με τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο γενικότερα.
Με τον όρο “Αραβική Άνοιξη” εννοούμε το σύνολο των γεωπολιτικών εξελίξεων εντός των αραβικών χωρών, από τα μέσα Δεκεμβρίου του 2010, με σκοπό την εκθρόνιση των αυταρχικών καθεστώτων, τα οποία ευθύνονται για το μακροχρόνιο έλλειμμα της δημοκρατίας και γενικότερα τη σημαντική υποβάθμιση της καθημερινότητας των Αράβων πολιτών.

No Easy Day: The Firsthand Account of the Mission That Killed Osama Bin Laden

No Easy Day: The Firsthand Account of the Mission That Killed Osama Bin Laden

Λεπτομερής περιγραφή της Eπιχείρησης Neptune’s Spear για την εξόντωση του Osama Bin Laden στο Abbottabad του Πακιστάν περιέχει βιβλίο που υπογράφει ο τότε επικεφαλής της SEAL Team 6 του Αμερικανικού Ναυτικού με το ψευδώνυμο Mark Owen και έχει αναγνωρισθεί ως Matt Bissonnette. Ο εκδοτικός οίκος Penguin, που τήρησε άκρα μυστικότητα γύρω από το βιβλίο με ημερομηνία κυκλοφορίας την 11η Σεπτεμβρίου, υπόσχεται ότι θα αποτελέσει το εκδοτικό γεγονός της χρονιάς, ικανό να συγκλονίσει την ίδια την προεκλογική εκστρατεία στις ΗΠΑ. Με τίτλο «Δύσκολη Ημέρα», ο απόστρατος σήμερα συγγραφέας προσφέρει λεπτομερή περιγραφή της εξέλιξης της επιχείρησης, η οποία κόντεψε να του στοιχίσει τη ζωή κατά την πτώση του δεύτερου ελικοπτέρου στο συγκρότημα κατοικιών του Bin Laden. Ο Bissonnette περιγράφει επίσης την παιδική του ηλικία στην Αλάσκα, την εξοντωτική εκπαίδευση που υπέστη για να ενταχθεί στoυς επίλεκτους Navy SEALs, αλλά και προηγούμενες απόρρητες αποστολές του. Εκπρόσωπος του εκδοτικού οίκου απέφυγε χθες να απαντήσει στην ερώτηση εάν ο συγγραφέας είχε εξασφαλίσει την άδεια του Αμερικανικού Ναυτικού για το βιβλίο του ενώ πηγές του Πενταγώνου ανέφεραν ότι τέτοια άδεια ουδέποτε ζητήθηκε.

Το βιβλίο ενδέχεται να δώσει αφορμή για προεκλογικές τριβές, όπως συνέβη με κινηματογραφική ταινία της σκηνοθέτιδος Kathryn Bigelow πάνω στο ίδιο θέμα. Η ταινία της Bigelow, ενώ ήταν προγραμματισμένη να προβληθεί τον Οκτώβριο, δεν θα βγει στις αίθουσες παρά τον Δεκέμβριο, ύστερα από διαμαρτυρίες των Ρεπουμπλικανών, που κατήγγειλαν ότι το έργο αποτελεί έμμεση διαφήμιση των επιτευγμάτων της κυβέρνησης Οbama.

Η Ανατομία του Πολέμου στο Κουρδιστάν

Η Ανατομία του Πολέμου στο Κουρδιστάν

Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο του Μουράτ Καραγιλάν «Η Ανατομία του Πολέμου στο Κουρδιστάν», σε μετάφραση Σάββα Καλεντερίδη. Μια εξαιρετική απόδοση στα ελληνικά, από έναν καλό γνώστη της τουρκικής γλώσσας, της Τουρκίας και του Κουρδικού Ζητήματος. Το βιβλίο δεν θα μπορούσε να είχε κυκλοφορήσει σε πιο κατάλληλη στιγμή. Η περιοχή κυριολεκτικά κοχλάζει. Οι εξελίξεις αυξάνουν τις πιθανότητες να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις δημιουργίας του μεγάλου κουρδικού κράτους σε μια από τις στρατηγικά πλέον σημαντικές περιοχές του κόσμου. Ο αναγνώστης του βιβλίου αυτού θα γίνει σοφότερος για τις πολλές πτυχές αυτού του μεγάλου ζητήματος. Την ιστορική διαδρομή των Κούρδων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τις περιπέτειές τους το 19ο και 20ο αι., τις πολλές τάσεις και αποχρώσεις στο εσωτερικό του κουρδικού έθνους και την αφετηρία και εξέγερση κατά τη διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου μέχρι και σήμερα.
Είναι ταυτόχρονα ένα βιβλίο ιστορίας, διεθνών σχέσεων, πολιτικής επιστήμης, τέχνης του πολέμου –και ιδιαίτερα της τέχνης του ανταρτοπολέμου- και παράλληλα ένα βιβλίο από το οποίο αναβλύζει η αξίωση πολιτικής αυτοδιάθεσης. Γραμμένο από τους πρωταγωνιστές της εξέγερσης των Κούρδων τις τελευταίες δεκαετίες, επιπλέον, είναι μια ζωντανή αφήγηση γεμάτη παραστάσεις ενός εν εξελίξει αγώνα ανεξαρτησίας. Μια πραγματικά ελκυστική εξιστόρηση.  Συνέχεια ανάγνωσης «Η Ανατομία του Πολέμου στο Κουρδιστάν»