Η επεκτατική Πολιτική των Σκοπίων –Συλλογή Εγγράφων 1934–1992

Αποσπάσματα απο το βιβλίο: Η επεκτατική Πολιτική των Σκοπίων –Συλλογή Εγγράφων 1934 – 1992, ΙΜΧΑ, 1993

1. ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΜΕΟ (ΕΝΙΑΙΑ), Φεβρουάριος 1934

Vremena (περιοδικό, Σόφια), ελλ. μτφρ. στην Καθημερινή, 13 Δεκ. 1992- πρβλ. Κostadin Palesutski Makedomskiiat uaprow u burzoazna Jugoslavija 1918 – 1941, Sofija 1983, σ. 199

…Η μπουρζουαζία των κυρίαρχων εθνών στα τρία ιμπεριαλιστικά κράτη, ανάμεσα στα οποία διαμοιράστηκε η Μακεδονία, προσπαθεί να αποκρύψει την εθνική καταπίεση, αρνούμενη τις εθνικές ιδιαιτερότητες του μακεδoνικού λαού και την ύπαρξη μακεδονικού έθνους. Οι Έλληνες σωβινιστές ισχυρίζονται ότι ο γηγενής σλαβικός πληθυσμός στο τμήμα της Μακεδονίας που έχουν υπό την κατοχή τους αποτελείται από Έλληνες που εκσλαβίστηκαν, …οι Μεγαλο-Σέρβοι σωβινιστές, εκμεταλλευόμενοι τα σερβικά στοιχεία στη γλώσσα του ντόπιου μακεδονικού πληθυσμού, θεωρούν αυτόν τον πληθυσμό ως μια από τις «φυλές» του νοτιοσλαβικού έθνους και τον υποβάλλουν σε βίαιο εκσερβισμό. Τέλος, ο βουλγαρικός σωβινισμός, εκμεταλλευόμενος τη συγγένεια μεταξύ της μακεδονικής γλώσσας και της βουλγαρικής, διακηρύσσει ότι οι Μακεδόνες είναι Βούλγαροι και με αυτό τον τρόπο επιδιώκει να δικαιολογήσει την κυριαρχία τους τόσο στην περιοχή του Πετριτσίου όσο και την επεκτατική τους πολιτική σε ολόκληρη τη Μακεδονία. Παλεύοντας ενάντια στη διαίρεση και την υποδούλωση του μακεδονικού λαού, ενάντια σε όλες τις μορφές εθνικής, πολιτιστικής, κοινωνικής και οικονομικής καταπίεσης του, η ΕΜΕΟ (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (Ενιαία): βραχύβια οργάνωση που ιδρύθηκε από την Κομμουνιστική Διεθνή τον Οκτώβριο του 1925 με σκοπό να αμφισβητήσει τη μονοπώληση του αυτονομιστικού κινήματος στη Μακεδονία από τη φιλοβουλγαρική ΕΜΕΟ (VMRΟ)) είναι υποχρεωμένη να ξεσκεπάσει το πραγματικό νόημα όλων των σοφισμάτων που αρνούνται στους Μακεδόνες την εθνική τους ταυτότητα και να μην επιτρέψει στα σοφίσματα αυτά να παρεισφρύσουν στους κύκλους της.
Ο αγώνας για ενωμένη και ανεξάρτητη μακεδoνική δημοκρατία των εργαζομένων αποτελεί δίκαιη υπόθεση όχι μόνο για τις εργαζόμενες μάζες της Μακεδονίας αλλά και για την εργατική τάξη και την αγροτιά που αγωνίζονται κάτω από την καθοδήγηση των κομμουνιστικών κομμάτων στη Βουλγαρία, τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα.

2. ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ SVEΤΟΖΑR VUKΜΑΝΟVIC ΤΕΜΡΟ ΣΤΟ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙ, 30 Ιανουαρίου 1945

ΡRΟ, FΟ 371/48181, R 2448/Π/67, ταξίαρχος Fitzroy Maclean προς Foreirn Office, αρ. 121, Βελιγράδι, 31 Ιαν. 1945

Ο στρατηγός Τέμπο μίλησε χθες στο Βελιγράδι για [την] ανάπτυξη και τη σημερινή θέση [του] κινήματος των παρτιζάνων στη Μακεδονία. Παραδέχθηκε ότι ακόμη υπάρχει κάποια δυσαρέσκεια μεταξύ Σέρβων [και] Μακεδόνων. Αυτό υπήρξε η κληρονομιά [της] προηγούμενης πολιτικής του σερβικού συγκεντρωτισμού, που επιβράδυνε την ανάπτυξη του μακεδoνικού παρτιζάνικου κινήματος. Όταν [οι] Βούλγαροι εισήλθαν στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία το 1941, χαιρετίστηκαν ως απελευθερωτές [από] το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, ακόμη και από ορισμένους «αντιφασιστικούς κύκλους». Αφότου οι κύκλοι αυτοί πίστεψαν ότι η χώρα τους είχε «απελευθερωθεί», άρχισαν να αγωνίζονται κατά των Βουλγάρων για τα κοινωνικά μάλλον παρά για τα εθνικά τους δικαιώματα. Η μεταστροφή τους [στην] κομματική γραμμή για [μια] πανεθνική αντίσταση εναντίον των Βουλγάρων και των Γερμανών εισβολέων υπήρξε μια δύσκολη υπόθεση.

3. ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ SVΕΤΟΖΑR VUΚΜΑΝΟVIC ΤΕΜΡΟ ΣΤΟ 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΚΚΓ,23 Ιουλίου 1948

Borba (εφημερίδα, Βελιγράδι), 24 Ιουλίου 1948, μτφρ. από USNA, RC 59, 860Η.ΟΟΒ/7-2948, Βελιγράδι προς Ουάσιγκτον, αρ. 651

Σ’ όλες τις διακηρύξεις, άρθρα και οδηγίες που συνέταξε ο Βalgaranov, ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Επιτροπής του Βουλγαρικού Εργατικού Κόμματος στη Μακεδονία, με σκοπό να βοηθήσει την ηγεσία της κομματικής οργάνωσης στη Μακεδονία, υπήρχε πάντα το σύνθημα «Κάτω η κυβέρνηση [Filον]» Πουθενά δεν μπορούμε να βρούμε το σύνθημα «Βούλγαροι κατακτητές, έξω από τη Μακεδονία» κλπ. Στην ουσία αυτό σημαίνει ότι ο μακεδονικός λαός όφειλε να αγωνιστεί για την ανατροπή της κυβέρνησης Filον και για τη λαΐκο-δημοκρατική εξουσία στη Βουλγαρία αλλά όχι για την εθνική τον απελευθέρωση.

4. ΤΟ ΠΑΡΤΙΖΑΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΟΙ ΤΟΥ, ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΟΥ SΤΕΡΗΕΝ CLISSOLD ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΥΠΟΥ ΣΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΟΥ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙΟΥ, 17 Μαίου 1945

ΡRΟ, ΡΟ 371 /48183, Κ 8570/11/67, Stenerson προς Εdeη, αρ. 74

Είναι γενικά παραδεκτό ότι η είσοδος των βουλγαρικών στρατευμάτων στη Μακεδονία χαιρετίστηκε από το σύνολο του πληθυσμού ως προοίμιο εθνικής απελευθέρωσης. …
Γρήγορα ακολούθησε η απογοήτευση, καθώς έγινε φανερό ότι η Βουλγαρία ενδιαφερόταν τόσο λίγο όσο και οι Σέρβοι για τους εθνικούς πόθους των Μακεδόνων. …Αλλά οι αρχικές φρούδες ελπίδες των Μακεδόνων συνέχισαν για αρκετό χρονικό διάστημα να επηρεάζουν τη στάση τους και κατέστησαν την ανάπτυξη του παρτιζάνικου κινήματος εδώ ιδιαίτερα δύσκολη. Υπήρχε η αίσθηση ότι η Μακεδονία είχε ήδη «απελευθερωθεί» από τους Βουλγάρους τότε πώς ένα επαναστατικό κίνημα που σάρωνε τη Σερβία ήταν δυνατόν να τους φέρει εθνική απελευθέρωση; Αν οι Μακεδόνες ένοιωθαν δυσαρεστημένοι με τη βουλγαρική διοίκηση, επιζητούσαν να βελτιώσουν τη μοίρα τους αγωνιζόμενοι για κοινωνική, όχι εθνική, αποκατάσταση. Οι πρώτοι Μακεδόνες αντάρτες σχημάτισαν μονάδες και τις ονόμασαν Εθνικά Αποσπάσματα και όχι Εθνικο-Απελευθερωτικά Αποσπάσματα, όπως αλλού στη Γιουγκοσλαβία. Σχημάτισαν επίσης τις επιτροπές τους αλλά αυτές ήταν Εθνικές Επιτροπές και όχι Εθνικο-Απελευθερωτικές Επιτροπές. Όταν έγραφαν τα συνθήματα τους στους τοίχους των σπιτιών στα Σκόπια και στο Μοναστήρι, ο καθένας θα μπορούσε να δει όχι το συνηθισμένο «Θάνατος στον εισβολέα», αλλά συχνότερα «Κάτω η κυβέρνηση Filον».

5. ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΤΕΜΡΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΟΒΟ-ΜΕΤΟΧΙΑ, 25 Ιουλίου 1943
Istorijenje odeljenje centralnog Komiteta KPJ, Istorijski arhio komunisticke partije jugoslavije, τόμος VII: Makedonija u narodnooslobadilackom ratu I narodnoj revolyciji, Βελιγράδι 1951, ο. 229

…Οι μονάδες σας, που θα περάσουν στο έδαφος της ελληνική Μακεδονίας, οφείλουν να αναπτύξουν εντατική πολιτική δραστηριότητα μεταξύ της μακεδoνικής μειονότητας στη Ελλάδα με τα ακόλουθα συνθήματα:
1) η μακεδονική μειονότητα πρέπει για το δικό της συμφέρον να αγωνιστεί μαζί με τον ελληνικό λαό ενάντια στους κατακτητές και όλους τους υπηρέτες τους.
2) Η μακεδονική μειονότητα …πρέπει να σταματήσει τον αδελφοκτόνο πόλεμο που υποδαυλίζει ο κατακτητής, οι Βούλγαροι φασίστες και ο προδότης του μακεδονικού λαού Βαντσε Μιχαήλωφ.
3) Η μακεδονική μειονότητα …μαζί με τον ελληνικό λαό πρέπει να δημιουργήσει έναν κοινό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό υπό τη Διοίκηση του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ.
4) Μόνο με αυτό τον τρόπο, με τον κοινό αγώνα με τον ελληνικό λαό, η μακεδονική μειονότητα θα εξασφαλίσει ίσα δικαιώματα και την απαλλαγή από κάθε εθνική καταπίεση. Κατά την πολιτική τους δραστηριότητα στην ελληνική Μακεδονία οι ομάδες σας μπορούν να λένε ότι μετά τον πόλεμο ο μακεδονικός λαός θα κατακτήσει την πλήρη ελευθερία του, ότι η Μακεδονία θα γίνει πραγματικά ελεύθερη. Επίσης ότι όλα τα διμερή ζητήματα μεταξύ των βαλκανικών λαών θα λυθούν στη 6άση της αδελφικής συνεργασίας και αναγνώρισης του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών.

6. ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΑ ΤΗ ΔΙΑΦΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΕΜΡΟ ΚΑΙ ΤΖΗΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ,16 Αυγούστου 1944

Αρχεία της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομιντέρν και Αρχείο GIORGI Dimitrov στο 1931- 1944 Φάκελος Ελλάς. Τα αρχεία των μυστικών σοβιετικών υπηρεσιών, Αθήνα 1993, σ. 143-145

FΙΤΙΝ ΠΡΟΣ DΙΜΙΤRΟV

Το 1943 ο Τέμπο ζήτησε από τον Τζήμα να υπογράψει εξ ονόματος του ελληνικού Κομμουνιστικού Κόμματος μια συμφωνία με το Κομμουνιστικό Κόμμα Γιουγκοσλαβίας για τη δημιουργία μιας ενιαίας Μακεδονίας, η οποία μετά τον πόλεμο Θα προσχωρούσε στη νέα ομοσπονδιακή Γιουγκοσλαβία. Σύμφωνα με τον Τζήμα, η υπογραφή μιας τέτοιας διακήρυξης θα ισοδυναμούσε με ολοκληρωτική καταστροφή για το ελληνικό Αντιφασιστικό Μέτωπο (ΕΑΜ), εφόσον οι πλατιές μάζες του εργαζόμενου ελληνικού λαού θα στρέφονταν εναντίον του Κομμουνιστικού Κόμματος αν μάθαιναν ότι συμφωνεί στην παραχώρηση του ενός τετάρτου της Ελλάδας, το οποίο κατοικείται από Έλληνες στην πλειονότητα.
…Όταν ο Τζήμας αρνήθηκε να υπογράψει τη διακήρυξη για τη Μακεδονία και ανακοίνωσε στον Τέμπο την [σ.τ.μ.: αρνητική απάντηση της Κεντρικής Επιτροπής του ελληνικού Κομμουνιστικού Κόμματος στο ζήτημα της ίδρυσης ενός κοινού γενικού στρατηγείου, οι σχέσεις τους επιδεινώθηκαν και ο Τέμπο άσκησε κριτική στο ΕΑΜ και στον ΕΛΑΣ.

7. ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΥ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΤΙΖΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, Οκτώβριος 1943

Πανεπιστήμιο «Κυρίλλου και Μεθοδίου» Σκοπίων, Σχολή Φιλοσοφίας και Ιστορίας Documents on the Struggle of the Makedonian People for Independence and a Nation – State (στο εξής: Documents), τόμος 2, Σκόπια 1985, σ. 431-432

Οι φασίστες ιμπεριαλιστές μαζί με τους μεγαλο-Βούλγαρους, μεγαλο-Σέρβους και μεγαλο-Έλληνες ηγεμονιστές έχουν διαιρέσει την πατρίδα μας και την έχουν μετατρέψει σε αντικείμενο συναλλαγής ιμπεριαλιστικών συμφερόντων.
…Σήμερα, όλα τα βαλκανικά έθνη βρίσκονται μαζί όχι μόνο στον αγώνα ενάντια στους φασίστες κατακτητές, αλλά και στη μάχη κατά των ιμπεριαλιστών-ηγεμονιστών στα Βαλκάνια και όλων των ξένων ιμπεριαλιστών, που επιχειρούν να αναμειχθούν στις εσωτερικές υποθέσεις των βαλκανικών εθνών. …Σήμερα, όλα τα βαλκανικά έθνη είναι ενωμένα στον αγώνα για την εγκαθίδρυση μιας μοναδικής, αδελφικής, ομοσπονδιακής ένωσης όλων των βαλκανικών εθνών στη βάση της πλήρους εθνικής ισότητας και αναγνώρισης των δικαιωμάτων [και της] αυτοδιάθεσης των εθνών.
Ποτέ στο παρελθόν, λαέ της Μακεδονίας, δεν είχες βρεθεί σε τέτοια θέση και δεν είχες τόσους πολλούς συμμάχους να σου συμπαρασταθούν για την πραγματοποίηση του παλαιού σου ιδανικού, την ενοποίηση της Μακεδονίας. Να γιατί όλοι εμείς οφείλουμε να συσπειρωθούμε γύρω από τα εθνικο-απελευθερωτικά μας κινήματα, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι μερικοί στο παρελθόν μπορεί να είχαν αισθανθεί βουλγαρόφιλοι, ελληνόφιλοι ή σερβόφιλοι. Έτσι, οφείλουμε να συγκροτήσουμε ένα μέτωπο με όλα τα βαλκανικά έθνη στον αγώνα εναντίον των κατακτητών και εναντίον όλων των μορφών ιμπεριαλισμού στα Βαλκάνια.

8. ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ Κ.Ε. ΤΟΥ Κ.Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟΥ ΤΟΥ ΛΑΪΚΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΤΙΖΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, 10 Οκτωβρίου 1943

Ινστιτούτο Εθνικής Ιστορίας, Ζbornik na dokumenti od ASNOM, Σκόπια 1964, σ. 78-79

Το νέο σύνθημα που προωθούμε, δηλαδή η ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα. Η Μακεδoνία διαμελίστηκε και διαμοιράστηκε μεταξύ των ιμπεριαλιστών της Βαλκανικής. Εμείς σήμερα πρέπει να συσπειρώσουμε όλο το μακεδονικό λαό, αδιάφορα αν μερικοί μέχρι χθες αισθάνονταν Βούλγαροι Γραικομάνοι ή Σερβομάνοι, στον αγώνα εναντίον των φασιστών κατακτητών και εναντίον κάθε ιμπεριαλιστικής κλίκας στα Βαλκάνια. Σ’ αυτό τον αγώνα όλοι οι εθνικοαπελευθερωτικοί στρατοί στις άλλες βαλκανικές χώρες θα είναι σύμμαχοι μας. Με ενωμένες τις δυνάμεις ο εθνικοαπελευθερωτικοί στρατοί των βαλκανικών λαών θα εξουδετερώσουν κάθε ιμπεριαλιστική κλίκα και θα πραγματοποιήσουν την αδελφική ένωση των βαλκανικών λαών. Μέσα σ’ αυτή την αδελφική ένωση ο μακεδονικός λαός θα πετύχει την ενοποίηση του και την ισοτιμία του με τους άλλους βαλκανικούς λαούς. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει να συσπειρώσουμε όλο το μακεδονικό λαό γύρω από το εθνικο-απελευθερωτικό μας κίνημα και να δημιουργήσουμε κοινό μέτωπο στον αγώνα εναντίον των φασιστών κατακτητών και των υπηρετών τους.

9. Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΥ ΣΤΙΣ ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑΣ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ,
14 Μαρτίου 1944
Documents τόμος 2, σ. 462

Όσον αφορά το ζήτημα της ενοποίησης του μακεδoνικού έθνους που επεξεργαστήκατε στην επιστολή σας, πιστεύουμε ότι μπορούμε να κατορθώσουμε σύντομα την πραγμάτωση αυτού του προαιώνιου ιδανικού στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο παρά σε κάποιον άλλο πολιτικό συνδυασμό.
Η ενοποίηση του μακεδονικού έθνους είναι τόσο προσφιλής σε μας όσο και σε σας και εμείς θα αγωνιστούμε για την ενοποίηση μέχρις εσχάτων.
Δεν θα αγωνιστεί, άραγε, για την ενοποίηση του μακεδονικού λαού ο Dimitar Vlahov, γεννημένος στο Κιλκίς, φίλος του Goce Delcev στον αγώνα για την απελευθέρωση του μακεδoνικού λαού και αντιπρόεδρος του Αντιφασιστικού Συμβουλίου Εθνικής Απελευθέρωσης της Γιουγκοσλαβίας;
Πρέπει να γνωρίζετε, αγαπητοί φίλοι, ότι κατά την περίοδο της δημοσίευσης του Μανιφέστου η διεθνής πολιτική κατάσταση δεν επέτρεπε να τεθεί το Μακεδονικό Ζήτημα κατά διαφορετικό τρόπο από αυτόν του Μανιφέστου. Σήμερα, η Γιουγκοσλαβία του Τίτο είναι μια πραγματικότητα, μια διεθνής αναγνωρισμένη δύναμη, με την υποστήριξη της οποίας θα είμαστε σε θέση να πραγματοποιήσουμε την ενοποίηση του λαού μας. Ένα παράδειγμα είναι αυτό της Σλοβενίας, η οποία κατάφερε να ολοκληρώσει την ενοποίηση της στη διάρκεια του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Αυτό επιβεβαιώνει ότι μόνο με στρατιωτικό και πολιτικό αγώνα είναι δυνατό να επιτευχθεί η ενότητα ενός έθνους. Αυτό θα ισχύει επίσης και για τη Μακεδονία.

10. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΟΣΗΣ ΤΗΣ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑΣ, 24 Ιουνίου 1944

(Παρόντες μεταξύ άλλων: Josip Broz Tito, Edvard Kardandar Rankovic,Milovan Djilaw, Matodije Cento, Svetozar Vukmanovic Tempo )

…Διαμορφώθηκαν οι ακόλουθες θέσεις:

1) Ο μακεδoνικός λαός εκφράζει τον ιστορικό του πόθο για την πλήρη ενοποίηση του. Τούτο αποτελεί εθνικό του δικαίωμα και γι’ αυτόν το λόγο ο πόθος αυτός παραμένει διαρκές του αίτημα.

2) Λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή διεθνή κατάσταση, την εσωτερική κατάσταση του μακεδονικού λαού στις γειτονικές χώρες και το βαθμό ανάπτυξης του ένοπλου αγώνα του μακεδονικού λαού, θα ήταν, πάντως, πρόωρο να τεθούν οι εθνικές επιδιώξεις του μακεδόνικου λαού με τη μορφή άμεσης διεκδίκησης είτε από την πλευρά των ανώτατων
εκπροσώπων της Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας είτε από την πλευρά των καθοδηγητικών οργάνων του μακεδονικού λαού. Μια τέτοια στάση σήμερα θα διασπούσε την ενότητα του αντιχιτλερικού μετώπου των Ηνωμένων Εθνών, γεγονός που θα είχε δυσμενείς επιπτώσεις για τη διεθνή θέση της Γιουγκοσλαβίας γενικά και για το μακεδονικό λαό
ιδιαίτερα.

3) Η πορεία προς την απελευθέρωση και την αυτοδιάθεση όλων των τμημάτων του μακεδονικού λαού διασφαλίζεται σήμερα με την ανάπτυξη ενός μαζικού λαϊκού απελευθερωτικού κινήματος ενάντια στους φασίστες κατακτητές με επικεφαλής τον Χίτλερ, με την οργάνωση ενός αποφασιστικού ένοπλου αγώνα ενάντια σ’ αυτόν τον κύριο εχθρό του μακεδονικού λαού. Στα πλαίσια αυτού του κινήματος και του αγώνα μπορεί και ο μακεδονικός λαός που βρίσκεται πέρα από τα σύνορα της παλαιάς Γιουγκοσλαβίας να ζητήσει αυτοδιάθεση και δημοκρατικά δικαιώματα.

4) Ο μακεδονικός λαός στη Γιουγκοσλαβία επιθυμεί την ανάπτυξη του λαϊκού απελευθερωτικού αγώνα του μακεδονικού λαού ενάντια στους φασίστες κατακτητές σε όλα του τα τμήματα, συνειδητοποιώντας ότι μόνο με έναν τέτοιο αγώνα θα αποκτήσει το δικαίωμα της απελευθέρωσης και της αυτοδιάθεσης στη χώρα του συνολικά. Εκφράζοντας αυτήν την επιθυμία ο μακεδονικός λαός θα συμπαρασταθεί σε όλα τα απελευθερωτικά κινήματα, όπου αυτά έχουν εκδηλωθεί.

11. ΤΙΤΟ ΠΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΩΦ, Ιούνιος – Ιούλιος 1944
(Για τη στάση του βουλγαρικού Πατριωτικού Μετώπου στο Μακεδονικό Ζήτημα)

Στο μακεδονικό ζήτημα το Πατριωτικό Μέτωπο παίρνει την ακόλουθη θέση: «Για να αποφύγουμε παλιά και νέα λάθη και να πετύχουμε σίγουρη ειρήνη στη Μακεδονία το Πατριωτικό Μέτωπο τονίζει το σύνθημα «η Μακεδονία στους Μακεδόνες». Αυτό το σύνθημα θα βάλει τέρμα στον ανταγωνισμό ανάμεσα στα βαλκανικά κράτη. Δεν θα πρέπει να υπάρξει διαίρεση από τον εχθρό, αλλά ούτε και πλήρης προσάρτηση από οποιοδήποτε βαλκανικό κράτος. Η μόνη λύση είναι μία [ενιαία], ελεύθερη και ανεξάρτητη Μακεδονία. Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο θα πάψει να αποτελεί μήλο της έριδος και θα γίνει μια υγιής μονάδα ανάμεσα στους βαλκανικούς λαούς».

Αυτή η στάση στο Μακεδονικό Ζήτημα βασίζεται σε μια λανθασμένη ιστορική εμπειρία. Δεν επιχειρεί καν να λά6ει υπόψη τις παρούσες πολιτικές σχέσεις, τον απελευθερωτικό πόλεμο σε όλες τις κατεχόμενες χώρες, τα επιτεύγματα του λαϊκο-απελευθερωτικού πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, αλλά ούτε και τις τάσεις όχι μόνο της Γερμανίας αλλά και των άλλων ιμπεριαλιστών.
(Για τη στάση του ελληνικού Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου – ΕΑΜ -στο Μακεδονικό Ζήτημα)

Όταν ήρθε η ελληνική αντιπροσωπεία, ήρθε επίσης και η δική μας μακεδονική αντιπροσωπεία με τον Svetozar Vukmanov -Temro. Από τη συζήτηση έγινε φανερό ότι δεν υπήρχαν αρμονικές σχέσεις ανάμεσα στους Μακεδόνες και τους Έλληνες συντρόφους. …Επιχειρήσαμε να καλύψουμε τις διαμάχες αυτές και να πείσουμε τους Μακεδόνες μας να μην εγείρουν το ζήτημα της συνένωσης της ελληνικής Μακεδονίας με τη γιουγκοσλαβική Μακεδονία τώρα. Εγώ προσωπικά αποκόμισα την εντύπωση ότι οι Έλληνες σύντροφοι έχουν πράγματι μια λανθασμένη στάση στο ζήτημα των Μακεδόνων της Ελλάδας, και προσπαθώ να χρησιμοποιήσω την επιρροή μου για να διορθώσω την κατάσταση χωρίς να βλάψω το ελληνικό απελευθερωτικό κίνημα,

12. ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ WASIL IVANOVSKI , ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ, Ιούλιος-Αύγουστος 1944

Ο μακεδoνικός λαός σήμερα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της εθνικής του αναγέννησης, της οικοδόμησης ενός μακεδονικού εθνικού κράτους.

Ως αποτέλεσμα της αιματηρής και σκληρής πάλης του με τους Ιταλούς, Γερμανούς και Βούλγαρους κατακτητές και με την αδελφική υποστήριξη του σερβικού λαού και των άλλων λαών της Γιουγκοσλαβίας, ο λαός του γιουγκοσλαβικού τμήματος της Μακεδονίας έχει κερδίσει την ελευθερία του. …Όμως ο μακεδονικός λαός, ενώ πανηγυρίζει την ελευθερία που κατέκτησε στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία, παραμένει διαμελισμένος. Η Μακεδονία δεν είναι μονάχα αυτή που εντάχθηκε ως ισότιμο μέλος στη νέα ομοσπονδιακή και δημοκρατική Γιουγκοσλαβία, Αυτή είναι το πιο σημαντικό, το πρωτοπόρο τμήμα της Μακεδονίας αλλά δεν είναι ολόκληρη η Μακεδονία. …Είναι αναγκαία η συνένωση ολόκληρου τον μακεδονικού λάου και από τα τρία τμήματα της Μακεδονίας σε ένα μακεδονικό εθνικό κράτος. Αυτό αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα του. Χωρίς αυτό [το δικαίωμα] δεν υπάρχει απλή λύση στο Μακεδονικό Ζήτημα, δεν υπάρχει πλήρης πραγμάτωση του ιδανικού μας. …

Οι Μακεδόνες της ελληνικής και βουλγαρικής Μακεδονίας οφείλουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα των Μακεδόνων της γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας, εάν θέλουν να κατακτήσουν το δικαίωμα της ελευθερίας και αυτοδιάθεσης, ώστε να μπορέσουν να ενωθούν μαζί μας σε ένα κοινό μακεδονικό κράτος. Οφείλουν να διεξαγάγουν τον αγώνα μέχρι το τέλος μαζί με το βουλγαρικό και ελληνικό λαό, χωρίς όμως να χάσουν τη φυσιογνωμία τους ως Μακεδόνες και στην πορεία αυτού του αγώνα πρέπει να αναπτύξουν τα δικά τους εθνικά κινήματα: τα μακεδονικά Λαϊκο-απελευθερωτικά Συμβούλια, τα μακεδονικά ανταρτικά τμήματα του Λαϊκο-απελευθερωτικού Στρατού.

Ο σημερινός πόλεμος διαφέρει από τους προηγούμενους. …Αυτή τη φορά ο μακεδονικός λαός μπορεί να ελπίζει ότι θα βρει το δίκιο του στη Συνδιάσκεψη της Ειρήνης, με την υποστήριξη της σλαβικής Ρωσίας. Το γιουγκοσλαβικό τμήμα της Μακεδονίας πέτυχε να λευτερωθεί. Το βουλγαρικό τμήμα, σύμφωνα με το Χάρτη του Ατλαντικού, πρέπει να αποκτήσει το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Η περιοχή της Καστοριάς, της Φλώρινας και της Έδεσσας, όπου ο σλαβομακεδονικός πληθυσμός διατηρείται ανέπαφος, μπορεί επίσης με δημοψήφισμα να αποφανθεί υπέρ του νέου μακεδονικού κράτους στο πλαίσιο της ομοσπονδιακής και δημοκρατικής Γιουγκοσλαβίας. Στην Ανατολική Μακεδονία, την οποία ο σλαβομακεδονικός πληθυσμός αναγκάστηκε να εγκαταλείψει ως αποτέλεσμα των πολέμων και της συμφωνίας Μολώφ – Καφαντάρη, κατοικούν τώρα Έλληνες πρόσφυγες. Ανακινώντας αυτό το ζήτημα, ο μακεδονικός λαός δεν έχει πρόθεση να διώξει τους δυστυχείς Έλληνες πρόσφυγες, στους οποίους, όπως και στις άλλες εθνότητες στη Μακεδονία, το νέο μακεδονικό κράτος θα παραχωρήσει πλήρη ισοτιμία. Για τους δικούς μας 700.000 πρόσφυγες και ξενιτεμένους στη Βουλγαρία και την Αμερική θα βρεθεί μέρος σε μια ελεύθερη Μακεδονία, χωρίς να εκτοπιστούν από εκεί οι Έλληνες πρόσφυγες.

13. ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΛΑΪΚΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΑSΝΟΜ) ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ 2 Αυγούστου 1944

Αυτή την ιστορική ημέρα, την ημέρα του Προφήτη Ηλία (Ιliden) του 1944, μοιραία για την εξέλιξη του μακεδoνικού λαού, για πρώτη φορά στην ιστορία του λαού μας συνεκλήθη ένα εθνικό συμβούλιο, το ΑSΝΟΜ, ως σύμβολο εθνικής χειραφέτησης και ανακήρυξης μακεδoνικού κράτους για πρώτη φορά στην ιστορία από την εποχή του Σαμουήλ, αποτελώντας κορυφαία και αποφασιστική καμπή στην ιστορία του λαού μας, σημαδεύοντας την απαρχή μιας νέας εποχής, μιας εποχής δημιουργικής εργασίας, εθνικής ζωής, μιας εποχής προόδου. Αυτήν την ιερή ιστορική στιγμή οφείλουμε να διακηρύξουμε ότι για αιώνες ο μακεδονικός λαός πολεμά σκληρά και καταβάλλει υπεράνθρωπες προσπάθειες με σκοπό τη χειραφέτηση ολόκληρου του μακεδoνικού έθνους μέσα σ’ ένα ελεύθερο μακεδονικό κράτος. Αυτή τη στιγμή, όταν όλες οι αγωνιζόμενες δυνάμεις στη Μακεδονία έχουν ριχτεί στη μάχη ενάντια στους φασίστες κατακτητές, καλούμε και τα άλλα δύο τμήματα του μακεδονικού λαού να πάρουν μέρος στο μεγάλο αντιφασιστικό μέτωπο, αφού αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να κερδίσουμε το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και το πέρασμα που οδηγεί στην ένωση ολόκληρου του μακεδονικού έθνους σε μια ελεύθερη κοινότητα των χειραφετημένων λαών της Γιουγκοσλαβίας. Το αγωνιζόμενο Πεδεμόντιο της Μακεδονίας έχει με πάθος διακηρύξει ότι θα προσφέρει κάθε βοήθεια και δεν θα φεισθεί θυσιών για την απελευθέρωση και των άλλων δυο τμημάτων του έθνους μας και για την τελειωτική ένωση ολόκληρου του μακεδονικού λαού. Όταν γνωρίζουμε ότι το αγωνιζόμενο Πεδεμόντιο της Μακεδονίας αποτελεί τμήμα της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο, τότε φαίνεται καθαρά πόσο μεγάλη μπορεί να είναι η υποστήριξη που διαθέτουμε και πόσο σταθερή είναι η επιθυμία μας για την ένωση ολόκληρου του έθνους μας.

14. ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΟΥ ΑSΝΟΜ ΠΡΟΣ ΤΟ ΛΑΟ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, 2 Αυγούστου 1944

Έχοντας υπόψη τα προαιώνια ιδανικά του λαού της Μακεδονίας, το πρώτο Μακεδoνικό Εθνικό Συμβούλιο διακηρύσσει σε ολόκληρο τον κόσμο το δίκαιο και σταθερό του πόθο ΠΑ ΤΗΝ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ στη βάση του δικαιώματος για αυτοδιάθεση. Αυτό θα έθετε ένα τέλος στην καταπίεση του λαού της Μακεδονίας σε όλα τα τμήματα της και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για γνήσια αλληλεγγύη και ειρήνη μεταξύ των βαλκανικών λαών.

15. ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΕΙΟΥ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΙRΟ MILJOVSKI ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΤΕΜΡΟ ΚΑΙ ΚOLISEVSKI (Συζήτηση με τον Vladimir Poptomav , εκπρόσωπο της περιοχής του Πιρίν, μετά την επιστροφή του τελευταίου από τη Μόσχα), Σόφια, 3 Οκτωβρίου 1944

Ο Georgi Dimitrov πήρε γράμμα από την Κεντρική Επιτροπή του Κ.Κ.Ε. Οι Έλληνες ισχυρίζονται ότι στην ελληνική Μακεδονία δεν υπάρχουν Μακεδόνες, γιατί μετά το 1918 εγκαταστάθηκαν εκεί δύο εκατομμύρια Έλληνες και ο μακεδoνικός πληθυσμός μετανάστευσε με τη συμφωνία Μολώφ – Καφαντάρη. Το ελληνικό κόμμα απευθύνεται στον Dimitrov και ζητά τη μεσολάβηση του «γιατί αυτοί [το ΚΚΕ] δεν μπορούν να συνεννοηθούν με το γιουγκοσλαβικό κόμμα». … Η ένωση του μακεδονικού λαού μπορεί να πραγματοποιηθεί ευκολότερα αν την αναλάβει η Γιουγκοσλαβία γενικά και ειδικότερα το γιουγκοσλαβικό τμήμα της Μακεδονίας, το οποίο και σ’ αυτή την περίπτωση οφείλει να πάρει την πρωτοβουλία στα χέρια του. [Ο Dimitrov) όμως, θεωρεί, ότι το ζήτημα της ένωσης της ελληνικής Μακεδονίας και ιδιαίτερα η προσάρτηση της Θεσσαλονίκης στη Μακεδονία θα προχωρήσει κάπως πιο δύσκολα, γιατί η Αγγλία θα θεωρήσει μια τέτοια ενέργεια ως απειλή για τις μεσογειακές της οδούς επικοινωνίας με κίνδυνο να φέρει τη Ρωσία στη Μεσόγειο. Ωστόσο πιστεύει ότι πρέπει να συγκεντρωθούν άμεσα όλα τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η ένωση της ελληνικής Μακεδονίας είναι δικαιολογημένη από οικονομική, γεωγραφική και εθνική άποψη. Στο σημείο αυτό, ιδιαίτερα, θα έπρεπε να τεκμηριωθεί επαρκώς ότι η αποχώρηση των Μακεδόνων από την ελληνική Μακεδονία έγινε με βίαιο τρόπο. Αυτά τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν στη διεθνή Συνδιάσκεψη της Ειρήνης και θα φανούν πολύ χρήσιμα.

16. ΛΟΧΑΓΟΣ D.S.Μ. ΜΑCDONALD, «ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ DRASENOSE», 18 Νοεμβρίου 1944

Το μακεδoνικό παρτιζάνικο κίνημα είναι πρωτίστως εθνικιστικό και κατά δεύτερο λόγο κομμουνιστικό. Στην προπαγάνδα του δίνει πάντοτε έμφαση στην εθνική ανεξαρτησία της Μακεδονίας. Καθώς δεν είχαν την ανεξαρτησία τους από το δωδέκατο αιώνα και μετά, η πραγματοποίηση αυτών των σκοπών, που φαίνεται να πλησιάζει γοργά, έχει ενώσει όλες τις πολιτικές τάσεις και τάξεις σ’ ολόκληρη τη Μακεδονία στις γραμμές του παρτιζάνικου κινήματος. …Έχοντας πίσω τους αιώνες καταπίεσης, τώρα που άλλαξε η φορά του εκκρεμούς έχουν χάσει κάθε αίσθηση του μέτρου. Η μεγαλομανία τους αγγίζει τη γελοιότητα. Η ηγεσία τους στα σοβαρά νομίζει πως η Ελλάδα και η Βουλγαρία θα συνεισφέρουν έδαφος στη νέα Μακεδονία. Απαιτούν τα σύνορα να εκτείνονται από τον ποταμό Νέστο ως την Αχρίδα και από τη Θεσσαλονίκη ως το Κουμάνοβο. Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αυτό δεν αποτελεί ευσεβή πόθο, αλλά τίθεται σοβαρά από τους Αpostolski Abbas (= Cvetko Uzunovski ) και Σία.
Ταυτόχρονα αναγνωρίζουν την ανάγκη να αποτελούν μέλος μιας ισχυρής ομοσπονδίας γιουγκοσλαβικών κρατών. Όντας για αιώνες στόχος διαφόρων βαλκανικών δυνάμεων συνειδητοποιούν απόλυτα ότι μόνοι τους δεν είναι σε θέση να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους και [ότι] θα πρέπει να στηρίζονται σε μια ισχυρή Γιουγκοσλαβία.

17. ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΟΥ ΑSΝΟΜ. ΤΕΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ DIMITAR VLAHOV, 30 Δεκεμβρίου 1944

Σύντροφοι, λαϊκοί αντιπρόσωποι,
Βρισκόμαστε εδώ ως αντιπρόσωποι της Μακεδονίας του Βαρδάρη.
Υπάρχουν ακόμα δύο τμήματα της Μακεδονίας. Ένα τμήμα με έκταση 6.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα -η Μακεδονία του Πιρίν – και ένα άλλο τμήμα —η Μακεδονία του Αιγαίου — με έκταση 34.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό 250.000-300.000 [Μακεδόνες].

Έχουμε το δικαίωμα να ζητούμε ένωση με τη Μακεδονία του Αιγαίου και του Πιρίν και κανείς δεν μπορεί να μας αρνηθεί αυτό το δικαίωμα.

18. ΕΚΘΕΣΗ ΠΑ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, 6 Ιανουαρίου 1945
ΡRΟ, FΟ 371/48181, Κ2107/11/67, ταξίαρχος Fitzroy Maclean επικεφαλής της βρετανικής στρατιωτικής αποστολής, προς τον Sir Orme Sargent, Foreign Βελιγράδι, 7 Ιαν. 1945

…Έτσι η επίσημη γραμμή που υιοθετήθηκε από τους κύριους παρτιζάνους ομιλητές ήταν να αποφεύγουν οποιεσδήποτε εδαφικές αξιώσεις ή υπαινιγμό για ενδεχόμενη νοτιο-σλαβική ομοσπονδία και να τονίζουν μια συμφιλιωτική και μετριοπαθή πολιτική πλήρους δημοκρατίας. Αυτές οι διακριτικές εκφράσεις έρχονταν σε αντίθεση με την άγρια πολεμική και τις ακόμη αγριότερες εδαφικές αξιώσεις που προβλήθηκαν από το στρατηγό Τemρο και το δρ Vlahov το Νοέμβριο για το ζήτημα αυτό, σύμφωνα με τις οδηγίες του Foreig Office είχα προβεί σε αυστηρές παραστάσεις προς το Στρατάρχη Τίτο.

…Οι πρώτες ομιλίες που έγιναν από τους Τεmρο και Vlahον μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, που αναφέρθηκαν παραπάνω, δείχνουν πως σε κάθε περίπτωση μερικοί Μακεδόνες ηγέτες θα επιθυμούσαν να δουν τα σημερινά σύνορα της Μακεδονίας να εκτείνονται σε βάρος της Ελλάδας και της Βουλγαρίας.

19. ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΟΥ FΟRΕIGΝ ΟFFΙCΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟRME SARGENT, 30 Νοεμβρίου 1944

Δεν είχε προλάβει να στεγνώσει η μελάνη της υπογραφής στη βουλγαρική Ανακωχή, όταν φάνηκαν τα πρώτα σημάδια που έδειχναν ότι οι Γιουγκοσλάβοι του Τίτο άρχιζαν να σκέφτονται μια γιουγκοσλαβο – βουλγαρική ομοσπονδία, και ότι οι Βούλγαροι για μια ακόμη φορά επρόκειτο να προβάλουν τις λεγόμενες μακεδονικές διεκδικήσεις. …Αυτές οι δραστηριότητες μπορεί προς το παρόν να μην είναι τίποτε περισσότερο από ανόητοι κομπασμοί και μικροραδιουργίες, προφανώς, όμως, γίνονται ανεκτές και πιθανώς υποδαυλίζονται από τις δύο Κυβερνήσεις. Επωφελούνται, επίσης, σε μεγάλο βαθμό από το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι πολύ αδύναμη την παρούσα στιγμή ώστε να υποστηρίξει τα συμφέροντα της στα Βαλκάνια. …Μια ομοσπονδιακή ένωση μεταξύ των διαφόρων τμημάτων της Γιουγκοσλαβίας από τη μια πλευρά και της Βουλγαρίας από την άλλη δεν θα σήμαινε τόσο το τέλος όσο το μετασχηματισμό του Μακεδονικού Ζητήματος σε κάτι πολύ πιο επικίνδυνο, σε μια συνδυασμένη δηλαδή γιουγκοσλαβο-βουλγαρική επέκταση προς νότον, ώστε να ανακτηθούν τα μακεδονικά και βουλγαρικά αλύτρωτα εδάφη. …Με την ένωση Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας, η Ελλάδα θα είχε να αντιμετωπίσει συνδυασμένες πιέσεις προς αυτό το ζωτικό λιμάνι [τη Θεσσαλονίκη], που θα προβάλλονταν είτε ως γενικό σλαβικό ενδιαφέρον είτε ως ικανοποίηση των φυσικών βλέψεων της αυτόνομης Μακεδονίας, που θα είχε μόλις αποκτήσει υπόσταση ως ένας από τους ομόσπονδους εταίρους της γιουγκοσλαβο-βουλγαρικής ένωσης.

…Γενικότερα, η θέση που θα υιοθετούσαμε είναι (α) ../ και (β) παρόλο που είμαστε διατεθειμένοι να ανεχτούμε τη δημιουργία ενός Μακεδονικού Κράτους στα πλαίσια της μελλοντικής Ομόσπονδης Γιουγκοσλαβίας, πρέπει να επιμείνουμε στο ότι αυτό το κράτος δεν θα προσαρτήσει ούτε θα προβάλλει διεκδικήσεις σε οποιαδήποτε εδάφη που ανήκουν είτε στη Βουλγαρία είτε στην Ελλάδα, με τον ισχυρισμό ότι αυτά τα εδάφη είναι «Μακεδονικά».

20. Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΞΕΝΙΚΟΥΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥΣ, Ουάσιγκτον, 26 Δεκεμβρίου 1944

Το Υπουργείο παρατήρησε με σημαντικές επιφυλάξεις τις αυξανόμενες προπαγανδιστικές διαδόσεις και τις ημιεπίσημες δηλώσεις υπέρ μιας αυτόνομης Μακεδονίας, που προέρχονται κυρίως από τη Βουλγαρία, αλλά και από τους Γιουγκοσλάβους παρτιζάνους και από άλλες πηγές, με τον υπαινιγμό ότι και ελληνικά εδάφη θα περιλαμβάνονται στο σχεδιαζόμενο κράτος. Η Κυβέρνηση μας Θεωρεί οποιαδήποτε συζήτηση περί Μακεδoνικού ‘έθνους’, Μακεδονικής ‘Πατρίδας’ ή Μακεδονικής εθνικής συνείδησης ως αβάσιμη δημαγωγία, η οποία δεν ανταποκρίνεται σε καμία εθνική ή πολιτική πραγματικότητα και βλέπει στη σημερινή αναβίωση τους ένα πιθανό κάλυμμα των επιθετικών διαθέσεων εναντίον της Ελλάδας.

Η πολιτική της Κυβέρνησης αυτής είναι αντίθετη προς οποιαδήποτε αναβίωση του Μακεδονικού ζητήματος σε σχέση με την Ελλάδα. Το ελληνικό τμήμα της Μακεδονίας κατοικείται κατεξοχήν από Έλληνες και ο ελληνικός λαός είναι σχεδόν ομόφωνα αντίθετος προς τη δημιουργία ενός Μακεδονικού κράτους.

21. ΤΟ SΤΑΤΕ DEPARTIMENT ΠΡΟΣ ΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΜΝΗΜΟΝΙΟ, 24 Φεβρουαρίου 1945

Αναφερόμαστε στο Μνημόνιο της Βρετανικής Πρεσβείας της 2ας Ιανουαρίου 1945, σχετικά με τον αναβρασμό που παρατηρείται σε ορισμένους γιουγκοσλαβικούς και βουλγαρικούς κύκλους υπέρ μιας «Μείζονος Μακεδονίας» και μιας νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας που θα περιλαμβάνει τη Βουλγαρία, καθώς και τη Μακεδονία και άλλες περιοχές της Γιουγκοσλαβίας…..

Η Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών θεωρεί ότι τα προπολεμικά σύνορα της Γιουγκοσλαβίας, της Βουλγαρίας και της Ελλάδας στην περιοχή της Μακεδονίας πρέπει να θεωρούνται ως τα νόμιμα σύνορα και ότι η αναθεώρηση τους μπορεί να επιτραπεί μόνο στην περίπτωση που ανταποκρίνεται στην ελεύθερα εκπεφρασμένη θέληση των άμεσα ενδιαφερόμενων πληθυσμών και διαθέτει διεθνή επικύρωση ως τμήμα του γενικότερου διακανονισμού της ειρήνης.

Αν κατά την ανασύσταση της Γιουγκοσλαβίας η Κυβέρνηση και ο λαός αυτής της χώρας επιθυμούν να δημιουργήσουν περιφερειακή και αποκεντρωμένη διοίκηση, υπό την οποία η περιοχή της νοτιοανατολικής Γιουγκοσλαβίας θα διαθέτει κάποια μορφή αυτονομίας, δεν θα υπήρχε φυσικά έδαφος για αντιρρήσεις από την πλευρά της Κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Κυβέρνηση μας, ωστόσο, συμφωνεί με την άποψη της Βρετανικής Κυβέρνησης ότι δεν υπάρχει καμία νόμιμη βάση για οποιαδήποτε διεκδίκηση που [τυχόν] γίνει για λογαριασμό της «Μακεδονίας», είτε ως ανεξάρτητου κράτους είτε ως μέρους της Γιουγκοσλαβίας ή μιας ευρύτερης νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας, για εδάφη που περιλαμβάνονται μέσα στα σύνορα της Ελλάδας, με τον ισχυρισμό ότι αυτά τα εδάφη είναι «Μακεδoνικά ».

22. ΣΤΑΛΙΝ ΠΡΟΣ DIMITROV, Μόσχα, 9 Ιανουαρίου 1945

Χθες δέχθηκα τη γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία. Οι Γιουγκοσλάβοι με πληροφόρησαν ότι είχαν προτείνει στους Βουλγάρους να ενταχθούν στη Γιουγκοσλαβία με τα ίδια δικαιώματα όπως οι Σέρβοι και οι Κροάτες. Όμως οι Βούλγαροι δεν συμφωνούν και επιμένουν να δημιουργηθεί από τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία ένα ενιαίο βουλγαρο – γιουγκοσλαβικό κράτος σε ισότιμη βάση ένα δυαδικό κράτος [βασισμένο] στην αρχή της ισότητας, κατά το πρότυπο της άλλοτε Αυστρο – Ουγγαρίας. Διαφορετικά, η είσοδος της Βουλγαρίας στη Γιουγκοσλαβία θα σημάνει την απορρόφηση της. …Οι Γιουγκοσλάβοι επιθυμούν να πάρουν την ελληνική Μακεδονία, θέλουν επίσης την Αλβανία, καθώς και τμήμα της Ουγγαρίας και της Αυστρίας. Αυτό είναι παράλογο. Δεν μου αρέσει η συμπεριφορά τους.

23. ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ ΦΩΤΕΦ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΣ Κ.Ε. ΤΟΥ ΚΚΕ, 3 Οκτωβρίου 1949

Σύντροφοι, στη Γιουγκοσλαβία βρέθηκα με το Τάγμα του Γκότσε. Έφυγα τότε επηρεασμένος από το πνεύμα που επικρατούσε πάνω στην κατάσταση. Μετά το πέρασμα μου στη Γιουγκοσλαβία παρέμεινα στις τάξεις του στρατού μέχρι τον Απρίλιο του 1945. Όταν με αποστράτευσαν με πήγαν και [η Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος Μακεδονίας] με διέθεσε για στέλεχος της ΝΟΜΣ για τη Μακεδονία του Αιγαίου.

Πριν κατέβω κάτω [στην Ελλάδα] -το Μάη 1945- έγινε σύσκεψη στελεχών όπου παραβρέθηκα και εγώ. Στη σύσκεψη μας μίλησε ο Υπουργός των Εσωτερικών και οργανωτικός Γραμματέας της Κ.Ε. του Κ.Κ. Μακεδονίας Τσφέτκος Ουζούνοφσκη. Ζητήματα που μας έθιξε: Πρώτον, γιατί φτιάχνουμε δικές μας οργανώσεις κάτω, λέγοντας: Η Κ.Ε. του Κόμματος μας αποφάσισε να δημιουργήσει οργανώσεις στη Μακεδονία του Αιγαίου, α) Κομματική οργάνωση, ΝΟΦ, ΑΦΖ, ΝΟΜΣ, γιατί το ζήτημα της Μακεδονίας του Αιγαίου ύστερα από την καινούργια κατάσταση που εξελίχθηκε στα Βαλκάνια είναι ζήτημα Γιουγκοσλάβικο. Σε συνέχεια λέει: «Εμείς πιστεύαμε στο ΚΚΕ πως σωστά θάλυνε το μακεδόνικο πρόβλημα, μα αυτό φάνηκε ανίκανο, έχασε τον αγώνα κι αυτό γιατί δεν ηγήθηκε σωστά τον αγώνα. Έπεσε στον οππορτουνισμό κάνοντας όπως όλοι σας ξέρετε κόμπρεμι [συμβιβασμό] με τους εγγλέζους. Αυτό μας δείχνει πως το ΚΚΕ είναι κόμμα οππορτουνιστικό συνεπούμενα, λέει, η δικιά μας [γραμμή] δικαιώνεται».

Δεύτερο ζήτημα είναι η οργανωτική φόρμα που θα δίναμε. Και τρίτο καθήκοντα, λέγοντας: «Τώρα εσείς θα φύγετε κάτω. Βασικά τι πρέπει να προσέξετε. Να πείσετε το λαό σας πως μόνο όταν ενωθεί η Μακεδονία του Αιγαίου στη Γιουγκοσλαβία θα βρει την εθνική της λευτεριά και τα δίκαια της. Γι’ αυτό πρέπει να δώσετε Γιουγκοσλάβικο προσανατολισμό στις μάζες του λαού σας. Πρέπει οπωσδήποτε ο λαός της Μακεδονίας του Αιγαίου να περάσει κάτω από την επιρροή της Γιουγκοσλαβίας και το κίνημα του κάτω από την καθοδήγηση του Κ.Κ. της Γιουγκοσλαβίας, γιατί έτσι είναι και έτσι πρέπει. Η Γιουγκοσλαβία είναι σήμερα το κέντρο της επανάστασης στα Βαλκάνια και τα κινήματα των Βαλκανικών λαών πρέπει να προσανατολίζονται προς τη Γιουγκοσλαβία και να αντλούν δυνάμεις από μας. Να, με το Κ.Κ. Βουλγαρίας καταλήξαμε σε συμφωνία για τη Μακεδονία του Πιρίν και ήδη αρχίσαμε να δουλεύουμε για να δημιουργήσουμε όλες τις προϋποθέσεις έως ότου την ενώσουμε».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s