Ο Ράτσελ θεωρείται ο πατέρας της γεωπολιτικής ( geopolitik). Επηρεάστηκε απο τις εργασίες του Alfred Thayer Mahan, και των Γερμανών γεωγράφων Karl Ritter και Alexander von Humboldt. Ο Ratzel έγραψε για τη φυσική διάκριση μεταξύ των ηπειρωτικών και των ναυτικών δυνάμεων συμφωνόντας με τον Mahan ότι οι ναυτικές δυνάμεις είναι αυτοσυντηρούμενες καθώς απολαμβάνουν τα κέρδη απο το εμπόριο

Η βασική του συμμετοχή είναι στην ανάπτυξη των θεωριών του raum και της οργανικής θεωρίας των κρατών. Το  Raum είναι η γή η οποία συνδέεται πνευματικά με ένα έθνος απο το οποίο οι άνθρωποι απολαμβάνουν υποστήριξη και βρίσκουν γειτονικά κατώτερα έθνη τα οποία  χρειάζονται για να τα υποστηρίζουν και τελικά τα γονιμοποιούν με την κουλτούρα τους (kultur).

Εισήγαγε την παράμετρο του χώρου και της γεω­γραφίας στην πολιτική και στα θέματα του κράτους. Το έργο του έδωσε τις βάσεις πάνω στις οποίες στη­ρίχτηκαν όλοι οι μεταγενέστεροι γεωπολι­τικοί αναλυτές ή τουλάχιστον το έργο του διήγειρε μια γόνιμη ερευνητική προσπά­θεια σε ένα κλάδο που μόλις είχε ιδρύσει. Ο Ράτσελ αναγνωρίζει την αξία της χω­ρικής διάστασης δίνοντας έμφαση στις μεταφορές (συγκοινωνίες και επικοινωνίες θα λέγαμε σήμερα) και στην προκύπτουσα έννοια της κυκλοφορίας (verkehr) που δί­νει μια δυναμική στην ανάλυση. Η έννοια της κυκλοφορίας εμπεριέχει ως αναλυ­τικές έννοιες α) τον γεωγραφικό χώρο εκκίνησης, β) τον γεωγραφικό χώρο προ­ορισμού και γ) τη μεταξύ τους απόσταση. Τα βασικότερα σημεία που μπορούμε να διακρίνουμε από το έργο του είναι:

  • Η παρομοίωση των κρατών με τους ζωντανούς οργανισμούς: τα κράτη ιδρύ­ονται (γεννώνται), εξελίσσονται και ακμά­ζουν (ζουν), παρακμάζουν (γερνούν) και διαλύονται (πεθαίνουν).
  • Η ανάπτυξη των κρατών (ως οργανι­σμών) είναι προκαθορισμένη και διέπεται από νόμους στους οποίους επεμβαίνει η ανθρώπινη επιλογή και πράξη.
  • Τα σύνορα είναι προσωρινά και αντιπροσωπεύουν διακοπές στην φυσική κίνηση των κρατών.
  • Το γεωγραφικό και ιστορικό περιβάλλον χαρακτηρίζει τους ανθρώπους, που κατάγο­νται από το συγκεκριμένο χώρο (κράτος).
  • Η κεντρική έννοια του «ζωτικού χώ­ρου» (lebensraum).
  • Η αντίθεση μεταξύ χερσαίων και θαλάσ­σιων δυνάμεων υφίσταται και έχει θεμελιώδη σημασία για τις σχέσεις μεταξύ των λαών.
  • Η θέση ότι η «Πολιτική Γεωγραφία» υποκρύπτει την υποκειμενική διάσταση της «αίσθησης του χώρου» (raumsinn) και της «ζωτικής ενέργειας» (lebensenergie).

Οι ιδέες του Ratzel επηρέασαν τις εργασίες του μαθητή του Rudolf Kjellén, όπως επίσης και του  στρατηγού Karl Haushofer.

Advertisements

One thought on “Friedrich Ratzel (1844-1904)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s