Κ. Ζαβιτζιάνος για Γεώργιο Παπανδρέου (γέρο)

Ό κακός σύμβουλος Παπανδρέου.

Ό Πλαστήρας, όπως είπα, υφίστατο διαρκώς τήν έπιρροήν τοϋ περιβάλλοντος του, καί τοΰτο υπήρξε το μεγαλύτερον ατύχημα, καί δι’ αυτόν καί δια τόν τόπον πού έκυβέρνησεν.
Υπέστη ούτος κυρίως τήν έπιρροήν τοϋ έπΐ τής επαναστατικής κυβερνήσεως υπουργου τών Εσωτερικών Γεωργίου Παπανδρέου πού ήταν ό επίσημος, αφοσιωμένος καί πιστός του σύμβουλος.
Ό καλός αυτός ανθρωπος διέθεσε καί διαθέτει πάντοτε όλα τά κύτταρα τοϋ μυαλού του, πού δέν ήσαν ποτέ πολλά, άλλα καί ούτε καλής ποιότητος, γιά νά σχηματίζη ωραίες, παραστατικές, άλλα πάντοτε κενές φράσεις, αδιαφορώντας γιά τήν ούσίαν των, για τή στιγμή πού θά έλέγοντο καί για τόν σκοπόν προς τόν όποιον άπέβλεπον.
Μέ τις καλλιτεχνικές αυτές φράσεις έξεγέλασε συχνά διαφόρους, άπό όσους έτυχε νά τόν γνωρίσουν, άλλ’ εϊς τήν αρχήν πάντοτε τής γνωριμίας των. Ολοι αυτοί τόν έξέλαβον γιά σοβαρόν. Ενα άπό τά θύματα του πού δέν μπόρεσε νά τόν έννοήση, ήτο καί ό Πλαστήρας.
Τί δυστύχημα αληθινά επικίνδυνο είναι ή ευκολία τού λόγου όταν δέν συνοδεύεται άπό μυαλό. Είναι φανερόν πού στή περίσταση αΰτη η ευκολία μοιραίως καταλήγει σέ μιά ακράτητη φλυαρία τής χειρότερης μάλιστα μορφής.
Επαθεν ό αφελής αυτός άνθρωπος, πού ή έπιμεμελημένη καί ανόητη πολυλογία του ήταν ή δυστυχία του άλλα καί ή δυστυχία εκείνων πού έξ αυτής επηρεαζοντο, ή οπωσδήποτε έξ αυτής έθίγοντο, έπαθε λέγω, ότι παθαίνουν οί αμαθείς ή ανόητοι άνθρωποι όταν γνωρίζουν πολλές, ξένες γλώσσες, οπότε τις ανοησίες των ή τις αμάθειες των μοιραίως επαναλαμβάνουν σέ περισσότερες άπό μίαν γλώσσαν εϊς τήν οποίαν αναγκαστικός θά περιορίζοντα αν δέν έγνώριζαν παρά τήν ίδικήν των.
Εϊς όλο αυτό τό επαναστατικό διάστημα ό κακός αυτός σύμβουλος περί ενός κυρίως ένδιεφέρετο πώς δηλαδή νά παρατείνεται ή ζωή τής επαναστάσεως. Δέν είχε γνωρίση βέβαια κανένα κακό άπό αυτήν, καί Υπουργείο καλό είχε καταλάβη καί εφημερίδα μεγάλη μέ ξένα χρήματα έξησφάλισε, πού μοιραίως θά έπεφτεν, όπως καϊ επεσεν, όταν θά έπαυεν ή επαναστατική δύναμις πού τήν έκρατουσε.
Για νά επιτύχη τόν σκοπόν του τούτον φαίνεται πού έπείσθη ότι δέν αρκούσαν οι ωραίες καί κενές φράσεις άπό τις οποιες άπετελοΰντο τά δημοσιογραφικά του άρθρα καί αι συνεχείς δηλώσεις τάς όποιας διαρκώς μας έσερβίριζεν, καί γι’ αυτό εσκέφθηκε μέ εκλογές καί νόμους νά διαιώνιση τήν έπανάστασιν.
Κατέστρωσεν επομένως ένα σχέδιο πού έστηρίζετο εϊς τήν συγκρότησιν επαναστατικών βουλευτικών συνδυασμών εθνικής σωτηρίας, ώς τους άπεκάλεσεν, πού θά κατήρχοντο εϊς τάς έκλογάς με τή στρατιωτική επαναστατική δύναμι, πού θά τους έξησφάλιζε τήν έπιτυχίαν, καί μαζύ μέ αυτήν τήν διαιώνισιν τής επαναστάσεως, κατά τό στάδιον τής οποίας θά έστερεοποιείτο μέ νέους νόμους. Απέβλεπε φαίνεται ούτος, αν καλώς είχα διαγώση, εϊς τήν σύμπηξιν ενός νέου πολιτικοστρατιωτικού κόμματος, πού μέ τάς εύλογίας τοϋ Πλαστήρα θά έξεμπέρδευεν όλα τα άλλα κόμματα. Καί έτσι ούτε τό Ύπουργείον τοϋ κακού τούτου συμβούλου, οΰτε ή εφημερίδα του θά διέτρεχον κανένα κίνδυνον.
Τό σχέδιο τούτο άφ’ ού καλά τό κατέστρωσεν έπρεπε καί νά τό έπιβάλει. Καί πρώτα πρώτα, ήλθε στό σπίτι μου, όπου μέ αληθινά ωραίες φράσεις μου εξετέθηκε ζητώντας τ ή συνδρομή μου καί τή συμμετοχή μου.
Εϊς όλο αυτό τό διάστημα ώμιλοϋσε διαρκώς για τό «Κράτος τού Δικαίου» ώς καί γιά τή Κοινωνική Δικαιοσύνη – πού θά έξησφαλίζοντο διά τοϋ προτεινομένου σχεδίου. Καί ανάθεμα εϊς έμέ έάν έγνώριζε τί έσήμαιναν, που θά ώδηγούσαν, ώς πού θά έφθαναν, καί πώς θά έπετυγχάνοντο τά δύο αυτά πράγματα πού διαρκώς έπανελάμβανεν.
Ή θέσις μου ήτο δύσκολη, γιατί ή συζήτηση έγίνετο σπίτι μου, όπου έπρεπε νά σεβασθώ τόν έπισκέπτην μου. Δέν είχα τό δικαίωμα οϋτε νά τοϋ γελάσω στό πρόσωπο. Έκρατήθηκα όσον ημπορούσα καί έθεώρησα κατόρθωμα πού ώς τό τέλος κατάφερα νά δίδω τήν έντύπωσιν πού έσοβαρευόμην χωρίς νά γελάσω.
Άλλ’ έν ώ ήτο φυσικόν ευθύς πού έμεινα μόνος μου νά ξεσπάσω στά γελοια, σύμφωνα μέ τή πρώτη μου έντύπωσιν, συνέβη ακριβώς το άντίθετον. Βαθειά μελαγχολία δηλαδή μέ κατέλαβε, διότι αμέσως έσκέφθηκα πού αύτοϋ τοϋ είδους οι άνθρωποι, άφ’ ού πείσουν τόν εαυτόν των πού είναι μεγάλοι, προσπαθοΰντες νά πείσουν καί τους άλλους περί αύτοϋ, προβαίνουν εϊς οιανδήποτε έπικίνδυνον πράξιν χωρίς νά είναι εϊς θέσιν έν τή μωρία των νά σκεφθούν τά αποτελέσματα πού ειμπορει νά έχει ή πραξις αύτη.
Καί τή στιγμή εκείνη έθυμήθηκα τις συμφορές πού υπέστησαν οι Αθηναίοι έκ τής εύγλωτίας τοϋ Κλέωνος, μολονότι ό Κλέων περιβεβλημένος άπό ενα τραγικό μεγαλεϊον όφειλόμενον εϊς τήν δύναμιν τοϋ πνεύματος του καί τής θελήσεως του, δύσκολα δύναται νά συγκριθή μέ ένα ανθρωπον ο όποιος στερούμενος καί τοϋ τελευταίου ίχνους πνευματικής δυνάμεως ή καί θελήσεως, αντί νά έξασφαλίση (γενόμενος γιά τις αμαρτίες μας Πρωθυπουργός) τήν έσωτερικήν τάξιν καί γαλήνην, ή οποία πανταχόθεν έκλονίζετο, καί ανευ τής οποίας ούτε διοίκησις, ούτε φόροι, ουτε σύνορα κρατιώνται, παρέδοκε ταύτην (γιά πρώτην φοράν εϊς τήν παγκόσμιον Ιστορίαν ) εϊς χείρας τών κακοποιών, ακριβώς δηλαδή εϊς εκείνους τους όποιους ωφείλε διά τής δημοσίας δυνάμεως νά καταδίωξη, καί τό έξήγγειλεν ό δυστυχής μέ τήν μεγαλυτέραν ύπερηφάνειαν ώς μέγα κατόρθωμα! !
Αλλά καί χωρίς αυτό, δέν είναι δυνατόν νά συγκριθή μέ τόν Κλέωνα ό άνθρωπος αυτός, πού γιά νά είναι ευχάριστος εϊς τους κομμουνιστάς διέγραψε μέ τήν μεγαλυτέραν άφέλεαν έκ τής συμφωνίας τής Καζέρτας τής 26ης Σεπτεμβρίου 1944, τόν έβδομον ορον κατά τόν οποίον οί Αγγλοι θά άνελάμβανον προληπτικώς καί πρό πάσης ενεργείας τήν ύποχρέωσιν νά άποκαταστήσουν τόν νόμον καί τήν τάξιν, ρίψας ούτω τόν τόπον εϊς τήν τραγικωτέραν άναρχίαν. Έν ώ ήτο ήλιου φαεινότερον, καί έπρεπε καί αυτός αν δέν ήτο ανόητος, νά γνωρίζη ότι μόνον διά τών ιδίων του δυνάμεων θα ήτο αδύνατον, όχι μόνον τήν τάξιν νά κράτηση αλλά καί ούτε ίχνος αντιστάσεως νά πρόταξη εϊς οιονδήποτε θά έπεχείρει νά τήν διασάλευση.
Αλλα πλην τούτου πώς θά ήτο δυνατόν νά συγκριθή ό αληθινά δυναμικός εκείνος πολιτικός άνδρας, μέ τόν κατ’ εξοχήν άδύνατον αυτόν άνθρωπον ό όποιος, άφ’ού καθ’ όλον τό διάστημα τής κατοχής έρωτοτροποΰσε μέ τους κομμουνιστάς, καί έγένετο πρωθυπουργός μέ πρόγραμμα ώς έλεγε νά τους εξόντωση, κατέληξε νά γίνη τό τυφλόν (ένσυνείδητον ή άσυνείδητον) όργανον αυτών:
Αλλά καί πώς είναι δυνατόν νά συγκριθή, ό μεγάλος εκείνος δημεγέρτης, καί δημιουργός ολοκλήρων θεμελειωδών περιστάσεων, μέ ενα άνθρωπον ό όποιος, ευρεθείς διά τήν κακήν μοΐραν τής Ελλάδος νά είναι ό πρωθυπουργός τής νίκης, καί τήν νίκην αυτήν κατώρθωσε νά έξευτελίση, διά τής θλιβεράς, άλλ’ ομολογουμένως πλέον ή εύγλωττου άγορεύσεως τήν οποίαν έξεφώνησεν εϊς τήν Πλατεΐαν τοϋ Συντάγματος κατά τόν Όκτώβριον τοϋ 1944 :
Μέ άλλα λόγια, αλλά καί σύντομα, δέν είναι δυνατόν νά συγκριθή ένας άνθρωπος φρικτός καί τραγικός, μέ άλλον ανθρωπον φρικτόν αλλά φαιδρόν.
Άλλα δέν ήτο ή πρώτη φορα πού ήλθε στό σπίτι μου ό κακός αυτός σύμβουλος τής Επαναστάσεως τοϋ 1922.
Ειχεν ελθη καί πρωτήτερα συνοδευόμενος άπό τόν τότε λοχαγόν τοϋ μηχανικού Εκτορα Καλλίνικον.
Τότε ήλθε νά μοΰ προτεινη νά σχηματίσω έγώ τήν Κυβέρνησιν. ή νά ηγηθώ τοϋ εκλογικού αγώνος.
Χωρίς νά ερωτήσω αν ή πρότασις αΰτη προήρχετο άπ’ αυτόν ή άπό τήν Έπανάστασιν, απήντησα αμέσως ότι τήν έντολήν ταύτην θά ανελάμβαναν άν άπεσύρετο ή Έπανάστασις, καί αν έπροχωρούσαμε αμέσως προς έκλογάς μέ τό πλειοψηφικόν σύστημα.

Δέν έφάνηκε συμφωνών μέ τους όρους τούτους. Κυρίως διεφώνει ώς προς τό έκλογικόν σύστημα μέ τον όποιον θά ένεργουντο αϊ έκλογαί. Μή περιμένοντας ούτος νά πάρη ψήφους πολλούς, έπροτιμοϋσε τό άναλογικόν σύστημα διά τοϋ οποίου επιτυγχάνουν οϊ λαμβάνοντες τάς ολιγωτέρας ψήφους.
Διά τό αποτέλεσμα τών εκλογών δέν είχε καμμίαν άμφιβολίαν. Οί συνδυασμοί τής Εθνικής Σωτηρίας (έτσι άπεκάλει τους μέλλοντας νά σχηματισθούν συνδυασμούς) θά είχαν πίσω τους τήν Έπαναστατικήν δύναμιν, αλλά καί χωρίς αυτήν, δέν έπρεπε ώς έλεγε νά λησμονώμεν πού ό μεν Γούναρης είχεν ήδη ξεγίνη, ό δέ Βενιζελισμός ήτο πλέον, ώς κατά λέξιν έλεγε, «πτώμα όδωδός καί τυμπανιαΐον» χωρίς έξ αύτοΰ νά έμποδισθή άπό του νά έκλιπαρή έπειτα, άπό τόν Βενιζέλον, Ύπουργείον ή καί μίαν οποιανδήποτε έπαρχίαν γιά νά έκθεση υποψηφιότητα.

ΠΗΓΗ: Κωνσταντίνος Γ. Ζαβιτζιάνος, Αι αναμνήσεις του εκ της ιστορικής διαφωνίας Βασιλέως Κωνσταντίνου και Ελ. βενιζέλου όπως την έζησε (1914- 1922) Τόμος Δεύτερος (Τελευταίος), Αθήναι 1947

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s