του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ, 11-12-2010

Ο «έξυπνος και ευέλικτος στρατός», που προαναγγέλλει ο Ευάγγελος Βενιζέλος, απαιτεί καλά εκπαιδευμένους (και φθηνούς) εφέδρους, αλλά αυτό απαιτεί να φορούν το χακί πέραν του 9μήνου .Το θέμα της στρατιωτικής θητεί­ας αποτελεί το χαρακτηριστικό­τερο ίσως παράδειγμα των ζημιών, που μπορεί να προκαλέσει το περίφημο «πολιτικό κόστος», το ο­ποίο διέπει κάθε απόφαση της πολιτικής ηγεσίας.

Στο προηγούμενο φύλλο του «ΚτΕ», όπως και σε αρκετά άλλα πριν από αυτό, απεδείχθη το τεράστιο οικο­νομικό κόστος, που προκάλεσαν οι αλλεπάλληλες μειώσεις της θητείας και η υιο­θέτηση του «μοντέλου πολυτελείας» ενός ημιεπαγγελματικού στρατοί), το οποίο δια­τυμπανιζόταν για χρόνια ως το επαρκέστε­ρο για την αντιμετώπιση της λειψανδρίας.

Για όσο καιρό βέβαια η κατάσταση της οικονομίας ήταν εκτός κρίσεως, η προ­σκόλληση στο μοντέλο αιπό ήταν σχετικά α­νώδυνη, αν και ήταν σαφές ότι είχε αποτύ­χει, με τον τρόπο που εφαρμόσθηκε. Το α­ποτέλεσμα ήταν, αντί της επαναφοράς της _ θητείας σαι παλαιά της επίπεδα και της προ­σλήψεως ενός ρεαλιστικού αριθμού ΕΠΟΠ, με αποκλειστική χρήση τους στον τομέα για τον οποίο προσελήφθησαν, να δοκιμασθούν διάφορα υποκατάστατα, όπως οι περίφημοι έφεδροι υψηλής ετοιμότητας (ΕΦΥΕΣ) και οι οπλίτες βραχείας ανακατατάξεως (ΟΒΑ), τα οποία φυσικά απέτυχαν. Τώρα, με τον νόμο 3883/2010, επιχει­ρείται να εισαχθεί ένας ακόμη νέος θεσμός, αυτός των ειδικών εφέδρων οπλιτών, οι ο­ποίοι μετά τη λήξη της κανονικής θητείας τους θα μπορούν να ανακατατάσσονται στον στρατό μέχρι και έξι εξάμηνα (μέγιστη διάρ­κεια τρία χρόνια) και θα αμείβονται με ένα ποσό περί τα 600 ευρώ, το ίδιο περίπου με τον μισθό ενός δόκιμου αξιωματικού. Ένα παρόμοιο μοντέλο (θητεία αμειβόμενη με­τά τους 9 μήνες) είχε προτείνει παλαιότε­ρα αλλά και πρόσφατα η στήλη (βλ. προη­γούμενο φύλλο του «ΚτΕ»), το οποίο ήταν εντεταγμένο στη λογική της πολιτικής η­γεσίας για αποφυγή του πολιτικού κόστους στο θέμα της αυξήσεως της θητείας και στην προσπάθεια εξευρέσεως μίας οικονομικό­τερης λύσεως αντί του πανάκριβου μοντέ­λου των ΕΠΟΠ.

Υποκατάστατα

Όλα αυτά βέβαια δεν έπαυαν να είναι παρά ανεδαφικές προσπάθειες υποκαταστά­σεως της θητείας, με άγνωστες συνέπειες και πιθανότερη κατάληξη την αποτυχία. Κατά την άποψή μας, την ίδια τύχη ανα­μένεται να έχει και ο νεοεισαγόμενος θε­σμός των ειδικών εφέδρων οπλιτών (ΕΕΦΟΠ), ο οποίος μπορεί λόγω της ανεργίας να προσελκύσει κάποιον αριθμό νέων, – για όσο καιρό τουλάχιστον διαρκέσει η οι­κονομική κρίση, αλλά μετά θα παύσει και αυτός να λειτουργεί.

Έτσι, η μόνη ουσιαστική λύση δεν εί­ναι άλλη από την αύξηση της θητείας, η ο­ποία όπως και παλαιότερα λειτούργησε με αρκετή επάρκεια, διότι εκτός από επάν­δρωση παρήγαγε και εκπαιδευμένη εφε­δρεία, αλλά κυρίως γιατί η λύση αυτή είναι η πλέον οικονομική κάθε άλλης (στο προη­γούμενο φύλλο του «ΚτΕ» είχαν δοθεί στοι­χεία της τεράστιας διαφοράς κόστους), διό­τι με αυτήν επέρχεται εξοικονόμηση εκα­τοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Για να δια­τηρηθεί σήμερα το πανάκριβο μοντέλο των ΕΠΟΠ, απομυζεί κονδύλια από τον λει­τουργικό προϋπολογισμό των Ε.Δ., με α­ποτέλεσμα την κάθετη πτώση της διαθεσι­μότητας υλικού και όχι μόνο.

Έτσι, αν πράγματι ο ΥΕΘΑ κ. Βενιζέλος ενδιαφέρεται για τη μείωση των αμυντικών δαπανών, αυτή τη φορά χωρίς (πράγματι και όχι στα λόγια) να μειώσει την αμυντική ισχύ των Ε.Δ., θα έπρεπε να εξετάσει το θέ­μα της θητείας από μηδενική βάση, διότι αυτό επιβάλλεται πλέον από την οικονομι­κή κατάσταση της χώρας.

Προς μίμηση

Τα μοντέλα εδώ δεν είναι άγνωστα, με πλέ­ον γνωστό από αυτά το ισραηλινό, που, με ελάχιστους επαγγελματίες, καταφέρνει να διατηρεί τις πλέον αξιόμαχες Ένοπλες δυ­νάμεις, με τον θεσμό μίας κανονικής θητεί­ας και την περιοδική, αλλά τακτική επι­στράτευση εφέδρων κάθε χρόνο για συμ­μετοχή σε κανονικές ασκήσεις. Το ίδιο βέ­βαια μοντέλο έχει υιοθετήσει και εφαρμόσει λίαν επιτυχώς και η Ελβετία, που, αντί να διατηρεί έναν μεγάλο ενεργό στρατό, χρη­σιμοποιεί πολύ μικρότερα ποσά, για να έ­χει μία αξιόμαχη και εκπαιδευμένη δύνα­μη, αυξάνοντας απλώς τα κονδύλια για επιστρατευτικές ασκήσεις (εδώ, στην ουσία, κόπηκαν και αυτές…).

Στη χώρα μας, υπάρχει ένα παρόμοιο μο­ντέλο, υπό τη μορφή μίας μελέτης που συνετάχθη, τον Ιούλιο του 2005, για λογαρια­σμό του Ινστιτούτου Αμυντικών Αναλύσεων του ΥΠΕΘΑ από μία ερευνητική ομάδα του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ενόπλων Δυνάμε­ων, με επικεφαλής τον επίτιμο διοικητή Στρατιάς αντιστράτηγο Δημ. Δήμου, τον έ­φεδρο ταγματάρχη Αλ. Κόντο και τον έφε­δρο ανθυπολοχαγό Εμμαν. Μαστοράκο. Η μελέτη αυτή («Μεγάλη Στρατηγική Ανα­διάταξη – Ο επιχειρησιακός ρόλος των ε­φέδρων αξιωματικών, υπαξιωματικών και οπλιτών στην ειρήνη και στον πόλεμο»), υπάρχει και καλό θα ήταν ο ΥΕΘΑ κ. Βενι­ζέλος να την αναζη­τήσει και να τη μελετήσει.

Ο χώρος αυτός δεν επαρκεί, για να δοθεί έστω και μία περίληψή της. Αυτό που μπο­ρεί να λεχθεί εδώ, όμως, είναι ότι προσφέ­ρει μία ουσιαστική λύση, η οποία, εκτός α­πό τη δημιουργία μίας λίαν αποτελεσματι­κής στρατιωτικής δυνάμεως, έχει το πλεο­νέκτημα ότι είναι μακράν η πλέον οικονο­μική λύση, κάτι που στην παρούσα περίο­δο, που χαρακτηρίζεται από τον περιορισμό του κόστους των πάντων, αποκτά ακόμη με­γαλύτερη σημασία.

Απλές λύσεις

Ο κ. Βενιζέλος έχει πλειστάκις αναφερθεί στην επιδίωξη του να έχουμε έναν πιο ευέλικτο και κυρίως mo «έξυπνο» στρατό, χω­ρίς ποτέ να εξηγήσει τι σημαίνει αυτό. Η ά­ποψη της στήλης είναι ότι, αντί για τέτοιες αόριστες αναφορές και αντιμετώπιση του τομέα της άμυνας με λογιστικές μόνο προσεγγίσεις (με συνεχείς περικοπές του αμυντικού προϋπολογισμού και χωρίς μελέτη των τραγικών τους πλέον συνεπειών), αυ­τό που πραγματικά χρειάζεται η άμυνα της χώρας είναι οι έξυπνες λύσεις.

Το μόνο μειονέκτημα της λύσεως που πρότεινα η παραπάνω μελέτη είναι ότι προ­ϋποθέτει και την αύξηση της θητείας, την οποία οι πολιτικοί μας βλέπουν με μοναδι­κό γνώμονα το πολιτικό (τους) κόστος. Έτσι, αποφεύγοντας εκείνοι το πολιτικό κόστος, μεταθέτουν ένα σημαντικό οικονομικό κό­στος στην παραπαίουσα οικονομία μας, προ­καλώντας επιπλέον και τεράστιες ζημίες στον αμυντικό μηχανισμό της χώρας.

Με τη σημερινή κατάσταση της οικονο­μίας, το θέμα της αυξήσεως της θητείας α­ποτελεί μονόδρομο, τόσο για οικονομικούς όσο και για ουσιαστικούς, για την άμυνα της χώρας, λόγους. Η ευθύνη για την επί­λυση του προβλήματος ανήκει στην πολιτική ηγεσία, η οποία στο κάτω κάτω είναι αυτή που το δημιούργησε.

Αν δεν το κάνει και τώρα, στην κρίση, η οποία παρέχει και σημαντικές ευ­καιρίες για α­νάταξη των όποιων στρεβλώσε­ων, τότε είναι μάλλον αδιόρ­θωτη…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s