Κριτική του Μαρξιστικού Διαλεκτικού Υλισμού

1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

α) ο Διαλεκτικός Υλισμός δέχεται την ύπαρξη «νόμων» πού βρίσκονται παντού και πού διέπουν τα πάντα. Απολύτως τίποτα δεν γίνεται χωρίς την θέληση αυτών των αυστηρότατων «νόμων», οι όποιοι μάλιστα είναι και σοφοί, αφού κατευθύνουν την φύση προς ολοένα και ανώτερες μορφές ζωής και την κοινωνία προς ολοένα ανώτερες μορφές κοινωνικής συγκροτήσεως. Είναι «νόμοι» πού επιβάλλουν μία πορεία προς το τελειότερο και το καλύτερο. Έχουν δηλ. «σκοπό». Και όμως. Ενώ παραδέχεται την ύπαρξη ενός τόσο ολοκληρωμένου, τέλειου και αυστηρού κωδικός «νόμων», ο μαρξισμός, αρνείται την ύπαρξη «νομοθέτη». Πρόκειται φανερά για μία αντίφαση.

β) η αντίφαση αυτή, επιτείνεται από το γεγονός ότι ο υποτιθέμενος αυτοδυναμικός χαρακτήρας της ύλης, δεν είναι δυνατόν να εξήγηση μία συνεχώς ανοδική κίνηση. Αν η κίνηση γινόταν αυτόματα, δεν Θα είχε καμία λογική, και κυρίως, δεν θα είχε κανένα σκοπό. Δεν θα ακολουθούσε λοιπόν προκαθορισμένη πορεία προς ανώτερες μορφές ζωής η κοινωνικών συστημάτων. Γιατί, είναι πολύ περίεργο να υποθέσουμε ότι η ύλη μόνη της, έθεσε σαν αναπότρεπτο τελικό σκοπό της τον κομμουνισμό και αγωνίζεται να φθάσει οπωσδήποτε εκεί!

γ) Ένα άλλο ζήτημα είναι αυτή τούτη η έννοια του «νόμου» όπως την αντιλαμβάνεται ο μαρξισμός. Ο Μαρξ, παρατήρησε και ανέλυσε μερικά από τα φαινόμενα της εποχής του. Βρήκε η νόμισε ότι βρήκε ανάμεσα τους, ορισμένες σχέσεις. Τις διατύπωσε με την μορφή γενικών αξιωμάτων. Και αυτά τα ανακήρυξε «νόμους». Αυτοί είναι οι «νόμοι» του μαρξισμού. Ένας ανώτερος βαθμός γενικεύσεως των υποτιθεμένων συνδέσεων μεταξύ των φαινόμενων. Και όμως. Αυτό δεν είναι νόμος. Διότι φιλοσοφικώς τουλάχιστον, όπως δίδαξε ο Χέγκελ και παραδέχθηκε Μαρξ σε κάποιο σημείο του «Κεφαλαίου» του, νόμος δεν θεωρείται η οποιαδήποτε σχέση μεταξύ δύο φαινόμενων, αλλά ο εσωτερικός και «αναγκαίος δεσμός τους. Οι μαρξιστικοί «νόμοι» όμως σπανίως αναφέρονται σε τέτοιους δεσμούς.

2. Κριτική των νόμων του Διαλεκτικού Υλισμού

α) ο νόμος της αλληλεξαρτήσεως των πάντων

Ξεκινά από μία «στρατιωτική» αντίληψη του κόσμου πού τα Θέλει όλα οργανωμένα, πειθαρχικά, καλοβαλμένα στη Θέση τους, ιεραρχημένα. Στο τέλος όμως, οδηγεί σε αντίθετο αποτέλεσμα. Στην αδυναμία της γνώσεως του κόσμου. Αν τα πάντα αλληλεξαρτώνται και δεν είναι δυνατόν να κατανοήσουμε κανένα φαινόμενο αν δεν το συνδέσουμε με όλα τα άλλα, φθάνουμε στο σημείο να μη μπορούμε να πραγματοποιήσουμε καμιά απολύτως έρευν. Πράγματι, τόσο στην φύση όσο και στην κοινωνία, υπάρχει βεβαίως μία αλληλουχία και ένας αλληλοκαθορισμός μεταξύ των διαφόρων φαινομένων, αλλά επίσης, υπάρχει και μία ανεξαρτησία μεταξύ τους, ανεξαρτησία είτε απόλυτη, μεταξύ δύο εντελώς ασχέτων πραγμάτων, είτε σχετική.

Άλλωστε και ο ίδιος ο Μαρξ, πού υποστηρίζει την αλληλεξάρτηση των πάντων, στην πραγματικότητα εργάσθηκε με συνεχείς αφαιρέσεις. Προσπάθησε να αναγάγει τα πάντα σε ελάχιστους βασικούς «νόμους» και να ερμηνεύσει όλα τα φαινόμενα, με βάση ένα μόνον παράγοντα (ύλη -οικονομία). Επεχείρησε να κατάταξη όλα τα φαινόμενα σε ορισμένα καλούπια και να άνοιξη όλες τις πύλες της αλήθειας με ένα και μόνο κλειδί (παραγωγή). Οι μελέτες του Μαρξ για τα οικονομικά θέματα είναι σαφείς. Δείχνουν ότι πίστευε στην απόλυτη ανεξαρτησία του οικονομικού τομέως τον όποιο μελέτησε χωρίς να τον εξάρτησει από άλλα φαινόμενα και από άλλους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητος.

β) ο νόμος της αέναου κινήσεως.
Εφόσον υπάρχει η κίνηση, η οποία κατά κάποιο τρόπο αποτελεί την «Θέση», θα έπρεπε οπωσδήποτε, σύμφωνα με τον «νόμο για την ενότητα των αντιθέσεων», να υ π ά ρ χ ει και η «ά ρ ν η σ η» της κινήσεως, δηλαδή η ακινησία. Άλλωστε, κάτι «κινείται», εν σχέση προς κάτι άλλο, που μένει «ακίνητο». Και όμως. Οι μαρξιστές αρνούνται την ακινησία.

Αν παραδεχθούμε την κίνηση όπως την θέλει ο μαρξισμός, τότε, αυτή θα ήταν η ίδια η ακινησία. Αν όλα κινούντο, όλα θα ήσαν ακίνητα. Μία κίνηση πού γίνεται συνεχώς, χωρίς να μπορεί να σταματήσει ποτέ, πού ωθείται από τις ίδιες πάντα δυνάμεις, διέπεται από τους ίδιους αναλλοίωτους νόμους, προσανατολισμένη προς την ίδια πάντοτε κατεύθυνση, σε τι διαφέρει από την ακινησία; Μία κίνηση που δεν κινείται η ίδια, διαψεύδοντας τον νόμο της αέναου κινήσεως, είναι μία ακίνητη κίνηση. Με την μαρξιστική αντίληψη περί κινήσεως, περνούμε λοιπόν στο βασίλειο της ακινησίας.
Άλλωστε και η ίδια η Διαλεκτική, προϋποθέτει την ύπαρξη και διαπάλη των αντιθέσεων. Άρα, η τάση προ την δράση και η τάση προς την αδράνεια, συνυπάρχουν. Συγκρούονται. Και αναλόγως της περιπτώσεως, γεννούν την κίνησι η (γιατί όχι την ακινησία. Θα ήταν νοητό το ον χωρίς το μη ον; Πώς λοιπόν είναι νοητή η κίνηση χωρίς την ακινησία ;

Εξ άλλου, η κίνηση συντελείται μέσα στον χρόνο και στον χώρο. Αλλά χρόνος, είναι «το αριθμούμενον και ουχ’ αριθμούμεν». Δηλ. υπάρχει, όταν υπάρχει και εκείνος πού μετρά. Και χώρος, είναι «το του περιέχοντος πέρας ακίνητον πρώτον». Άρα, και το ακίνητο υπάρχει και η κίνηση είναι σχετική.

Η κίνηση κατά τον Μαρξ, γίνεται σύμφωνα με ορισμένους νόμους, οι όποιοι όμως, οι ίδιοι, παραμένουν αναλλοίωτοι. Οι μαρξιστικοί «νόμοι» πού διέπουν την κίνηση, είναι αιώνιοι. «Ίσχυαν, ισχύουν και θα ισχύουν. Δηλαδή, μένουν ακίνητοι και έτσι, αναιρούν και διαψεύδουν τον «νόμο της διαρκούς κινήσεως».

Ο Έγκελς διαπιστώνοντας αυτήν την χαρακτηριστική αντίφαση αναγκάστηκε μετά τον θάνατο του Μαρξ, να παραδεχθεί ότι υπάρχει και κάτι ακίνητο. Έγραψε : «Όλα κινούνται και ένα μόνο μένει αιώνια ακίνητο. η ιδέα της κινήσεως»!

Κατά τους μαρξιστές, η κίνηση έχει σταθερά ανοδικό χαρακτήρα. Για να συντελείται όμως η κίνηση ανοδικά, θα πρέπει να ακόλουθη κάποια λογική πορεία. Έτσι, ο μαρξισμός γίνεται μία τελεολογική θεωρία, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση προς την άποψη του για τον αυτοδυναμισμό της ύλης.
Πρόκειται όπως βλέπουμε, για μία αντίληψη της κινήσεως, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του κομμουνισμού. Διότι όλα, προχωρώντας συνεχώς από το «κατώτερο» στο «ανώτερο», καταλήγουν σ’ αυτόν! Κάθε κίνηση και μέσω αυτής ολόκληρο το σύμπαν, είναι βαλμένα στα καλούπια ενός πενταετούς η εικοσαετούς (ο αριθμός δεν έχει σημασία) σχεδίου!
Στην πραγματικότητα, η κίνηση δεν είναι ούτε καλή, ούτε κακή. Η ανθρωπότητα μπορεί να της θέσει σκοπούς και να της δώσει ηθικό περιεχόμενο. Η ίδια όμως η κίνηση αυτή καθ’ εαυτήν, δεν έχει ούτε σκοπούς, ούτε ηθική. Είναι απλώς κίνηση και τίποτε άλλο. Εξ άλλου, το «νέο», δεν είναι αναγκαστικά καλύτερο από το «παλαιό». η δουλεία, ως θεσμός, ήταν καλύτερη από την πρωτόγονη κοινότητα; ο μεσαίωνας ήταν καλύτερος από την ελληνική αρχαιότητα; ο θάνατος είναι καλύτερος από τη ζωή, επειδή χρονικώς την ακολουθεί και αποτελεί το τέρμα της; Άν κάθε «νέο» είναι καλύτερο από το παλαιό, τότε ο φασισμός έπρεπε να είναι καλύτερος, από την αστική δημοκρατία, ο μωαμεθανισμός ανώτερος από τον Χριστιανισμό, και η τζαζ καλύτερη από την κλασσική μουσική. Βεβαίως, με την κίνηση προχωρούμε. Άλλα, επίσης, με αυτήν, υποχωρούμε. Υπάρχει κίνηση προς το ανώτερο και κίνηση προς το κατώτερο. Προς την ακμή και προς την παρακμή. Η αντίληψη για την αναγκαστική «ανωτερότητα» του νέου, είναι αντιδιαλεκτική, και οδηγεί στην μοιρολατρία και στον πιο απόλυτο κομφορμισμό, αφού οτιδήποτε έρχεται και επικρατεί θεωρείται εκ των προτέρων δικαιωμένο!

Η κίνηση δεν είναι ούτε κυκλική, ούτε ανοδική, ούτε καθοδική. Είναι απόλα. Είναι το πιο ανυπότακτο στοιχείο. Είναι η ίδια η ζωή. Και δεν μπαίνει σε μονόδρομους.

Ο Διαλεκτικός Υλισμός περιγράφει απλώς την κίνηση. Μας λέγει πώς πραγματοποιείται (τριαδικός ρυθμός, ποσοτικές και ποιοτικές αλλαγές). Δεν δίνει όμως καμία έξηγηση για την πηγή της. Η κίνηση δεν εξηγείται από τον Διαλεκτικό Υλισμό. Απλώς, υποτίθεται ως υπάρχουσα, χωρίς να γίνεται κανένας λόγος, για την αρχή της, για την πρώτη ώθηση πού έβαλε τα πάντα εν κινήσει. Γιατί υπάρχει κίνηση; Ποια η προέλευσή της; Στα βασικά αυτά ερωτήματα, ο μαρξισμός δεν δίνει καμιά απολύτως απάντηση.

γ) ο νόμος της μεταβολής των βαθμιαίων ποσοτικών αλλαγών σε απότομες ποιοτικές μεταβολές.

Τα παραδείγματα πού μας δίνει ο μαρξισμός, είναι εντελώς ατυχή: Στο παράδειγμα του νερού, δεν έχουμε πραγματικό πέρασμα σε νέα «ποιότητα», γιατί ο ατμός η ο πάγος, δεν είναι πραγματικά νέες ποιότητες, αλλά, η ίδια ποιότητα, σε νέα μορφή. Πρόκειται για την ίδια ποιότητα που μας φανερώνεται με τρεις διαφορετικές μορφές. Γι’ αυτό άλλωστε, ο ατμός εάν ψυχθεί και ο πάγος εάν θερμανθεί, δεν μεταβάλλονται σε άλλες, νέες καταστάσεις, αλλά επιστρέφουν στην προηγούμενη μορφή τους, δηλαδή ξαναγίνονται νερό. Άρα, είχαν διατήρηση αμετάβλητη την βασική τους ποιότητα. Συνεπώς, πέρα από τις μεταβαλλόμενες εξωτερικές μορφές της ύλης και της ζωής, υπάρχει και κάτι βαθύτερο που διαφεύγει από τον μαρξισμό. (Και γιατί άραγε ο ατμός ή ο πάγος είναι ποιότητες «ανώτερες» από εκείνην του νερού; Στο παράδειγμα του αυγού, εξ άλλου, ο Διαλεκτικός Υλισμός, απλώς μας περιγράφει το τι έγινε χωρίς να μας εξηγεί γιατί έγινε. Πράγματι, δεν μας λέγει γιατί το αυγό της κότας, θερμαινόμενο, μετατρέπεται σε νεοσσό και δεν συμβαίνει το ίδιο και με ένα πλαστικό αυγό ή με το αυγό της χελώνας.

Εξ άλλου, το απότομο «άλμα» δεν είναι πάντοτε αναγκαίο και απαραίτητο για να πραγματοποιηθεί η μετάβαση από μία ποιοτική κατάσταση σε άλλη. Σε πολλές περιπτώσεις, το επαναστατικό άλμα υπήρξε αναγκαίο. Σε άλλες όμως, εξ ίσου αν όχι και περισσότερο πολυάριθμες περιπτώσεις, δεν χρειάσθηκε. η Ιστορία και η Φύσις μας προσφέρουν άφθονα παραδείγματα βαθμιαίας και όχι απότομης μεταβάσεως από μία κατάσταση σε άλλη. Ακόμη και το νερό, εξατμίζεται και χωρίς βρασμό. η συνηθέστερη μάλιστα περίπτωση στην φύση, είναι ακριβώς αυτή. Έτσι και το αστικό καθεστώς, σε ορισμένες χώρες επιβλήθηκε αφού ανέτρεψε με την βία (επανάσταση) το φεουδαρχικό καθεστώς. Το φεουδαρχικό καθεστώς όμως, δεν ήρθε υστέρα από επαναστατική ανατροπή του δουλοκτητικού συστήματος, αλλά σαν καρπός μιας πολύ μακρόχρονης εξελικτικής μεταρρυθμιστικής διεργασίας.

Αυτός, μας περιγράφει την εξέλιξη με βάση το αποκλειστικό σχήμα του «τριαδικού ρυθμού». Μπορούμε όμως να παρατηρήσουμε ότι αν σε ορισμένες περιπτώσεις ισχύει αυτός ο νόμος και διαπιστώνεται αυτός ο ρυθμός, στις περισσότερες, τα πράγματα εξελίσσονται εντελώς διαφορετικά. Πράγματι:

Η«σύνθεση» δεν είναι πάντοτε αναπότρεπτη. Κάποτε έρχεται, κάποτε όχι. Έκτος αν ονομάσουμε κάθε νέα κατάσταση «σύνθεση». Εάν λ.χ. θεωρήσουμε την ζωή σαν «θέση», με αντίθεση της τον θάνατο, μπαίνει το ερώτημα ποια θα είναι η σύνθεση; Μήπως η αθανασία; Η αν θεωρήσουμε σαν θέση την ανυπαρξία και σαν αντίθεσή της την ύπαρξη, ποια είναι η σύνθεση; Μήπως η αιωνιότητα; Και αν η θέση είναι το «ον» και αντίθεση το «μη ον» η θέση η κίνηση και αντίθεση η ακινησία, τότε ποιες είναι οι συνθέσεις ;

H νέα κατάσταση δεν είναι πάντοτε προοδευτική. Μπορεί να είναι «ανώτερη», μπορεί όμως, να είναι και «κατώτερη» από την παλαιά. Μπορεί να είναι «πρόοδος»,αλλά εξ ίσου δυνατόν είναι να αποτελεί και οπισθοδρόμηση.

H νέα κατάσταση είναι συνήθως η συνισταμένη πολλών παραγόντων και όχι μόνον δύο, όπως τόσο απλουστευτικά θέλει ο μαρξισμός. Μέσα σε μία κοινωνία, επιδρούν άπειροι παράγοντες. Και στο τέλος, από την διαπάλη των πολλαπλών παραγόντων, έχουμε μία συνισταμένη. η κοινωνία έχει πάντοτε όχι μόνον μία δυνατή προοπτική, άλλα πολλές προοπτικές πολλές δυνατότητες. Από την διαμάχη μεταξύ των ποικίλων τάσεων πού σπρώχνουν προς αυτές τις διαφορετικές λύσεις, προέρχεται στο τέλος, συνήθως, μία σύνθεση, μία συνισταμένη. Και η νέα κατάσταση, δεν είναι αυτή πού θέλησαν η μία η ή άλλη τάση, αλλά ένα μίγμα των πολλών αρχικών «καθαρών» δυνατοτήτων.

Έτσι, οι καπιταλιστές ήθελαν την διατήρηση του παλαιού φιλελευθέρου και αμιγούς καπιταλισμού, ενώ οι σοσιαλιστές ήθελαν την πλήρη ανατροπή του καπιταλισμού και την αντικατάστασή του από ένα ορθόδοξο και αμιγή σοσιαλισμό. Αποτέλεσμα της συγκρούσεως, ήταν μία νέα κατάσταση, διαφορετική από τον κλασσικό καπιταλισμό, άλλα και από τον ορθόδοξο σοσιαλισμό. Πρόκειται για την μικτή κοινωνία πού υπάρχει σήμερα στις ανεπτυγμένες δυτικές χώρες και πού έχει χαρακτηριστικά, τόσο του καπιταλισμού, όσο και του σοσιαλισμού, χωρίς να είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο.

Πάντοτε η σχεδόν πάντοτε, ο άνθρωπος έχει να επιλέξει μεταξύ διαφόρων δυνατοτήτων. Και αυτού ακριβώς βρίσκεται ο ρόλος του. Είναι ρόλος ελεύθερης επιλογής. Αυτό το γεγονός διαφοροποιεί την Ιστορία από την Φύση, οπού δεν υπάρχει ελεύθερη επιλογή. Στα κοινωνικά προβλήματα, υπάρχουν σχεδόν πάντοτε πολλές, διαφορετικές μεταξύ των λύσεις. Οι άνθρωποι διαλέγουν. Παλεύουν να τις επιβάλουν. Και συνήθως παράγουν μία συνισταμένη όλων των θεωρητικώς δυνατών λύσεων.

Στο σχήμα του «τριαδικού κύκλου» χωρούν τα πάντα. Γιατί, στην πραγματικότητα, έχουμε την δυνατότητα να θεωρήσουμε οτιδήποτε σαν «θέση» και να βάλουμε απέναντι του, οτιδήποτε, σαν «αντίθεση», ώστε να προκαθορίσουμε την υποτιθέμενη «σύνθεση», σύμφωνα με τις επιθυμίες μας. Άν για παράδειγμα υποθέσουμε ότι ο «καπιταλισμός» είναι η θέση και το «προλεταριάτο» η άρνηση του, όπως το θέλει ο μαρξισμός, γιατί η «σύνθεση» να είναι οπωσδήποτε ο κομμουνισμός, όπως θέλουν οι μαρξιστές και όχι ο φασισμός η ο εθνικοσοσιαλισμός; Μπορούμε ακόμη να Θεωρήσουμε σαν σύνθεση τον δημοκρατικό σοσιαλισμό η την μικτή κοινωνία του «λαϊκού καπιταλισμού».

3. Γενικές παρατηρήσεις

Ο ισχυρισμός του μαρξισμού ότι μόνον με τον Διαλεκτικό Υλισμό οδηγούμαστε στην αλήθεια είναι ανιστόρητος. Γιατί τότε:

α) Πώς εξηγούνται τα τεράστια επιστημονικά επιτεύγματα πού πραγματοποιήθηκαν στους αιώνες πού προηγήθηκαν από την εμφάνιση του μαρξισμού και της κοσμοθεωρίας του; Κανονικά, αν μόνο με τον Διαλεκτικό Υλισμό βρίσκουμε την αλήθεια, τότε, όλα όσα. γέννησε πριν από αυτόν το ανθρώπινο πνεύμα, θα έπρεπε να είναι ψεύδη. Ασφαλώς όμως, αυτό δεν συμβαίνει. Άλλωστε, ο ίδιος ο μαρξισμός στηρίχθηκε, όπως είδαμε, στα πριν από αυτόν δημιουργήματα της ανθρωπίνου σκέψεως για να διατύπωση την κοσμοθεωρία του. Και μάλιστα στηρίχθηκε περισσότερο στα δημιουργήματα της ιδεαλιστικής σκέψεως (Χέγκελ) και σε ένα ουτοπιστικό κοινωνικό κίνημα (ουτοπιστικός σοσιαλισμός). Ο Μαρξ και ο Έγκελς, θαύμαζαν απεριόριστα την αρχαιοελληνική σκέψη, η οποία όμως, ούτε στηρίχθηκε στον Διαλεκτικό Υλισμό πού δεν υπήρχε, ούτε και εξηγείται με τα περιορισμένα μαρξιστικά σχήματα περί υλικής βάσεως και αντιστοίχου εποικοδομήματος. ο Έγκελς αισθάνθηκε αυτήν την αδυναμία του μαρξισμού να ερμηνεύσει με τα στενά υλιστικά του κριτήρια το αρχαιοελληνικό θαύμα και προσπάθησε να δώσει κάποια εξήγηση γράφοντας : «Εκείνο πού για τους Έλληνες ήταν το προϊόν μεγαλοφυούς διαισθήσεως είναι για μας αποτέλεσμα καθαρώς επιστημονικών και πειραματικών ερευνών και κατά συνέπειαν εμφανίζεται με ακριβέστερη και σαφέστερη μορφή… η γενική σύνδεση των φαινομένων της φύσεως δεν είχε τότε ακόμη αποδειχθεί στις λεπτομέρειες της και είναι για τους Έλληνες αποτέλεσμα της άμεσου διαισθήσεως». (Φ. Έγκελς «Η Διαλεκτική της φύσεως»).

Η «διαίσθηση» όμως, είναι κάτι «μεταφυσικό», πού δεν χωράει στα σχήματα του μαρξιστικού υλισμού.

β) Δεν είναι όμως μόνον η προμαρξιστκή σκέψη πού δεν ερμηνεύεται όταν υποστηρίζουμε ότι μόνον ο Διαλεκτικός Υλισμός οδηγεί στην ανεύρεση της αλήθειας. Δεν εξηγούνται επίσης και τα περισσότερα από τα επιτεύγματα πού σημειώθηκαν στην «μεταμαρξιστική» περίοδο. Πράγματι, ελάχιστα καινούρια πράγματα (θεωρίες, εφευρέσεις, ανακαλύψεις) είδε η ανθρωπότητα από εκείνους πού χρησιμοποιούν την μαρξιστική μέθοδο, ενώ σχεδόν όλα τα επιτεύγματα στα οποία στηρίζεται η σύγχρονη ζωή και ο σύγχρονος πολιτισμός, προήλθαν από ανθρώπους που δεν χρησιμοποιούσαν την μέθοδο του μαρξισμού και η την αγνοούσαν εντελώς η την απέρριπταν. Λ.χ. ο Αϊνστάιν δεν ήταν οπαδός του Διαλεκτικού Υλισμού και όταν διατύπωσε τις θεωρίες του τον αγνοούσε εντελώς. Αργότερα, ακούγοντας τον θόρυβο για τον Διαλεκτικό Υλισμό, τον μελέτησε και τον χαρακτήρισε «γελοίο».

γ) Οι νεότεροι μαρξιστές παραδέχονται την ανάγκη συμπληρώσεως του μαρξισμού. Επιμένουν όμως, ότι η συμπλήρωση είναι απλή «ποσοτική» επέκταση της αλήθειας που την ουσία της την συνέλλαβαν μια για πάντα ο Μαρξ και ο Έγκελς.

«0ι νόμοι που διατύπωσαν ο Μαρξ και ο Έγκελς, συνιστούν μια σταθερή, στερεή, επιστημονική αντίληψη τον κόσμου» (Λ. Άραγκόν).
Έτσι, πέφτουν στην παραδοχή της ακινησίας, στην χειρότερη της μορφή. η «ποιοτική» κίνησις του ανθρωπίνου πνεύματος σταμάτησε στον Μαρξ και τον Έγκελς. Από το 1848 και μετά, το ανθρώπινο πνεύμα αναπτύσσεται μόνον «ποσοτικώς »!

4. Συμπεράσματα

Από την παραπάνω ανάλυση και κριτική του Διαλεκτικού Υλισμού βγαίνουν τα έξης συμπεράσματα :

α) Εκείνο πού χαρακτηρίζει αυτήν την κοσμοθεωρία είναι η σκοπιμότητά της. Ο Διαλεκτικός Υλισμός κατασκευάσθηκε ειδικά για να εξυπηρέτηση ένα πολιτικό σκοπό πού είχε τεθεί από πρώτα. ο Μαρξ και ο Έγκελς, στα κείμενα τους, παραδέχονται ότι δεν απέβλεψαν στην ανακάλυψη της αλήθειας και στην ερμηνεία του κόσμου, αλλά στην εξυπηρέτηση του πολιτικού των ιδεώδους και στην μεταβολή του κόσμου σύμφωνα με αυτό. ο Μαρξ, διαχωρίζει τον εαυτό του από όλους τους προηγουμένους φιλοσόφους και ισχυρίζεται ότι «ενώ εκείνοι προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τον κόσμο, το κυριώτερο πρόβλημα είναι πώς θα τον μεταβάλουμε» (11η θέση στον Φόνερμπαχ).

Ο Ρ. Γκαρωντύ, τονίζει: «Ακριβώς αυτό το ζήτημα είναι το βασικό στον μαρξισμό, από αυτό διακρίνεται ο μαρξισμός από όλες τις άλλες φιλοσοφίες : Πρέπει να αλλάξουμε τον κόσμο και όχι μόνο να τον εξηγήσουμε» («Τα Φιλοσοφικά λάθη του Στάλιν», 1962). Και διακηρύσσει ότι ο μαρξισμός, δεν είναι τίποτα άλλο, παρά «η γενίκευση της πρακτικής πείρας στον αγώνα για την μεταβολή της κοινωνίας» (Στό ίδιο).

Σαν κύριο σκοπό του, ο Μαρξ, έθεσε λοιπόν, την μεταβολή του κόσμου σύμφωνα με τις επιθυμίες του και όχι την ερευνά και την ερμηνεία του. Γι’ αυτό, κατασκεύασε μία εντελώς εγκεφαλική θεωρία, που στηρίζεται σε αφηρημένες υποθέσεις, κατάλληλες για να δώσουν στο προλεταριάτο την ιδεολογία και την «αποστολή» πού ήθελε ο Μαρξ.

β) η μαρξιστική κοσμοθεωρία διακρίνεται επίσης για τον στενό δογματισμό της. Απλοποιεί τον κόσμο και ανάγει τα πάντα σε ελάχιστους αιώνιους και αμετάβλητους νόμους πού δεν επιδέχονται την παραμικρή τροποποίηση. Η φύση και η κοινωνία, πορεύονται μέσα σε ένα αυστηρά καθορισμένο περίβλημα, ακολουθώντας με προκαθορισμένο ρυθμό, μία προκαθορισμένη κατεύθυνση, για να φθάσουν σε ένα προκαθορισμένο τέρμα.

Ο Διαλεκτικός Υλισμός, με δογματικό, αντιεπιστημονικό και απλοϊκό τρόπο, ισχυρίζεται ότι έλυσε όλα τα προβλήματα της φύσεως, της κοινωνίας και του πνεύματος, δια της ύλης, περιφρονώντας το πείραμα και τα πορίσματα των επιστημών.

Ο Διαλεκτικός Υλισμός υποβιβάζει τις μεθόδους σκέψεως σε απλούς, βολικούς τρόπους «τοποθετήσεως». Γι’ αυτό, κατασκευάζει ορισμένα «διαλεκτικά» σχήματα και μετά, τα προβάλλει αυθαίρετα, στην φύση. Πρόκειται δηλ. για ένα, αν επιτρέπεται ο παράδοξος ορός, «διαλεκτικό δογματισμό».
Ο Διαλεκτικός Υλισμός μεταχειρίζεται την σκέψη, όπως ο Προκρούστης τα θύματα του. Είναι μία συλλογή «Ιερών» κειμένων, όπως ήταν για τους σχολαστικούς ο Αριστοτέλης. Κάθε τι που δεν απορρέει από αυτά τα κείμενα, απορρίπτεται. Αν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τον Διαλεκτικό Υλισμό, τόσο το χειρότερο για την ίδια. Αυτή φταίει!

γ) Ένα χαρακτηριστικό του Διαλεκτικού Υλισμού είναι η στατική του αντίληψη για τον κόσμο αφοϋ πιστεύει ότι αυτός, κινείται σύμφωνα με ορισμένους νόμους πού είναι αιώνιοι και αμετάβλητοι, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν, σταθεροί και ακίνητοι. Έτσι, ενώ αυτοκαλείται «διαλεκτικός» είναι στατικός.

Ο Διαλεκτικός Υλισμός και γενικότερα ο μαρξισμός, είναι ένα σύστημα αξιωμάτων που διατυπώθηκαν μια για πάντα. Κάθε επιστημονική ερευνά, θεωρία η εμπειρία, κρίνεται με γνώμονα την συμφωνία η την ασυμφωνία της με αυτό το σύστημα.

Μέσα σε αυτά τα 7 αξιώματα, ο μαρξιστής, βρίσκει μία αλήθεια απόλυτη και ολοκληρωμένη. Αποστηθίζει τις συνταγές και γίνεται κάτοχος της τελειωμένης αλήθειας. Οι συνταγές του είναι αιώνιες. Δεν επηρεάζονται ούτε από τον χρόνο, ούτε από τις κοινωνικές μεταβολές, ούτε από τις επιστημονικές ανακαλύψεις. ο μαρξισμός έχει… ασυλία απέναντι στις επιστήμες, στις Θεωρίες, στις τεχνικές επιτεύξεις, σ’ ολόκληρη την ρευστή, την μεταβαλλόμενη πραγματικότητα. Είναι η έφ’ άπαξ αλήθεια, η εξ αποκαλύψεως γνώσις, πανευτυχής από τον εαυτό του και κλεισμένος ερμητικά σ’ αυτόν.

Ο κατάλογος των «νόμων» του Διαλεκτικό Υλισμό αποτελεί υποχρεωτική αφετηρία και αναγκαστικό σημείο αφίξεως για κάθε μαρξιστή ερευνητή. Η αντίληψη λοιπόν του μαρξιστή, είναι δογματική και περιοριστική. Γι’ αυτό και άσχετα από την προοδευτικοφανή ορολογία της, στην ουσία της, είναι βαθύτατα αντιδραστική και άντιπροοδευτική.

Ο μαρξιστής, πιστεύει ότι με την απλή αναγωγή στις γενικές αρχές της θεωρίας του, μπορεί να ερμηνεύσει όλα χωρίς καμία εξαίρεση τα φαινόμενα και να βρει τις λύσεις σε όλα, χωρίς καμιά εξαίρεση, τα προβλήματα. Οι συνταγές της θεωρίας του αποτελούν ένα είδος καθολικού κλειδιού.

Πιστεύει, ο μαρξιστής, ότι μπορεί να προδικάζει τα πορίσματα της ερευνάς και της πείρας με βάση τους ήδη γνωστούς «νόμους» της Διαλεκτικής του. Αυτοί, υποτίθεται, του παρέχουν την γνώσι όλης της υφής του πραγματικού. ο μαρξιστής πάσχει δηλαδή από μία αυταπάτη. «Ότι το πνεύμα του, επιβάλλει τους νόμους στη φύση. Σε τελευταία ανάλυση, μεταμορφώνεται σ’ εκείνο πού καταδικάζει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο : Σε ιδεαλιστή, που εγκαταλείπει την πρακτική σαν κριτήριο της αλήθειας.

Εγκαθίσταται, λοιπόν, ο μαρξιστής, οριστικά, μέσα στην απόλυτη αλήθεια. Απορρίπτει με περιφρόνηση κάθε πόρτα πού δεν ανοίγει με το «καθολικό κλειδί» του. η αξία μιας επιστημονικής η φιλοσοφικής θεωρίας εξαρτάται από το αν σύμφωνη η όχι με το σύστημα των μαρξιστικών «νόμων». Έτσι, έχουμε μπροστά μας τον πιο καθαρό, τον πιο πλήρη δογματισμό.

δ) Άλλο γνώρισμα του Διαλεκτικού Υλισμού είναι ο χοντροκομμένος, χυδαίος και μηχανικός υλισμός του. Ο Μαρξ, προσπάθησε να εξευγένιση τον υλισμό του, χαρακτηρίζοντας τον σαν «διαλεκτικό», σε αντιδιαστολή προς τον προηγούμενο μηχανιστικό υλισμό. Στην πραγματικότητα όμως, παρέμεινε ένας χυδαίος υλιστής, που ανάγει τα πάντα στην ύλη και προσπαθεί να τα ερμηνεύσει μέσω αυτής, εντελώς αυθαίρετα, αφού ως τώρα η επιστήμη δεν μπόρεσε να ερμηνεύσει όλα τα φαινόμενα μόνον δια της ύλης.

Ο μαρξιστικός Διαλεκτικός Υλισμός δεν είναι παρά κληρονόμος και συνεχιστής της υλιστικής παραδόσεως του προπερασμένου αιώνος, η οποία έχει ξεπεραστεί οπό την επιστήμη του δικού μας αιώνος. Στον μηχανιστικό υλισμό του 18ου αιώνος, προσθέτετε τις επιστημονικές ανακαλύψεις του 19ον (για την κίνηση στην φύση) και αυτομάτως, έχετε μπροστά σας την μαρξιστική φιλοσοφία : Χόλμπαχ + Ντάρβιν + Φόϋερμπαχ + (αναποδογυρισμένος) Χέγκελ = Μαρξ.

ε) η θέση του Διαλεκτικού Υλισμού είναι ότι ο κόσμος πού διέπεται από τον χώρο, τον χρόνο και την αιτιατή σχέση, αποτελεί την πλήρη, την απόλυτη, την μοναδική πραγματικότητα. Αρνείται το αναντικειμενικό, το άχρονο, το ελεύθερο. Σήμερα όμως η θέση αυτή έχει ξεπεραστεί επιστημονικώς και φιλοσοφικώς. Θεωρείται μία «ρεαλιστική πρόληψις».

στ) ο Διαλεκτικός Υλισμός χαρακτηρίζεται από μία υπεραπλούστευση όλων των φαινομένων. Έτσι, στο τέλος, υπερβάλλοντας συστηματικά ορισμένες μόνον πλευρές της πραγματικότητας και υποτιμώντας η αγνοώντας εντελώς, όλες τις υπόλοιπες, δεν μας δίνει μία πραγματική εικόνα του κόσμου, αλλά μία προχειροσχεδιασμένη γελοιογραφία του, ένα είδος χοντροφτιαγμένου, τερατωδώς παραμορφωτικού σκίτσου του.

ζ) η Διαλεκτική δεν υπάρχει στην Ύλη. Υπάρχει στην Ενεργεία. Και όταν ακόμη την συναντούμε σε «υλικές» καταστάσεις, φορέας της είναι και πάλι η Ενέργεια πού υπάρχει μέσα τους. η νεκρή, ακίνητη, δηλ. χωρίς Ενέργεια ύλη, δεν θα είχε ποτέ καμμία κίνηση, καμιά ζωή, καμιά Διαλεκτική. Ο μαρξισμός λοιπόν, δίνοντας «διαλεκτικές» Ιδιότητες στην Ύλη η μάλλον ταυτίζοντας την Διαλεκτική του με την Ύλη, αρνείται στην ουσία, την ίδια την Διαλεκτική που είναι αποκλειστική ιδιότητα της Ενέργειας. Έτσι αποδεικνύεται ότι ο μαρξισμός δεν είναι παρά ο παλιός, τελεσίδικα ξεπερασμένος υλισμός του 18ου αιώνος, μεταμφιεσμένος σε δήθεν «διαλεκτικό» υλισμό, χάρις σε μία πρόχειρη εξωτερική ψευδοανακαίνιση του, με την εγελιανή διαλεκτική, ορολογία. Άλλα, Διαλεκτική και Υλισμός είναι ασυμβίβαστα). Γιαυτό και η «διαλεκτική των μαρξιστών κατάντησε στο τέλος μια καθαρή, σκέτη σοφιστεία χωρίς κανένα πραγματικό διαλεκτικό περιοεχόμενο.

η) Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τίποτα πιο αντιδιαλεκτικό από το μαρξιστικό Δόγμα. Τούτο αποτελεί ένα κλειστό, τελειωμένο σύστημα. Είναι μια για πάντα δοσμένη αντίληψη του κόσμου, πού συνοψίζει το Όλο σε μερικούς «νόμους», ελάχιστες «φάσεις», μετρημένα «στάδια». Είναι μία κοσμοθεωρία πού μπορεί να αποδοθεί με συνθήματα! Είναι η πεμπτουσία της σχηματοποιημένης μηχανικής σκέψεως, που έχει αποκρυσταλλωθεί σε στατικά, αμετάβλητα σχήματα και λειτουργεί σαν τίποτα ποτέ να μην αλλάζει στον κόσμο. Ολόκληρο το μαρξιστικό Δόγμα είναι μία αντιδιαλεκτική θεωρητική κατασκευή πού αυτοταυτίζεται με την αλήθεια και αρνείται οριστικά και απόλυτα κάθε έλεγχο, κριτική, αίρεση, διαφωνία, δηλ. κάθε διάλογο και κάθε αληθινή Διαλεκτική

θ) ο Διαλεκτικός Υλισμός έχει εντελώς ξεπεραστεί και απορριφθεί από την σύγχρονη σκέψη. Και οι ίδιοι οι κομουνίστες, είναι υποχρεωμένοι διαρκώς να ξεφεύγουν από αυτόν, να τον διαψεύδουν με τις πράξεις των και με αντιφατικές, αλληλοσυγκρουόμενες ερμηνείες, να τον αναπροσαρμόζουν συνεχώς στις εκάστοτε ανάγκες των. Αυτό έκαναν ο λενινισμός, ο σταλινισμός, και ο χρουστσωφισμός.

ι) Αν επιμένουν υστέρα από αυτά, οι κομουνίστες, να διατηρούν τεχνητά στην ζωή τον Διαλεκτικό Υλισμό, αυτό οφείλεται στην επιθυμία τους να μεταφέρουν τους υποτιθέμενους νόμους του στην κοινωνία, πράγμα πού γίνεται, όπως θα δούμε παρακάτω, με τον Ιστορικό Υλισμό, για να δικαιώσουν έτσι θεωρητικά την πολιτική τους δραστηριότητα. Λ.χ. αφού όλα γίνονται με την πάλη των αντιθέτων, άρα πρέπει να διεξάγεται η πάλη των τάξεων. Αφού το πέρασμα σε ανώτερες καταστάσεις γίνεται με απότομα άλματα, επιβάλλεται η επανάσταση κλπ.

Όπως δηλαδή, ο Διαλεκτικός Υλισμός, οφείλει την γέννηση του στην πολιτική σκοπιμότητα, έτσι ακριβώς οφείλει σ’ αυτήν και την επιβίωσή του.

Γενικό συμπέρασμα

α) Στον «Διαλεκτικό» Υλισμό, υπάρχει μόνον αλληλεξάρτηση. Στην πραγματικά Διαλεκτική αντίληψη του κόσμου, υπάρχει και η ανεξαρτησία.

β) Στον Διαλεκτικό Υλισμό υπάρχει μόνον κίνηση. Στην πραγματική Διαλεκτική υπάρχει και η ακινησία.

γ) Στον Διαλεκτικό Υλισμό η πορεία του κόσμου ρυθμίζεται «συμφώνως προς το σχέδιο». Έχει μία κατεύθυνση, μία μορφή, ένα σκοπό. Ακολουθεί κάποιον μονόδρομο. Στην αληθινή Διαλεκτική υπάρχει η πολλαπλότητα αιτίων, δυνατοτήτων και αποτελεσμάτων, η κίνηση είναι πολύμορφη, γίνεται προς πολλές κατευθύνσεις.

δ) ο Διαλεκτικός Υλισμός ξέρει μόνο ένα δρόμο εξελίξεως : Τον βίαιο, επαναστατικό. η γνήσια Διαλεκτική ξέρει και τον άλλο δρόμο, τον βαθμιαίο, τον εξελεκτικό, τον ειρηνικό-μεταρρυθμιστικό.

ε) ο Διαλεκτικός Υλισμός είναι μονόπλευρος. Παραδέχεται μία αλήθεια. Ο ορθόδοξη Διαλεκτική είναι πολύπλευρη. Παραδέχεται πολλές αλήθειες.

στ) Κατά τον Διαλεκτικό Υλισμό, ολόκληρο το σύμπαν είναι ένα ανελεύθερο κατασκεύασμα και η ανθρώπινη κοινωνία δεν χρειάζεται την ελευθερία. Η πραγματική Διαλεκτική, συμφωνεί με τα νεότερα πορίσματα της επιστήμης, κατά τα όποια, πέρα από ένα όριο, οι αλήθειες είναι μόνον «στατιστικές», οι «νόμοι» ισχύουν κατά ποσοστά και δεν μπορεί να προεξοφληθεί η συμπεριφορά των «ατόμων». Η πολλαπλότητα των αληθειών, η ύπαρξη των αντιθέσεων, το πλήθος των δυνατοτήτων, επιβάλλουν την παραδοχή της ελευθερίας. Ο Διαλεκτικό Υλισμό συμβαδίζει με τον ολοκληρωτισμό.Η γνήσια Διαλεκτική, συμβαδίζει με την ελευθερία.

ζ) Οι μαρξισταί ισχυρίζονται ότι με τον Διαλεκτικό Υλισμό είναι δυνατή η γνώσις του κόσμου, ενώ με τη πολλαπλότητα της αληθινής Διαλεκτικής, αυτή η γνώσις, καθίσταται αδύνατη.

Βεβαίως, αυτό δεν είναι σωστό. Άλλα και αν ήταν, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε την σωστή σκοπιά και να δούμε τον κόσμο με ψεύτικα ματογυάλια που θα μας δώσουν την πλαστή «γνώση» γιαυτόν.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s