Η τιμή του στρατιώτη-οι στρατιώτες της τιμής

του καθ. Θανάση Διαμαντόπουλου*, Κόσμος του Επενδυτή 5-2-2011

καθ. Διαμαντόπουλος Θανάσης

Ανήκω στη γενιά που διαμόρφωσε πολιτική συνείδηση επί στρατιωτικής δικτατορίας. Που, στην εφηβική φάση της ζωής της, λούστηκε με κιτς γραφικότητες και γιορτές για τη στρατιωτική αρετή των Ελλήνων. Κατά λογικό συνεπακόλουθο η γενιά μου μεγάλωσε με απέχθεια τόσο προς το ένστολο όσο και προς την πειθαρχία ή την ιεραρχία, καθώς και με το στερεότυπο -αναπαραγόμενο από πολλούς διανοουμένους, όπως για παράδειγμα τον Θάνο Βερέμη- περί απαιδευσίας των στρατιωτικών (που μας κυβέρνησαν).

Επιπρόσθετα, στα νεανικά μου χρόνια με σφράγισαν οι στίχοι του Οδ. Ελύτη «όπου ακούς τάξη, ανθρώπινο κρέας μου θυμίζει», αλλά και του Μπ. Μπρεχτ «ο δρόμος προς τη δόξα για τους λίγους είναι ο δρόμος προς το μνήμα για τους πολλούς». Μεταπολιτευτικός, αντιμιλιταριστής και, σχεδόν, πάση θυσία πασιφιστής, ταυτόχρονα δε παιδιόθεν διαπερασμένος από την κουλτούρα του ορθολογισμού και της κριτικής σκέψης που κληροδότησε στην ανθρωπότητα ο διαφωτισμός, αισθανόμουν αποτροπιασμό και απέχθεια, ακόμη και λόγω της ετυμολογικής του προέλευσης, προς τον όρο -αξιωματικός», προερχόμενο από τη λέξη αξίωμα, το πρωτογενές νόημα της οποίας -πριν φτάσει να σημαίνει υψηλή θέση- ήταν «αρχή αυταπόδεικτη ή αναπόδεικτη, λαμβανόμενη ως δεδομένο».
Γαλλοσπουδαγμένος σε επίπεδο διδακτορικού, τέλος, θυμάμαι με πόση ηδονή διάβαζα σε ιστορικά βιβλία για τις πινακίδες που αριστεροί δήμαρχοι έβαζαν κατά την Μπελ Επόκ στις εισόδους των αλσυλλίων και οι οποίες έγραφαν: «Απαγορεύεται η είσοδος στις πόρνες, στους σκύλους και στους στρατιωτικούς» Ωστόσο…

Η ζωή υπάρχει για να μας καταρρίπτει τα στερεότυπα. Χάρη στις εξέλιξεις της βέβαια (γιατί πριν από ελάχιστα χρόνια είχα στο μεταπτυχιακό εν ενεργεία ανώτατο αξιωματικό που αδυνατούσε να τοποθετήσει χωροχρονικά και πολιτικά τον Αδόλφο Χίτλερ). Λοιπόν…

Εφέτος έχω το καλύτερο μεταπτυχιακό της δυστυχώς, μακρόχρονης ακαδημαϊκής μου σταδιοδρομίας. Κρίση που δεν μεταβάλλεται από το γεγονός πως, επί των 27 συνολικά μελών του (η μια «ερασμιακή» που δουλεύουμε χωριστά), υπάρχουν 7-8 λειτουργικά περίπου αναλφάβητοι, οπωσδήποτε αδιάφοροι, ανήμποροι πάντως να συλλάβουν, να συσχετίσουν και να επεξεργαστούν στοιχειώδεις έννοιες. Και
δεν μεταβάλλεται η συνολική αξιολόγησή μου, γιατί υπάρχουν ισάριθμοι περίπου από αυτούς που «απογειώνουν» ένα τμήμα.

Αυτούς που εμείς οι δάσκαλοι αποκαλούμε «αστέρια»: ευρυμαθείς, πραγματικά ενδιαφερόμενοι και όχι διεκπεραιωτικά ασχολούμενοι, συστηματικοί, συγκροτημένοι, στοχο-προσηλωμένοι, με κριτική σκέψη, συνθετική ικανότητα και φιλέρευνη ματιά. Και με μία -ακόμη- ιδιαιτερότητα: είναι όλοι τους στρατιωτικοί, λοχαγοί, συνταγματάρχες, αντισμήναρχοι,  πλωτάρχες κ.ο.κ.
(χωρίς αυτό να σημαίνει, βέβαια, πως όλοι οι ένστολοι -ιδίως των σωμάτων ασφαλείας- είναι απαραίτητα καλοί και υψηλής νοημοσύνης).

Δεν αποκλείω ασφαλώς να πρόκειται για μια σύμπτωση, μια ειδική συγκυρία που δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον. Όπως, επίσης, δεν αποκλείω το ενδεχόμενο η υπεροχή τους να οφείλεται στην υψηλότερη μέση ηλικία τους, που κατά κανόνα τούς καθιστά διανοητικά πολύ πιο ώριμους από τους υπόλοιπους μεταπτυχιακούς. Παράλληλα, δε, δεν ξέρω εάν ένα τέτοιο πνευματικό κεφάλαιο, που δεν υπολείπεται σε τίποτε αυτού των ξένων ομολόγων τους, καθιστά κατάλληλους τους Έλληνες στρατιωτικούς να φυλάν αποτελεσματικά τα σύνορα. Παρά ταύτα…

Συνδυάζονται, το γεγονός και με την εμπειρία που είχα από μια περσινή αισθηματική σχέση του γιου μου (με ένα κοριτσάκι το οποίο, από τη στιγμή που εισήχθη στη Στρατιωτική Ιατρική, υποχρεώθηκε να ενταχθεί αμέσως στη λογική της πειθαρχημένης δουλειάς, επειδή αποτυχία σε κάποιο μάθημα σήμαινε στέρηση άδειας τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα)…

Καταλήγω, λοιπόν, να διερωτώμαι -στη σημερινή Ελλάδα του μπάχαλου, της ισοπέδωσης (που σημαίνει δικτατορία του μετρίου), της κατάλυσης ή κατάργησης της έννοιας του καθήκοντος, της φυγοπονίας, της ευθυνοφοβίας, και της εργοαποφυγής- εάν αυτό που κάποτε μου προκαλούσε ρίγη και ανατριχίλα, δηλαδή η ενστάλαξη κάποιων στρατιωτικών αξιών στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, αλλά και στη λειτουργία του ευρύτερου κρατικού μηχανισμού, δεν θα συνιστούσε μια σημαντική βελτιωτική ώθηση, μια πράξη αντίστασης και μια βάση ποιοτικής ανάτασης σε μια κοινωνία τελματωμένη, αναξιοκρατική και χαοτική. Χωρίς, φυσικά, να εισηγούμαι οιονεί έστω στρατικοποίηση της δημόσιας και κοινωνικής ζωής.
Είμαι αρκετά μεγάλος και έχω ζήσει επαρκώς για να ξέρω πού αυτό οδηγεί. Άλλωστε έχω διαβάσει και Ασημ. Πανσέληνο, που έγραφε: «Το άκρο άωτο του θράσους είναι αυτοί που έχουν διοικήσει στρατώνες να θέλουν να διοικήσουν και μια κοινωνία με φυσιολογικούς ανθρώπους»…

Δείτε επίσης: Μία αναγκαία συμφιλίωση

———————————————————————————–

*Ο καθηγητής Θανάσης Διαμαντόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα τον Αύγουστο του 1951. Πτυχιούχος της Νομικής Αθηνών (αρχικά του νομικού, μετέπειτα του «πολιτικού» τμήματος) καθώς και της Φιλοσοφικής Αθηνών (τμήματος Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής – Ψυχολογίας, κατεύθυνσης Ψυχολογίας), μεταπτυχιακός διπλωματούχος (D.Ε.Α.) και διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Paris I – Σορβόννης (στα Συγκριτικά Πολιτικά Συστήματα), διδάσκει στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και, ως προσκεκλημένος καθηγητής, στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών της Λίλλης. Ειδικεύεται στη θεωρία των πολιτικών κομμάτων-κομματικών συστημάτων, όπως επίσης στην ελληνική πολιτική ζωή του 20ού αιώνα και στα εκλογικά συστήματα. Έχει συνεργασθεί επί χρόνια, ως πολιτικός σχολιαστής-αναλυτής, με την «Καθημερινή», τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», τον «Τύπο της Κυριακής» και το ραδιοσταθμό «Αθήνα-9.84». Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων με θέμα την εξουσία, τα πολιτικά κόμματα και τη σύγχρονη ελληνική πολιτική.

 

Advertisements

One thought on “Η τιμή του στρατιώτη-οι στρατιώτες της τιμής

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s