Χειρισμός Κρίσεων

Κρίση θεω­ρείτε ότι κάθε εκτροπή από τη συνήθη κατάσταση διακρατικών σχέσεων, που είναι αντίθετη με τις εθνικές επι­διώξεις μιας χώρας ή είναι απειλή για μεταβολή του status quo, συνιστούν κρίση.

Εμφανίζονται   συνήθως αιφνιδιαστικά, αλλά πάντοτε μέσα στο πλαίσιο των διακρατικών σχέσεων, της εξωτερικής μας πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, αλλά και το πλέγμα των υφισταμένων σχέσεων με το κράτος δημιουργό της κρίσης.

Κάθε κρίση είναι πολύ­πλευρη. Έχει την πολιτική, τη στρατιωτική και τη διεθνή πλευρά και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται και όχι μονοδιάστατα.

Τα   χαρακτηριστικά μιας κρίσεως είναι τα εξής :

  • έλλειψη πληρο­φοριών προ της εκδηλώσεώς της. Πάντοτε όμως υφίστανται κάποιες ενδείξεις οι οποίες πρέπει να αναζητούνται. Η στενή παρακολούθηση της άλλης πλευράς και η σωστή ερμηνεία των δραστηριοτήτων της μπορεί να μας δώσει αρκετές ενδείξεις.
  • Απειλεί εθνικά συμφέροντα (επιβίωσης, ζωτικά, κύρια).
  • Παρέχει μικρό χρόνο αντί­δρασης
  • συνεπάγεται τετελεσμένα (απώλειες, ήττα).

Διακρίνονται τρεις κατηγο­ρίες κρίσεων :

  1. Οι δημιουργούμενες για να οδηγήσουν σε πόλεμο (προσχημα­τικές).
  2. Οι προκαλούμενες από δευτερογενείς επιδράσεις άλλης συγκρούσεως (δευτερογενείς).
  3. Οι αποβλέπουσες σε άσκηση πιέσεως (αμφισβητήσεως ή δεσμεύσεως δικαιώματος).
  4. Οι οφειλόμενες σε λάθος ή ατύχημα.

Κάθε κρίση :

  • υποκρύπτει το στόχο της, εκτός και αν προέρχεται από λάθος ή ατύχημα.
  • εξελίσσεται σε 4 φάσεις, σε κάθε μια από τις οποίες πρέπει να ζητούμε απάντηση σε ένα κυρίαρχο ερώτημα.
    • ΕΝΑΡΞΗ: Υπάρχει ή όχι κρίση;
    • ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ: Διαγράφεται ή όχι πορεία προς εχθροπραξία;
    • ΑΠΟΚΛΙΜΑΚΩΣΗ:Πώς θα γίνει ο τερματισμός με συμφωνία (επίσημη ή ανεπίσημη) ή σιωηηρώς;
    • ΕΠΙΠΤΩΣΗ:Θα υπάρξει μείωση ή αύξηση τη; έντασης με τη λήξη τη; και αν θα υπάρξουν μεταβολές στο status quo;

Οι στρατηγικές των κρίσεων διακρίνονται σε επιθετικές και αμυν­τικές με διάφορες παραλλαγές. Εφαρ­μόζεται δε κάθε φορά αυτή που εξυ­πηρετεί το σκοπό της κρίσεως.

Επιθετικές:

-Εκβιασμός.

-Περιορισμένη ανακλήσιμη πρόκληση.

-Ελεγχόμενη πίεση.

-Τετελεσμένα.

-Αργή φθορά.

Αμυντικές:

-Εξαναγκαστική διπλωματία.

-Περιορισμένη κλιμάκωση για την αποτροπή περαιτέρω κλιμακώσεως από τον προκαλούντα.

-Ίση ανταπόδοση.

-Οριοθέτηση διαχωριστικής γραμμής.

-Επίδειξη δέσμευσης και αποφασιστικότητας προς αποφυγή παρε­ξηγήσεων.

-Εξοικονόμηση χρόνου προς επίτευξη συμφωνίας.

Οι   τεχνικές διαχειρίσεως των κρίσεων ανεξαρτήτως στρα­τηγικής είναι, η διαπραγμάτευση ή διαμεσολάβηση, η διαιτησία, η δικα­στική επίλυση, η στρατιωτική διπλω­ματία, η χρήση βίας.

Διαχείριση     Κρίσεων

Ο χειρισμός των κρίσεων είναι ένα μίγμα διμερούς αντα­γωνισμού και αμοιβαίου κίνδυνου. Κατά βάση ασχολείται με τη δια­δικασία ελέγχου και συντονισμού.

Διαφέρει από την άσκηση εξωτερικής πολιτικής λόγω του περιορισμένου χρόνου και της οξυτητος με την οποία εκδηλώνεται και γι’αυτό χρειάζεται υψηλού επιπέδου συντονισμό.

Ο χειρισμός τους απαιτεί σύνεση και αποφασιστικότητα. Είναι μία τέχνη που απαιτεί γνώση, μεθοδικότητα, ηγετικά προσόντα και τα­λέντο.

Για τους λόγους αυτούς είναι αναγκαία η μελέτη του τρόπου διαχειρίσεώς τους, δηλαδή του τρόπου που διαμορφώνεται η πολιτική κατά τη διάρκειά τους, του τρόπου χειρισμού των πληροφοριών και της διαμορφώσεως εναλλακτικών τρόπων δράσεως, αλλά και του πως αντι­μετωπίζεται το υψηλό στρες, το οποίο αποτελεί οργανικό χαρακτηριστικό τους.

Η λήψη αποφάσεων κατά τη διαχείριση τους ανήκει στους πολι­τικούς, που πρέπει να συντονίζονται με τους στρατιωτικούς. Αυτό επιβάλλει την συνεκπαίδευση και την ανάπτυξη αμοιβαίας εκτιμήσεως και εμπιστοσύνης.

Για να έχει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα η διαχείριση μιας κρίσης πρέπει:

  • Να   υπάρχει εξ’ αρ­χής πολιτική βούληση για σύγκρουση, γιατί διαφορετικά δηλώνει αδυναμία. Τα κράτη χάνουν ή κερδίζουν και στις κρίσεις και όχι μόνο στους πολέμους. Γι’αυτό η αποφυγή και μόνο του πολέμου δεν αποτελεί λύση.
  • Να   γίνεται συνεχής ανάλυση του πολιτικοστρατιωτικού περιβάλλοντος.
  • Να   προσδιορίζον­ται τα όρια υποχωρήσεως σε κάθε κρίση (κόκκινη γραμμή).
  • Να   μελετιόνται προ­σεκτικά οι ενέργειες του αντιπάλου και να προσδιορίζεται ο σκοπός κάθε μιας. Amo επιβάλλει την ύπαρξη συστήματος συλλογής, επεξεργασίας και εκτιμήσεως πληροφοριών.
  • Να   μη γίνονται ενέργειες, χωρίς να έχουν σταθμιστεί, προηγουμένως, οι πιθανές αντιδράσεις του αντιπάλου, ώστε να αποφεύγεται ανεπιθύμητη κλιμάκωση. Οι   απειλές χρήσεως βίας πρέπει να εφαρμόζονται προσεκτικά ως εργαλεία και όχι ως υποκατάστατα της διπλωματίας και να συνοδεύονται από ενέργειες που να δείχνουν την αξιοπιστία τους.
  • Να   μη δείχνεται αδυναμία και να είναι έκδηλη η προθυμία για ανάληψη του ρίσκου.
  • Να   μην αγνοείται η στρατιωτική διπλωματία. Να χρησι­μοποιείται όμως με μεγάλη προσοχή και στον κατάλληλο χρόνο. Δεν πρέπει να γίνεται κινητοποίηση των Ε.Δ. όταν η βούληση χρησιμοποιήσεώς τους είναι αμφίβολη ή αρνητική, γιατί αφ’ενός μεν είναι δαπανηρή και αφετέρου μπορεί να έχει επιπτώσεις στο γόητρό τους, όπως έγινε στα ΙΜΙΑ.
  • Να   υπάρχει πλήρης συντονισμός και να διασφαλίζεται αποτελεσματικός έλεγχος.
  • Να   μη δίνεται έμ­φαση μόνο στις ενέργειες των ηγετών. Μεγαλύτερης, ίσως, σημασίας, είναι η διαδικασία μέσω της οποίας λαμβάνονται και εφαρμόζονται οι απο­φάσεις. Γι’αυτό, όλο το εμπλεκόμενο προσωπικό πρέπει να είναι επιλεγμένο και εκπαιδευμένο.

Η πολιτική  των κρατών κατά την ειρηνική περίοδο να έχει ως στόχο την αποτροπή των κρίσεων, δια διασφαλίσεως όλων των παραγόντων που την συνθέτουν, οι οποίοι είναι η εθνική ισχύς, η ετοι­μότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, το φρόνημα και η εθνική ομοψυχία. Ειδικά οι Ε.Δ. πρέπει να έχουν τη δυνατότητα αντιμετωπίσεως κάθε μορφής κρίσης χωρίς επιστράτευση, που είναι μια ενέργεια που προκαλεί κλιμάκωση. Αυτό απαιτεί κατ’ελάχιστο ισορροπία ισχύος με τον αντίπαλο.

Η πρόληψη των κρίσεων απαιτεί:

  1. Συλλογή πληροφοριών.
  2. Ενίσχυση  αποτροπής.
  3. Μείωση    τρωτότητας.
  4. Ελάττωση  συνεπειών από εχθρικές δραστηριότητες.

Κατά τη διάρκεια των κρί­σεων είναι απαραίτητο:

  • Να   διασφαλίζονται οι στόχοι της εθνικής στρατηγικής και της εξωτερικής πολιτικής, διότι οι κρίσεις εκδηλώνονται εντός του πλαι­σίου των σχέσεων που έχουν διαμορ­φωθεί με το κράτος δημιουργό της κρίσης.
  • Να   γίνεται εκμετάλλευση των δημιουργουμένων κρίσεων, προκειμένου να υπάρξει κάποιο κέρδος, αν είναι, δυνατόν π.χ. στην κρίση των Ιμίων που η Ελλάδα ήταν σε πλεονεκτικότερη θέση και η Τουρκία δεν είχε σκοπό να εμπλακεί σε πόλεμο, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΥΠ, θα έπρεπε να τεθεί ως στόχος η επανάκτηση του κυριαρχικού δικαιώματος της έρευνας για πετρέ­λαιο στο Αιγαίο. Αυτό ίσως ανάγκαζε τους Τούρκους να υποχωρήσουν και να συμβιβαστούν, χωρίς να πετύχουν τη δημιουργία γκρίζων ζωνών που ήταν ο στόχος τους. Το να τίθεται ως στόχος κάθε κρίσεως μόνο η αποκλιμάκωση με συμβιβασμό, οδηγεί σε παραχωρήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων.
  • Να   γίνεται συνεκπαίδευση πολιτικών και στρατιωτικών.
  • Να   υπάρχει έλεγχος των ΜΜΕ.

Διεθνής Παράγων

Οι διεθνείς οργανισμοί και οι μεγάλες δυνάμεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε όλες τις φάσεις μιας κρίσεως.

Η παρέμβασή τους μπορεί να υλοποιηθεί με διάφορες μορφές όπως :

  1. Πολιτική στήριξη.
  2. οικονομική ή στρατιωτική βοήθεια.
  3. άμεση στρατιωτική παρέμ­βαση.
  4. διαμεσολάβηση.

Οι παρεμβάσεις τους δεν έχουν πάντοτε θετικά αποτελέσματα και ενίοτε οδηγούν σε κλιμάκωση μιας κρίσης.

Παρόλα αυτά, η δραστη­ριότητα του διεθνούς παράγοντα είναι σημαντική και δεν πρέπει να την αγνοούμε.

Γενικό Συμπέρασμα

Τα χαρακτηριστικά των κρί­σεων σε συνδυασμό με την αδυναμία προβλέψεώς τους επιβάλλουν την ύπαρξη ενός λειτουργικού συστήματος χειρισμού κρίσεων το οποίο :

  1. Να συλλέγει, αξιολογεί, εκτιμά όχι μόνο τις πληροφορίες αλλά και τις ελάχιστες ενδείξεις για την επερχόμενη κρίση.
  2. Να σχεδιάζει την αντιμε­τώπισή τους.
  3. Να χειρίζεται αποτελεσμα­τικά και με γνώμονα το εθνικό συμ­φέρον, κάθε κρίση που στρέφεται, άμεσα ή έμμεσα, κατά της χώρας μας.
  4. Να στελεχώνεται από κα­τάλληλα πρόσωπα, τα οποία να είναι ενημερωμένα και εκπαιδευμένα. Ακόμη και τα κυβερνητικά στελέχη, που εμπλέκονται, πρέπει να έχουν σχετική παιδεία.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s