Η  προσπάθεια  επέμβασης  των  Αμερικανών  στη  Κούβα  χαρακτηρίζεται  σαν  ένα  επεισόδιο  της  περιόδου  του  Ψυχρού  Πολέμου.  Ήταν  απόρροια  του  ευρύτερου  κλίματος  που  είχαν  δημιουργήσει  οι  δύο  υπερδυνάμεις  και  εντάσσεται  στις  προσπάθειες  αύξησης  του  χώρου  επικυριαρχίας  μιας  εκάστου.

Ειδικότερα  η  Κούβα  για  τους  Σοβιετικούς,  ένεκα  της  υποδεέστερης  πυρηνικής   τεχνολογίας  τους  και  λόγω  της  γειτνίασής  της  με  τις  Η.Π.Α,  είχε  ιδιαίτερη  γεωπολιτική  σημασία  καθώς  η  ανάπτυξη  πυρηνικών  πυραύλων  σε  αυτή  θα  τους  έδινε  τη  δυνατότητα  να  ισορροπήσουν  το  έλλειμμα ισχύος που  είχαν  και  να  ασκήσουν  μεγαλύτερη  πίεση  στις  Η.Π.Α.

Από  την  άλλη  πλευρά,  για  τους  Αμερικανούς  η  ύπαρξη  ενός  κομμουνιστικού  καθεστώτος  σε  μία  περιοχή  στην  οποία  παραδοσιακά  ήταν  κυρίαρχοι,  αποτελούσε  αμφισβήτηση  της  ισχύος  τους  και  απειλή  για  τα  συμφέροντα  και  την  ασφάλειά  τους.

Το  αποτέλεσμα  της  αποτυχημένης  προσπάθειας  των  Αμερικανών  για  ανατροπή  του  καθεστώτος  Castro  την  εποχή  εκείνη,  ήταν  η  δημιουργία  της  πιο  επικίνδυνης  κρίσης  της  περιόδου  του  Ψυχρού  Πολέμου.[1]

Η  περίοδος  του  «Ψυχρού  Πολέμου»  διήρκησε  ουσιαστικά  από  το  1949  έως  τη  διάλυση  της  Σοβιετικής  Ένωσης  το  1991.

Ήταν  η  κατάσταση  που  προήλθε  από  το  ολοένα  διευρυνόμενο  ρήγμα  μεταξύ Σοβιετικής  Ένωσης  και  Δύσης,  αφενός  λόγω  του  επαναστατικού  ιμπεριαλισμού  του  Στάλιν  και  των  ηγετών  που τον  διαδέχτηκαν,  αλλά  και  της  «έλλειψης  κατανόησης»  των  αναγκών  της  Ε.Σ.ΣΔ  και  του  αντικομμουνιστικού  μένους  που  διέκρινε  τους  Δυτικούς.

Οι  Αμερικανοί  στη  πολιτική  σφαίρα  είχαν  τις  παραδοσιακές  τους  αρχές,  της  υποστήριξης,  αυτοδιάθεσης,  αυτονομίας  και  δημοκρατίας,  ενώ  στην  οικονομική  σφαίρα,  το ελεύθερο  εμπόριο,  την  ελεύθερη  διακίνηση  στις  θάλασσες  και  τη  μη  ύπαρξη  φραγμών  στις  επενδύσεις.[2]

Από  τη  Σοβιετική  πλευρά  η  επέκταση  των  συνόρων  της  και  η  επικυριαρχία  σε  πρώην ανεξάρτητες  χώρες  στην  ανατολική  Ευρώπη,  ήταν  απαραίτητη  για  την  ασφάλεια  της Ε.Σ.Σ.Δ  και  αναγκαία  για  την  ισοστάθμιση  των  μεγάλων  απωλειών  του  πολέμου.

Ένα  επίσης  σημαντικό  στοιχείο  στις  παγκόσμιες  σχέσεις  ήταν  η ανακάλυψη  της  ατομικής  ενέργειας.  Το  νέο όπλο  και  περισσότερο  ο  διάδοχός  του  η  θερμοπυρηνική  βόμβα  ή  βόμβα   υδρογόνου  φάνηκαν  να αλλάζουν  τη  φύση  του  πολέμου.

Τον  Μάρτιο  του  1947  σύμφωνα  με  το  δόγμα  Truman  υιοθετείται  η  πολιτική  της  υποστήριξης  «ελεύθερων  ανθρώπων  που  ανθίστανται  σε  επιχειρούμενη  υπονόμευση  από  ένοπλες  μειονότητες  ή  εξωτερικές  πιέσεις»  με  αφορμή  τον  εμφύλιο  πόλεμο  στην  Ελλάδα  και  τις  πιέσεις  που  δεχόταν  η  Τουρκία  από  τη  Σοβιετική  ένωση  για  τον  έλεγχο  των  Δαρδανελλίων.[3]

Τον  Απρίλιο  του  1949  δημιουργείται  το  Ν.Α.Τ.Ο,  που  διαμορφώνει  τη  Δύση  σε  ένα  μέτωπο.  Παράλληλα  το  ίδιο  έτος  οι  Σοβιετικοί  αποκτούν  και  αυτοί  ατομικά  όπλα  για  να  ακολουθήσει  η  απάντησή  τους  το  1953  με  τη  κατασκευή  της  δικής  τους  βόμβας  υδρογόνου  και  το  1955  με  τη  δημιουργία  του  Συμφώνου  της  Βαρσοβίας.

Συνέπεια  αυτών  ήταν  η  εκκίνηση  ενός  διαρκούς ανταγωνισμού  μεταξύ  κυρίως  των  δύο  υπερδυνάμεων.

Στα  πλαίσια  αυτά  η  Αμερικανική  θεώρηση  προσβλέπει  στην  εξάπλωση  Αμερικανικών  Δυνάμεων  που  θα  βοηθήσουν  την  υπεράσπιση  μιας  περιμέτρου  από χώρες.

Οι  Η.Π.Α  επιτυγχάνουν  τη  δημιουργία  ενός  σφικτού  βρόγχου από χώρες στην  Ευρώπη, με  εγκατεστημένα  πυρηνικά  όπλα  που  σημάδευαν  τη  Σοβιετική  ένωση.

Τη  περίοδο  του  1961  οι  Η.Π.Α  διατηρούσαν  ουσιαστικά  το  προβάδισμα  στους  πυρηνικούς  εξοπλισμούς.

Η  Σοβιετική  Ένωση,  που  ασφυκτιούσε,  έψαχνε  εναγωνίως  ένα  τρόπο  να  ισοσταθμίσει  την  ανισορροπία  δυνάμεων  που  είχε  δημιουργηθεί  σε  βάρος  της.  Με  δεδομένη  τη  μη  ύπαρ-ξη  από μέρους  της  ικανού  αριθμού  πυρηνικών  όπλων,  όπως  και  της  διάθεσης  να  αντιστρέ-ψουν  το  ψυχολογικό  κλίμα  των  Αμερικανών,  που  δεν  ένοιωθαν  αντίστοιχη  πυρηνική  απειλή,  χρειάζονταν  να  αναπτύξουν  έναν  αντίστοιχο  δακτύλιο  γύρω  από  τις  Η.Π.Α.  Για  την  ανάπτυ-ξη  συστημάτων  I.R.B.M[4]  χρειάζονταν  χώρες  στη  Κεντρική  Αμερική  ή  στη  Καραϊβική.

Η  ΑΝΟΔΟΣ  ΤΟΥ  KHRUSHCHEV

Τον  Μάρτιο  του  1953  μετά  το  θάνατο  του  Στάλιν  στην  ηγεσία  της  Σοβιετικής  Ένωσης  ανέρχεται  ο  Nikita  KHRUSHCHEV.  Αρχικά  το  γεγονός  αυτό  έφερε  μεγάλη  αισιοδοξία  για  τη  δημιουργία  σοβαρών  αλλαγών  στις  παγκόσμιες  σχέσεις.

Η  άποψη  αυτή  ενισχύθηκε  στο  20ο  συνέδριο  του  κομμουνιστικού  κόμματος  το  1956  όπου  αναφέρθηκε  για  πρώτη  φορά  ο  όρος  (ειρηνική  συνύπαρξη)  σε  αντικατάσταση  του  προϋπάρχοντα όρου (της αναπόφευκτης  σύγκρουσης  μεταξύ  του καπιταλιστικού  και  του  κομμουνιστι-κού  κόσμου)  αλλά  και  της  καταδίκης  από  μέρους  του  KHRUSHEV  των  μεθόδων  του  Στάλιν.  Τίποτα  όμως  από  αυτά  δεν  έθεσε  τέλος  στον  Ψυχρό  Πόλεμο.  Οι  παγκόσμιοι  πόλεμοι  και  οι  τοπικοί  πόλεμοι  ήταν  χαρακτηριστικά  ιμπεριαλιστικοί  πόλεμοι  και  γι’ αυτό  άδικοι,  σύμφωνα  με  το  σοβιετικό  δόγμα.  Για  το  λόγο  αυτό  μίλησε  για  ένα  τρίτο  είδος  πολέμων,  των  εθνικοαπελευθερωτικών.[5]

Έτσι  με  έναν  απρόβλεπτο  και  ανεξέλεγκτο  τρόπο  η  διαμάχη  εξαπλώθηκε  παντού  στο  κόσμο,  καθώς  διεκδικητές  της  εξουσίας  σε  διάφορα  μέρη  του  πλανήτη  προσπαθούσαν να  επωφεληθούν  της  διαμάχης  μεταξύ  των  υπερδυνάμεων  και  για  το  λόγο αυτό      ξέσπασαν  εμφύλιοι  πόλεμοι  στην  Ασία,  την  Μέση  Ανατολή  και  την  Λατινική  Αμερική.[6]    Από  την  άποψη  αυτή  ο  Ψυχρός  Πόλεμος  έμοιαζε  πιο  πολύ  με  πόλεμο  παρά  με  ειρήνη.

Ο  ανταγωνισμός  είχε  επίσης  ενταθεί  και  στο  τομέα  των  εξοπλισμών.  Το  1955  οι Σοβιετικοί  εκτελούν  δοκιμή  ρίψης  βόμβας  υδρογόνου  από  αεροπλάνο  πριν  από  τους  Αμερικάνους  και  το  1957  θέτουν  πρώτοι  σε  τροχιά  τεχνητό  δορυφόρο (τον  SPUTNIK).  Ήταν  επομένως  θεωρητικά  πιθανό,  ότι  οι  Σοβιετικοί  μπορούσαν  πλέον  να  τοποθετήσουν  πυρηνικά  όπλα  σε  διαστημικά  οχήματα  και  να πλήξουν  τις  Η.Π.Α,  χωρίς  οι  τελευταίες  να  μπορούν   να   το  αποφύγουν.

Ο  KHRUSHCHEV  συστηματικά  χρησιμοποιούσε  την  απειλή  χρήσης  πυρηνικών  όπλων  για  την  επίτευξη  των  στόχων  του,  αφού  προηγουμένως  είχε  συστηματικά  καλλιεργήσει  την  ιδέα  της  παγκόσμιας  σοβιετικής  πυρηνικής  υπεροχής,  γεγονός  που  όπως  αποδείχτηκε  ήταν  μία  δική  του  διπλωματική  μπλόφα. [7]

Η  ΑΝΟΔΟΣ  ΤΟΥ  CASTRO  ΣΤΗ  ΚΟΥΒΑ

Η  Κούβα  ήταν  αποικία  των  Ισπανών  έως  τον  Αμερικανο-Ισπανικό  πόλεμο  του  1898.  Από  τότε  απέκτησε  μία  ανεξαρτησία  εντός  της  σφαίρας  επιρροής  των  Η.Π.Α  που  πήρε  τη  μορφή  οικονομικής  κυριαρχίας  και  περιστασιακά  στρατιωτικού  παρεμβατισμού.  Οι  κυβερνήσεις  που  διαδέχονταν  στην  εξουσία  του  νησιού  ήταν  αναποτελεσματικές  και  διεφθαρμένες.[8]

Το  1950  ο FULGENCIO  BATISTA,  ένας  δικτάκτορας  υποστηριζόμενος  από  τους  Αμερικάνους,  κυβερνούσε  τη  χώρα.

Όλη  η  ιστορία  της  χώρας  συνίσταται  από  συνεχείς  πολιτικές  αναταραχές.  Έτσι  και  το  1950  ομάδες  φοιτητών  ηγούνται  αντικυβερνητικών  διαδηλώσεων.  Σε  μία  από  αυτές  ήταν  και  ο  Fidel  Castro  Ruz  γιος  ενός  εύπορου  μεγαλοκτηματία.  Στις  26  Ιουλίου  του  1953  με  μερικούς  άλλους  φοιτητές  επιτίθενται  σε  ένα  κυβερνητικό  στρατόπεδο  χωρίς  επιτυχία.  Ακολούθως  εξορίζεται  και  δημιουργεί  ένα  επαναστατικό  κόμμα,  στην  εξορία,  που  πήρε  το  όνομά  του  από  αυτή  την  ημερομηνία  (κίνημα  της  26ης  Ιουλίου).

Το  1956  περνάει  από  το  Μεξικό  στη  Κούβα  με  μία  ομάδα  δώδεκα  ανδρών  και  οργανώνει  αντάρτικο  κατά  της  κυβέρνησης  BATISTA.  Τα  τέλη  του  1958  οι  δυνάμεις  του  CASTRO  ήταν  σε  θέση  να  ανατρέψουν  τον  BATISTA,  ο  οποίος  και  διέφυγε  τελικώς  από  τη  χώρα  την  Πρωτοχρονιά  του  1959.

Τη  περίοδο  αυτή  δεν  ήταν  ακόμα  γνωστό  στους  Αμερικανούς  αν  ο CASTRO  ήταν  ήδη  κομμουνιστής.[9] Μεταξύ  των  στελεχών  του, ο αδελφός του  Raul  και  ο  Che  Guevara  φαίνονταν  να είναι  αφοσιωμένοι   μαρξιστές  και  ασκούσαν  σημαντική  επιρροή  σε  αυτόν.

Θεωρείται  ως  βέβαιο  ότι  αρχικώς  ο CASTRO  ήταν  ένας  Κουβανός  εθνικιστής  παθιασμένος  να  μετασχηματίσει  την  κουβανέζικη  κοινωνία  και  να  την  ελευθερώσει  από  την  επικυριαρχία  και  επιρροή  των  Η.Π.Α.

Σε  οποιοδήποτε  προγενέστερο  χρόνο  οι  εξελίξεις  στη  Κούβα  όσο  ευπρόσδεκτες  και  να  μην  ήταν  για  τους  Αμερικανούς,  θα  παρουσίαζαν  μικρό  ενδιαφέρον  για  αυτούς  αφού  δε  θα  συνιστούσαν  απειλή  για  την  ασφάλεια  αλλά  και  τα  συμφέροντά τους.  Το  1959  όμως,  η κατάσταση  ήταν  διαφορετική.

“Η  πιο καταπληκτική χρονική  σύμπτωση  που  αφορά  τη  κουβανική  επανάσταση,  είναι  το  γεγονός ότι  ο CASTRO  ανήλθε  στην  εξουσία  ακριβώς  τη  στιγμή  που  η  Ε.Σ.Σ.Δ  είχε  αποκτήσει  τη  δυνατότητα  και  τη  θέληση  να  υπογράψει  την  επιβίωση  μιας  επανάστασης  6000  μίλια  μακριά  από  τα  σύνορά της,  αλλά  μόνο  90  μίλια  μακριά  από τις  Η.Π.Α”

ΤΑ  ΑΙΤΙΑ  ΤΗΣ  ΑΠΟΒΑΣΗΣ

Η  πρώτη  εμφανής  προσέγγιση  που  έγινε  από  τις  Ε.Σ.Σ.Δ  για  να  φέρουν  την  Κούβα  στη  δική  τους  σφαίρα  επιρροής,  ήταν  το  Φεβρουάριο  του  1960  όταν  ο  Anastas  MIKOYAN  (ο  Σοβιετικός  αναπληρωτής  πρωθυπουργός)  πήγε  στην  Αβάνα  για  να  εγκαινιάσει  μια  εμπορική  έκθεση.

Ακολούθησαν  στη  συνέχεια  ενέργειες  ανάπτυξης  οικονομικών  σχέσεων  της  Κούβας  με  χώρες  του  Ανατολικού  συνασπισμού  με  σκοπό  την  οικονομική  απεξάρτησή  της  από  τις  Η.Π.Α,  που  μέχρι  τότε  ήταν  η  κύρια  αγορά  απορρόφησης  του  κύριου  προϊόντος  της  χώρας,  της  ζάχαρης.

Παράλληλα  ο  Castro  προέβει  σε  προκλητικές  ενέργειες  κατά  των  Η.Π.Α  τόσο  φραστικές  όσο  και  οικονομικές  με  τη  δήμευση  αμερικανικών  εταιρειών  και  επενδύσεων  στη  Κούβα. Σε  αντίδραση  οι  Αμερικάνοι  έθεσαν  σε  εφαρμογή  εμπάργκο  στο  εμπόριο  με  την  Κούβα  και  η  χώρα  έφυγε  τελείως  από  την  οικονομική  εξάρτηση  των  Η.Π.Α.

Το  Μάιο  του  1960  οι  Σοβιετικοί  εγκαθίδρυσαν  επισήμως  διπλωματικές  σχέσεις  με  τη  Κούβα. Ο  Eisenhower  επαναφέρει  το  δόγμα  Monroe,  ότι  οι  Η.Π.Α  «δεν  θα  επέτρεπαν  τη  δημιουργία  ενός  καθεστώτος  που  θα  βρίσκονταν  υπό  τον  έλεγχο  του  διεθνούς  κομμουνισμού  στο  δυτικό  ημισφαίριο».

Από  τις  17  Μαρτίου  1960  ο  πρόεδρος  των  Η.Π.Α  Eisenhower  εξουσιοδότησε  την  C.I.A  να  οργανώσει  και  να  εξοπλίσει  Κουβανούς  εξόριστους  για  τη  δημιουργία  αντάρτικου,  με  σκοπό  την  ανατροπή  του  Castro.

Το  Σεπτέμβριο  του  1960  ο  Castro  αναγνωρίζει  την  κομμουνιστική  Κίνα  και  σκίζει  μία  στρατιωτική  συμφωνία  μεταξύ  Κούβας  και  Η.Π.Α,  ενώ  ταυτόχρονα  καλωσορίζει  ανοιχτά  τη  στρατιωτική  υποστήριξη  της  Σοβιετικής  Ένωσης  και  της  Κίνας. Οι  φραστικές  επιθέσεις  και  προσβολές  κατά  των  Η.Π.Α  πύκνωναν  συνεχώς. [10] Την  ίδια  χρονική  περίοδο  στις  Η.Π.Α  βρισκόταν  σε  εξέλιξη  η  προεκλογική  εκστρατεία  για  το  προεδρικό  χρίσμα  των  Η.Π.Α  μεταξύ  Nixon  και  Kennedy.

Ο  Kennedy  υποστήριζε  την  ενίσχυση  των  αντιφρονούντων  για  μια  επανάσταση  στη  Κούβα.  Η  άποψη  του  Kennedy  συμβάδιζε  με  ένα  μεγάλο  μέρος  της  αμερικανικής  κοινής  γνώμης,  που  δεν  ανέχονταν  τις  προσβολές  του  Castro  και  απαιτούσαν  τη λήψη  κάποιων  μέτρων.  Έτσι  κατά  τη  προεκλογική  του  εκστρατεία  είχε  υποσχεθεί  πιο  σκληρή  πολιτική  κατά  του  Castro  και  παράλληλα  κατηγορούσε  τη  προηγούμενη  κυβέρνηση  (στην  οποία  ο  Nixon  ήταν  αντιπρόεδρος)  για  υποχωρητική  πολιτική.

Αμέσως  μετά  την  εκλογή  του  Kennedy  τον  Ιανουάριο  του  1961  και  αφού  έλαβε  το  χρίσμα,  στις  20  Ιανουαρίου  οι  Allen  Dulles  (Διευθυντής  της  C.I.A)  και  Richard  Bissell (ο  εμπνευστής  της  υπέρπτησης  των  U2  πάνω  από  τη  Σοβιετική  Ένωση)  ενημέρωσαν  τον  Kennedy  για  το  υφιστάμενο  σχέδιο  εισβολής  στη  Κούβα  και  για  το  στρατόπεδο  εκπαίδευσης  των  Κουβανών  αντιφρονούντων  που  είχε  δημιουργηθεί  στη  Γουατεμάλα.

Αυτοί  πίεσαν  για  ανάληψη  δράσης  καθόσον  ο  Castro  ενισχύονταν  ολοένα  με  πολεμικό  υλικό  και  μέχρι  το  Μάιο  θα  διέθετε  και  Σοβιετικά  μαχητικά  MIG  τα  οποία  θα  κατέφθαναν  από  τη  Τσεχοσλοβακία  και  άλλες  χώρες  του  Ανατολικού  Μπλόκ,  αυξάνοντας  την  ικανότητα  του  Castro  να  αντισταθεί,  αλλά  και  του  κομμουνιστικού  ελέγχου  του  νησιού.

Προειδοποίησαν  τον  Kennedy  ότι  η  Κούβα  θα  μπορούσε  να εξελιχτεί σε βάση  πυραύλων  του  Σινο-σοβιετικού  συνασπισμού  στο  δυτικό  ημισφαίριο  ακριβώς  δίπλα  στις αμερικανικές   ακτές,  γεγονός που  έλαβε  σοβαρά  υπόψη ο Kennedy και  βεβαίως  δεν  επιθυμούσε  σε  καμία  περίπτωση  να  συμβεί. [11] Επιπλέον δημοσιεύματα  που  είχαν  κυκλοφορήσει  ανέφεραν  ότι  η  C.I.A  είχε  ιδρύσει  βάσεις  για  εισβολή  στη  Κούβα. [12]Υπήρχε  μία  σειρά  στοιχείων  που  απασχολούσαν  και  προβλημάτιζαν  τον  Kennedy  για  την  υπόθεση  της  Κούβας.

  • Δεν  έπρεπε  οι  Η.Π.Α  να  αναμιχτούν  ανοιχτά  και  να  επέμβουν  με  δικές  τους  δυνάμεις  στη  Κούβα  καθώς  αυτό  θα  οδηγούσε  σε  κίνδυνο  σύγκρουσης  με  τη  Σοβιετική  Ένωση,  λόγω  της  πιθανής  αντίδρασής  των  με  κάποια  πράξη  αντιποίνων  στο  Βερολίνο.
  • Υπήρχε  η  πιθανότητα  να  καταστραφεί  το  κύρος  των  Η.Π.Α,  αλλά  και  οι  σχέσεις  της  με  ουδέτερες  χώρες  και  τους  συμμάχους  της,  καθ’όσον η  Κούβα  θα  μπορούσε  να  θεωρηθεί  αντίστοιχη  της  Ουγγαρίας  με  τη  μόνη  διαφορά  ότι  αυτή  τη  φορά  ο  επιθετικός  ιμπεριαλιστής  θα  ήταν  οι  Η.Π.Α.
  • Επίσης  η  προσπάθειά  του  να  παρουσιάσει  τους  Αμερικανούς  με  το  νέο  προσωπείο   του  λάτρη  της  ελευθερίας  και  η  προώθηση  το  σχεδίου  του  «Alliance  for  Progress»  στην  Λατινική  Αμερική  αλλά  και  στον  υπόλοιπο  κόσμο,  θα  έπεφτε  στο  κενό.

Όσο  σοβαρά  όμως  και  να  ήταν  αυτά  δεν  μπορούσε  να  αγνοήσει  τις  διαφαινόμενες  προοπτικές  στη  περιοχή.

  • Η  Κούβα  εξελίσονταν  σε  ένα  κομμουνιστικό  θύλακα,  το  μοναδικό  στο  τότε  δυτικό  ημισφαίριο,  δηλαδή  σε  ένα  χώρο  που  παραδοσιακά  ελέγχονταν  από  τις  Η.Π.Α και  κατά  συνέπεια  έθετε  σε  αμφιβολία  τη  κυριαρχία  τους  στη  περιοχή.
  • Η  εξάρτηση  της  Κούβας  από  τον  κομμουνισμό  την  οδηγούσε  στα  χέρια  των  αντιπάλων,  δηλαδή  του  Σοβιετικού  μπλόκ  και  θα  μπορούσε  να  λειτουργήσει  ως  βάση  σοβιετικών  πυραύλων  που  θα  απειλούσαν  άμεσα  τις  Η.Π.Α  και  θα  έκαναν  τον  Αμερικανικό  λαό  να  νοιώσει  τον  πυρηνικό  βρόγχο,  που  οι  ίδιοι  είχαν  ήδη  αναπτύξει  κατά  της  Σοβιετικής  Ένωσης.
  • Ο  ίδιος  ο  Kennedy  προεκλογικά  είχε  κατηγορήσει  τους  πολιτικούς  του  αντιπάλους  για  υποχωρητικότητα  έναντι  του  Castro,  που  έπληττε  διαρκώς  το  κύρος  της  χώρας  του,  εκφράζοντας  το  αίσθημα  της  πλειοψηφίας  του  αμερικανικού  λαού,  ενώ  παράλληλα  τα  σχέδια  της  εισβολής  στη  Κούβα  είχαν  ετοιμαστεί  επί  Eisenhower,  άρα  η  μη  επέμβαση  θα  αποτελούσε  άρση  προεκλογικών  του  δεσμεύσεων.
  • Αν  οι  πληροφορίες  που  είχε  λάβει  από  την  C.I.A  ήταν  σωστές,  τέτοια  ευκαιρία  απαλλαγής  από  τον  Castro  δεν  θα  ξαναεμφανίζονταν.
  • Τα  στρατόπεδα  εκπαίδευσης  των  Κουβανών  αντιφρονούντων  στη  Γουατεμάλα  προσέλκυαν  τη  προσοχή  και  υπήρχε  κίνδυνος  αποκάλυψης  της  αμερικανικής  συμμετοχής.  Παράλληλα  είχαν  κυκλοφορήσει  δημοσιεύματα  που  αναφέρονταν  στην  αμερικανική  εμπλοκή.
  • Είχε  ήδη  από  έτους,  εκπαιδευμένους  Κουβανούς  εξόριστους  για  την  επιχείρηση  αυτή.  Αν  σταματούσε  την  επέμβαση  δεν  θα  ξαναείχε  τη  βοήθειά  τους  καθώς  αυτοί  θα  θεωρούσαν  ότι  προδώθηκαν.[13]

Πολλές  από  τις  πληροφορίες  που  έλαβε  ο  Kennedy  ήταν  αντιφατικές  αλλά  και  ελλειπείς.  Εμπιστεύτηκε  μεν  τις  απόψεις  μερικών  δοκιμασμένων  ήδη  ειδημόνων  για  την  αποτελεσματι-κότητα  του  σχεδίου,  αλλά  περιέκοψε  το  σχέδιο  κατά  σημαντικό  και  κρίσιμο  τελικά  βαθμό,  επηρεάζοντας  αρνητικά  τον  παράγοντα  του  κατορθωτού,  επειδή  δεν  ήθελε  να  αποκαλύψει  την  συμμετοχή  των  Αμερικανών  σε  αυτό. Θα  πρέπει  να  σημειωθεί  ότι,  ο  Kennedy  προσω-πικά,  απαγόρευσε  κατά  τη  διάρκεια  της  επιχείρησης  τη  συμμετοχή  οποιουδήποτε  αμερικανού  στρατιώτη  και  ακύρωσε  τις  πιο  καθοριστικές  αεροπορικές  αποστολές  που  είχαν  σχεδιαστεί  και  προγραμματιστεί  με  το  φόβο  της  αποκάλυψης  της  αμερικανικής  εμπλοκής.

Στις  17  Απριλίου  1961,  1400  περίπου  Κουβανοί  εξόριστοι  αποβιβάζονται  στο  Bay  of  Pigs  (Κόλπος  των  Χοίρων),  αφού  τις  προηγούμενες  ημέρες  προηγήθηκαν  βομβαρδισμοί  στόχων  και  κυρίως  αεροδρομίων  από  παλαιά  βομβαρδιστικά  Β-26,  που  επιχειρούσαν  από  βάσεις  στη  Νικαράγουα  με  Κουβανούς  ως  επί  το  πλείστον  πιλότους.

Η  αποτυχία  εξουδετέρωσης  της  μικρής  αεροπορίας  του  Castro,  οδήγησε  στη  καταστροφή  του  πλοίου  διοικήσεως  και  σημαντικής  ποσότητας  πολεμικών  εφοδίων  και  βαρέως  τύπου  οπλισμού.

Ο  μη  έγκαιρος  ανεφοδιασμός  σε  πολεμοφόδια  και  η  εν  συνεχεία  απουσία  αεροπορικής  κάλυψης,  σε  συνδιασμό  με  την  ανακρίβεια  των  πληροφοριών  που  είχαν  παρασχεθεί  προ  της  απόβασης,  οδήγησαν  τελικώς  την  επιχείρηση  σε  αποτυχία.

Σκοτώθηκαν  περίπου  200  Κουβανοί  και  συνελήφθηκαν  από  το  στρατό  του  Castro  1199  άνδρες. Από  τη  πλευρά  των  στρατευμάτων  του  Castro  οι  απώλειες  ανήλθαν στους   1250  στο  πεδίο  της  μάχης,  από  τους  20000  και  πλέον  στρατιώτες  που  αντιπαρατά-χτηκαν.

ΤΑ  ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ  ΤΗΣ  ΑΠΟΒΑΣΗΣ

Μετά  την  αποτυχία  της  επιχείρησης,  ο  Kennedy  συναντήθηκε  με  τον  Eisenhower  ο  οποίος  τον  ρώτησε  γιατί  απέτυχε  να  παράσχει  επαρκή  αεροπορική  κάλυψη,  για  να  δεχτεί  την  απόκριση  ότι  φοβόταν  τις  πιθανές  αντιδράσεις  των  Σοβιετικών. Τότε  ο Eisenhower  απάντησε  ότι

«… αυτό  είναι  ακριβώς  το  αντίθετο  από  αυτό  που  θα  συνέβαινε  πραγματικά.  Οι  Σοβιετικοί  ακολουθούν  τα  δικά  τους  σχέδια  και  όταν  βλέπουν  να  επιδεικνύουμε  κάποια  αδυναμία,  τότε  είναι  που  μας  πιέζουν  τα  μέγιστα….Η  αποτυχία  μας  θα  τους  έκανε  να  τολμήσουν  κάτι  που  αλλιώς  δεν  θα  έκαναν…»[14]

Ο  Abram  CHAYES  (νομικός  σύμβουλος  του  Kennedy),  μετά  την  αποτυχία  της  απόβασης    εκτιμούσε  ότι «… πιστεύω  ότι  οι  Σοβιετικοί  δεν  θα  μπορούσαν  να  κατανοήσουν, γιατί ενώ  αναλάβαμε  αυτό  και  κάναμε  ότι  κάναμε,  δεν  το  τελειώσαμε.  Αυτό πιστεύω ότι δημιούργησε  στη  σκέψη  των  Σοβιετικών  ότι  εκεί  υπήρχε  κάποια  αδυναμία  έκφρασης ισχύος…»

Στον  άνθρωπο  (Khrushchev)  που  έστειλε  τα  τανκς  στην  Ουγγαρία,  για  να  δηλώσει  το  Σοβιετικό  έλεγχο,  φαινόταν  απίστευτη  η  αμερικανική  συμπεριφορά.  O  ίδιος  δεν  πίστευε  ότι  ο Castro  θα  μπορούσε  να  αντέξει  σε  εισβολή.[15]

Το  συμπέρασμα  που  εξήχθει  από  την  πρώτη  αυτή  αποτυχία  του  Kennedy  από  τον  Σοβιετικό  ηγέτη,  αλλά  και  από  πολλούς  άλλους  στο  Κρεμλίνο,  ήταν  ό,τι  ο  νέος  πρόεδρος  δεν  ήταν  ιδιαίτερα  αποφασιστικός. Από  το  σημείο  αυτό  ορμώμενος  ο  Khrushchev  δέχτηκε  τελικώς  το  Μάϊο του  1961  τη  προσκληση  για  σύνοδο  κορυφής   στη  Βιέννη  που  του  είχε  απευθύνει  ο  Kennedy  από  το  Φεβρουάριο.

Στη  σύνοδο  κορυφής  της  Βιέννης  ο  Khrushchev  στηριζόμενος  στις  πρόσφατες  αποτυχίες  των  Αμερικανών  στο  διάστημα,  στη  Κούβα  και  το  Λάος  ξεκίνησε  να  πιέζει  τον  Αμερικάνο  πρόεδρο.

Έχοντας  βολιδοσκοπήσει  το  άτομό  του  και  από  κοντά  πλέον,  προχώρησε  στην  ανέγερση  του  τείχους  του  Βερολίνου  μετά  την  μονομερή  υπογραφή  συνθήκης  ειρήνης  με  την  Ανατολική  Γερμανία. Παρά  τις  αντίθετες  προτάσεις  που  είχε  δεχτεί  ο  Kennedy  δεν  έκανε  τίποτα  για  αυτό  καθώς  πίστευε  ότι  δεν  άξιζε  το  ρίσκο  ενός  πολέμου, παράλληλα  χρεώνεται  το  γεγονός  στο  Kennedy  καθώς  δεν  πέτυχε  να  εξασφαλίσει  στη  Βιέννη  την  ελεύθερη  πρόσβαση  στο  Δυτικό  Βερολίνο.

Οι  Σοβιετικοί,  όπως  και  ο  Castro  πίστευαν  ότι  οι  Αμερικανοί  δεν  θα  συμβιβάζονταν ποτέ  με  τη  κατάσταση  στη  Κούβα.  Ο  Castro  αμέσως  μετά  την  αποτυχημένη  επιχείρηση  του  «Κόλπου  των  Χοίρων»  προσκάλεσε  τους  Σοβιετικούς  να  βοηθήσουν  τη  Κούβα  στην  άμυνά  της  κατά  των  ιμπεριαλιστών.

Τον  Απρίλιο  του  1962  ο  Khrushev  σκέφτηκε  την  ταχεία  και  κρυφή  εγκατάσταση  πυρηνικών  πυραύλων  I.R.B.M  στη  Κούβα.  Γνώριζε  την  αριθμητική  υπεροχή  των  Αμερικανών  σε  πυρηνικά  όπλα  και  επιπλέον  τον  κλειστό  βρόγχο  που  είχαν  δημιουργήσει  γύρω  από  τη  χώρα  του.  Οι  Σοβιετικοί  δεν  είχαν  ακόμη  αναπτύξει  ικανοποιητικό  αριθμό  διηπειρωτικών  πυρηνικών  πυραύλων  και  δεν  είχαν  επίσης  κατάλληλο  σύστημα  πλοήγησης  ώστε  να  μπορούν  να  ανταποδώσουν  ένα  ισοδύναμο   πυρηνικό  χτύπημα  των  Αμερικανών.

Η  εγκατάσταση  των  πυραύλων  κρυφά  στη  Κούβα  θα  έφερνε  τον  Kennedy  αφενός  προ  τετελεσμένου,  αφετέρου  θα  καταδείκνυε  την  δύναμη  της  Σοβιετικής  Ένωσης,  θα  επανέφερε  την  ισορροπία  των  δυνάμεων  και  θα  τους  έδινε  τη  δυνατότητα  να  διεισδύσουν  και  στη  Λατινική  Αμερική,  ένα  χώρο  που  παραδοσιακά  ήταν  υπό  τον  Αμερικάνικο  έλεγχο.[16]

Τον  Οκτώβριο  του  1962  έγιναν  αντιληπτές  από  τους  Αμερικανούς  οι  κινήσεις  και  η δημιουργία  των  εγκαταστάσεων  πυρηνικών  πυραύλων  (24 MRBM’s και 16 IRBM’s)  [17]στη  Κούβα  και  αμέσως  ξεκίνησε  η  νέα  κρίση,  που  διήρκησε  δεκατρείς  ημέρες  (16-28  Οκτωβρίου  1962) και  είναι  γνωστή  ως  «The  Cuban  Missile  Crisis».

Αυτή  τη  φορά  όμως  ο  Kennedy  όρισε  μία  επιτροπή,  την  EXCOM ή  N.S.C , [18] με  σκοπό  τη  προφύλαξη  από  λάθη  και  εσφαλμένες  εκτιμήσεις.

Αυτή αποτέλεσε  το  κύριο  συμβούλιο  χειρισμού  κρίσεων  για  την  αντιμετώπιση  της  επερχόμενης  κρίσης,  την  αξιολόγηση  των  πιθανών  λύσεων  και  την  επιλογή  απόφασης.[19]

Από  πλευράς  Σοβιετικών  την  κρίση  χειριζόταν  ο  Khrushchev  με  τον  υπουργό  εξωτερικών  της  Σοβιετικής  Ένωσης  Andrei  GROMYKO.  Ο  χειρισμός  της  κρίσης  μόνο  από  αυτούς  τους  δύο  τους  οδήγησε  τελικά  στην  αποτυχία  πρόβλεψης  των  αμερικανικών  αντιδράσεων.

Η  EXCOMΜ  αποφάσισε  τελικώς  τον  ναυτικό  αποκλεισμό  (NAVAL  BLOCKADE) της  Κούβας  με  σκοπό  την  απαγόρευση  άφιξης  των  πυρηνικών  κεφαλών  των  πυραύλων  που  είχαν  αρχίσει  να  εγκαθίστανται.[20]

Η  αποκλιμάκωση   της  κρίσης  επήλθε  με  τη  δέσμευση  των  Αμερικάνων ότι  δεν  θα  εισέβαλαν  στη  Κούβα  και  θα  απέσυραν  τους  πυραύλους  JUPITER  από  τη  Τουρκία. Παράλληλα  οι  Αμερικανοί  υποχρεώθηκαν  να  κατανοήσουν  τις  ανάγκες  των  Σοβιετικών  και  να  αποδεχτούν  τη  παρουσία  τους  στη  περιοχή.

Από  τη  πλευρά  τους  οι  Ρώσοι  θα  απέσυραν  τους  πυραύλους  από  τη  Κούβα  και  δεν  θα  ξαναμετέφεραν  εκεί  επιθετικά  όπλα,  ενώ  διατήρησαν  τις  στρατιωτικές  τους  δυνάμεις  στη  Κούβα  για  την  προάσπιση  της  άμυνας  της  νήσου  και  νομιμοποίησαν  τη  παρουσία  τους  στη  περιοχή.

Η  Κούβα  τα  επόμενα  χρόνια  χρησιμοποιήθηκε  από  τους  Σοβιετικούς  ως  κέντρο  για  προώθηση  της  επιρροής  τους  σε  χώρες  της  Λατινικής  Αμερικής,  ενώ  o  Fidel  Castro  παραμένει  έως  σήμερα  στην  εξουσία.

ΣΥΝΟΨΗ

Θα  μπορούσαμε  να  πούμε  ότι  τα  αίτια  της  απόβασης  των  Αμερικανών  στη  Κούβα  οφείλονται  πρωτευόντως  σε  λόγους  πολιτικής  και  δευτερευόντως  σε  λόγους  επίδρασης  προσώπων .

Από  πλευράς  πολιτικής,  κυρίαρχο  ρόλο  είχε  η  θεώρησή  τους  για  περιορισμό  της  Σοβιετικής  Ένωσης  και  στη  συνέχεια  η  επιβολή  σε  όσο  το  δυνατό  μεγαλύτερη  περιφέρεια  κρατών.

Από  πλευράς  προσώπων,  σημαντικό  ρόλο  διαδραμάτισε  ο  πρόεδρος  των  Η.Π.Α, J.F.  Ken-nedy,  που  δημιούργησε  την  εικόνα  ενός  νέου  και  άπειρου  ηγέτη  και  επέτρεψε  στον  Nikita  Krushchev  να  πιστέψει  ότι  θα  μπορούσε  να  τον  πιέσει,  με  σκοπό  την  αύξηση  της  ισχύος  της  Ε.Σ.ΣΔ.

Η  εφαρμογή  της  διπλωματίας  εξαναγκασμού  (COERCIVE  DIPLOMACY) που  εφαρμόστηκε,  κατέδειξε  την  ανάγκη  χρησιμοποίησης  οργάνων  χειρισμού  κρίσεων  για  την  αποκόμιση  ωφελημάτων  ή  την  αποφυγή  λαθών  από  εσφαλμένες  εκτιμήσεις.

Θα  πρέπει  η  απαίτηση  που  εκδηλώνει μία  πλευρά  όταν  εφαρμόζει διπλωματία  εξαναγκασμού,  να  διαμορφώνει  την  ισορροπία  των  συμφερόντων  που  διακυβεύονται.  Αυτό  με  τη  σειρά  του  βοηθά  στο  καθορισμό  του  σχετικού  βαθμού  κινήτρων  των  δύο  πλευρών  και  παίζει  σημαντικό  ρόλο  στη  διαπραγμάτευση  της  κρίσης  μεταξύ  των.

Η  χρήση  και  ανάπτυξη  των  στρατιωτικών  μέσων  χρησιμοποιείται  ως  εργαλείο  για  την  υποστήριξη  της  θέσης  των  αντιπάλων  κατά  τις  διαπραγματεύσεις.[21]


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.ALLISON T.GRAHAM, “ESSENCE OF DECISION” Explaining the Cuban 

Missile Crisis, Boston, Little, Brown and Company, 1971.

2.GARTHOFF L. RAYMOND, “REFLECTIONS ON THE CUBAN MISSILE

CRISIS” Washington, D.C. THE BROOKINGS INSTITUTION, 1987.

3.JOHNSON HAYNES, ”THE BAY OF PIGS” ,New York, NORTON &

COMPANY – INC – 1964.

4.KAGAN DONALD, “ON THE ORIGINS OF WAR” and the Preservation of

Peace , Pimlico edition , 1997.

5.MOORER THOMAS H. and FAURIOL GEORGES A. THE WASHINGTON PAPERS/104 Volume XI “CARIBBEAN BASIN SECURITY” ,NEW YORK, Praeger Publishers, 1984.

6.GEORGE ALEXANDER L. & SIMONS WILLIAM E. “THE LIMITS OF COERCIVE DIPLOMACY” ,Second Edition, BOULDER – SAN FRANCISCO – OXFORD, 1994.

7.SMITH ROBERT F. “WHAT HAPPENED IN CYUA?”, NEW YORK, TWAYNE PUBLISHERS, INC, 1963.

8.STROBE  TALBOT, ed. And trans., “Khrushchev Remembers”, 2 vols., Boston:  Little,  Brown,  1970,  1974


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] ALEXANDER L. GEORGE & WILLIAM E.SIMONS “THE LIMITS OF COERCIVE DIPLOMACY”, σελ 111

[2] KAGAN DONALD , On the Origins of War, σελ 439

[3] KAGAN DONALD , On the Origins of War, σελ 442

[4] I.R.B.M: Intermediate Range Ballistic Missiles

[5] KAGAN  DONALD,  On  the  origins  of  War,  σελ 451

[6] KAGAN  DONALD,  On  the  origins  of  War,  σελ 447-449.

[7] STROBE  TALBOT,  ed.  And  trans., “Khrushchev  Remembers”, σελ 492-494

[8] KAGAN  DONALD, On  the  origins  of  War, σελ 452

[9] JOHSON  HAYNES, The  Bay  of  Pigs, σελ 25

KAGAN  DONALD, On the origins  of  War, σελ 452

[10] JOHSON  HAYNES, The  Bay  of  Pigs, σελ 49

[11] KAGAN  DONALD, On the origins of War, σελ 460

[12] JOHSON  HAYNES, The  Bay  of  Pigs, σελ 58

[13] JOHSON  HAYNES, The  Bay  of  Pigs, σελ 66

KAGAN  DONALD, On the origins of War, σελ 460

[14] KAGAN  DONALD, On the origins of War, σελ 484

[15] RAYMOND  L.  GARTHOFF, “REFLECTIONS  ON  THE  MISSILE  CRISIS”, σελ 6

[16] KAGAN  DONALD, “On  the  Origins  of  War”, σελ  493

[17] RAYMOND  L. GARTHOFF, “Reflections on the  Cuban Missile Crisis”,σελ 20

[18] EXCOMΜ ή  N.S.C (Executive  Committee  of  the  National  Security  Council) αποτελούνταν  από  τον  Υπουργό  Δικαιοσύνης,  τον  Υπουργό  άμυνας,  τον  Υπουργό  Οικονομικών,  τον  γενικό  σύμβουλο  Εθνικής  Ασφάλειας  (που  ήταν  ο  προκαθήμενος  του  Joint  Chiefs  of  Staff),  το  ειδικό  συμβούλιο  του  προέδρου,  κάτω  από  τον  υπουργό  εξωτερικών  το  διευθυντή  της  C.I.A,  και  τον  ειδικό  επί  Σοβιετικών  θεμάτων   του  Υπουργείου  εξωτερικών.

[19] KAGAN  DONALD, “On  the  Origins  of  War”, σελ 508

[20] RAYMOND  L. GARTHOFF, “Reflections on the  Cuban Missile Crisis”,σελ 29

[21] ALEXANDER L. GEORGE & WILLIAM E.SIMONS “THE LIMITS OF COERCIVE DIPLOMACY”, σελ 124-125

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s