του Κλεάνθη Κυριακίδη PhDc, MA, MS, MPA Harvard Kennedy School, Ελληνική Άμυνα και Ασφάλεια τ.14

Γεννήθηκε στο Ντίτον του Τάμε­ση, ανήκε στις πλούσιες οικογένειες της βρετανικής αριστοκρατίας και αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, Το 1882 εγκατέλειψε τη δικηγορία και ασχολήθηκε με ταξίδια και συγγραφές ιστορικών μυθιστορη­μάτων, τα οποία δεν συγκίνησαν κανένα. Η αλήθεια είναι ότι τα ταξίδια του ήταν ιδιαίτερα ενδια­φέροντα και ξεκίνησαν παράλληλα με τη δικηγορία. Ξεχωρίζουν αυτά στην Ινδία (1877-1878), στη Βόρεια Αμερική (1879) και στη Βόρεια Αφρική (1890). Το 1896 ταξίδεψε στο Σουδάν στην εξερεύνηση Ντόνγκολα, ως απεσταλμένος/ ανταποκριτής της Πωλ Μωλ Γκαζέτ.

Την ίδια χρονιά συνέβη κάτι που άλλαξε δραματικά τη ζωή του. Αποδέχθηκε την πρόσκληση του Τζον Νοξ Λώτον να επιμεληθεί μιας ιστορικής έκδοσης που αφορούσε στον πόλεμο με την Ισπανία (1585 -1587). Από εκείνο το σημείο ο Κόρ­μπετ άρχισε μια λαμπρή καριέρα ιστορικού, με εξειδίκευση στη ναυ­τική ιστορία. Τέσσερα χρόνια αρ­γότερα ιδρύθηκε η Σχολή Πολέμου Ναυτικού της Αγγλίας, στην οποία ξεκίνησε να διδάσκει το 1902 και συνέχισε αδιάλειπτα για δεκατρία χρόνια. Από το 1901 έως το τέλος της ζωής στου συνέγραψε πλήθος έργων σχετικών τόσο με τη ναυτική στρατηγική όσο και με την ιστορία. Το 1903 δίδαξε στην Οξφόρδη «Αγγλική Ιστορία». Το 1905 και με δεδομένη τη φιλία του με τον Ναύαρχο Τζον Φίσερ, έγινε ο «ανεπίσημος» σύμβουλος του Ναυαρχείου σε θέματα στρατηγικής και επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον εκσυγχρονισμό του στόλου,

Το 1914, με την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Κόρμπετ επελέγη ως ο συγγραφέας της επίσημης «ναυτικής ιστορίας» και παρασημοφορήθηκε με το χρυσό μετάλλιο Τσέσνεϋ. Παράλληλα συνέχισε να συμβουλεύει το Ναυαρχείο για τρόπους δράσης και έγραψε το σχέδιο των γενικών οδηγιών προς το ναύαρχο Τζέλικο, αρχηγό του Στόλου. Η αμυντική στρατηγική της αποφυγής της ναυμαχίας ώστε να «μη χαθεί ο πό­λεμος σε ένα απόγευμα» φέρει τη σφραγίδα τη θεωρίας του Κόρμπετ. Τρία χρόνια αργότερα ο θεωρητι­κός της ναυτικής στρατηγικής και ιστορικός, χρίσθηκε ιππότης. Ο σερ Τζούλιαν Στάφορντ Κόρμπετ πέθα­νε το 1922, ενώ η επίσημη ναυτική ιστορία της χώρας του ήταν στο τελικό στάδιο επεξεργασίας.

Κάποια από τα σημαντικότερα ιστορικά του έργα είναι:

  • England in the Mediterranean: A study of the rise and influence of British power within the Straits 1603-1713, 1904),
  • England in the Seven Years War: A study in combined strategy, 1907
  • The Campaign of Trafalgar, 1910.
  • Some Principles of Maritime Strategy, 1911, στο οποίο ανέλυε τη θεωρία του για τη ναυτική στρατηγική και το οποίο παραμένει κλασικό

Ο Κόρμπετ επηρεασμένος από τον Πρώσο θεωρητικό Κλαούζεβιτς, αντιλαμβανόταν τη ναυτική στρατηγική ως απόλυτα εξαρτώ­μενη από την πολιτική στρατηγική. Σε αυτό συνέπιπταν οι απόψεις του με τον Αμερικανό Μαχάν. Όμως ο Κόρμπετ, όντας  πολίτης, δεν επικεντρώθηκε στη ναυμαχία ως το σημαντικό στοιχείο στη ναυτική διάσταση του πολέμου. Εξέτασε τη ναυτική στρατηγική σαν μέρος της θαλάσσιας στρατηγικής που σχετίζεται με την εμπορική ναυτιλία και τον έλεγχο των θαλασσίων οδών. Για αυτό το λόγο και ενώ ο Μαχάν αναζητά την απόλυτη κυρι­αρχία στη θάλασσα και πολλά και μεγάλα πλοία για να την επιτύχει, ο Κόρμπετ αναζητά σχετική κυρι­αρχία, με έλεγχο των θαλασσίων οδών, χρησιμοποιώντας μικρά και ευέλικτα πλοία.

Ο έλεγχος των θαλασσίων οδών όπως εξηγεί στο έργο του, είναι πολύ δυσκολότερος από τον έλεγχο των χερσαίων οδών γιατί η θάλασσα δεν καταλαμβάνεται. Έτσι μπορεί κανείς να κατηγοριο­ποιήσει (τον έλεγχο), σε τοπικό ή γενικό, σε μόνιμο ή παροδικό και σε σχετικό ή απόλυτο. Προφανώς ο σχετικός, τοπικός και παροδικός έλεγχος είναι εφικτός με σχετικά εύκολο τρόπο και είναι αποφασι­στικής σημασίας για τη διεξαγωγή ενός πολέμου. Η απαγόρευση της χρήσης των θαλασσίων οδών στον εχθρό επιτυγχάνεται είτε με τη δύσκολη φυσική καταστροφή του, είτε με ναυτικό αποκλεισμό.

Η σκέψη αυτή οδήγησε τον Κόρμπετ στην εισαγωγή στη ναυτική σκέψη των εννοιών του περιορισμένου πολέμου, που δεν αποζητά τη μεγάλη ναυμαχία για καταβύθιση του εχθρικού στόλου και της στρατηγικής άμυνας. Υπό αυτό το πρίσμα διαφοροποιείται πάρα πολύ τόσο από τον Κλαούζεβιτς όσο και από τον Μαχάν. Επίσης σε αντίθεση με την μέχρι τότε πανθομολογούμενη αρχή της «συγκέντρωσης δυνάμεων», ο Κόρ­μπετ θεώρησε ότι όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση ενός στόλου, τόσο μένουν κενά στον έλεγχο των Θαλασσίων οδών, τα οποία μπορεί να εκμεταλλευτεί ένας υποδεέστε­ρος αντίπαλος.

Η στρατηγική άμυνα δε σημαίνει ότι το έργο του Κόρμπετ δεν δια­θέτει επιθετικό πνεύμα. Είναι υπέρ­μαχος των τοπικών επιθέσεων, των καταδρομών και των ναυτικών απο­κλεισμών. Όταν ο αντίπαλος αποδυ­ναμωθεί αρκετά πρέπει να αλλάξει η στρατηγική και να γίνει επιθετική και μάλιστα σε γρήγορο χρόνο ώστε να μην του δοθεί η ευκαιρία να ανακάμψει. Επίσης ο περιορισμένος πόλεμος δεν είναι πάντα εφικτός, καίτοι είναι επιθυμητός. Σύμφωνα με τα λόγια του, «ο περιορισμένος πόλεμος είναι πάντα δυνατός μόνο μεταξύ νήσων ή δυνάμεων που τις χωρίζουν θαλάσσια σύνορα και μόνο όταν η χώρα που τον επιθυμεί είναι σε θέση και να τον επιβάλλει, επειδή είναι ισχυρότερη και έχει σχετική ναυτική κυριαρχία. Ο λόγος  είναι ότι με αυτόν τον τρόπο η υπερέχουσα δύναμη θα μπορέσει να απομονώσει το σημείο που θα έχει επιλέξει και ο αντίπαλος της δεν θα μπορεί να μεταφέρει τον πόλεμο στο έδαφός της».

Οι βασικές αρχές της ναυτικής στρατηγικής κατά τον Κόρμπετ είναι οι ακόλουθες:

1. Έλεγχος των θαλασσίων οδών,

2. Επικέντρωση στον αντίπαλο.

3.   Ελιγμός για απόκτηση τακτικού πλεονεκτήματος.

4. Χάραξη στρατηγικής βάση των πολιτικο-οικονομικών και τεχνολογικών συνιστωσών του πολέμου.

5. Προστασία των ναυτικών συμφερόντων του έθνους με αποτελεσματικότητα στη μάχη αλλά και αποφυγή εμπλοκής ακριβών μέσων άνευ σημαντι­κού λόγου (στρατηγική άμυνας και περιορισμένου πολέμου).

6. Διακλαδική σχεδίαση (σε αυτή την αρχή διαφώνησε με το ναύαρχο Φίσερ),

Καμία θεωρία δεν είναι τέλεια και φυσικά ο Κόρμπετ έκανε διά­φορες εκτιμήσεις που αποδείχθη­καν λανθασμένες. Η σημαντικό­τερη ήταν ότι θεωρούσε άσκοπες της νηοπομπές και τη συνοδεία τους. Βέβαια οι επικριτές του, τον κατηγόρησαν για δύο λόγους: Πρώτον ότι δεν είχε την εμπειρία του αξιωματικού του ναυτικού. Όπως το έθεσε ο Φρεντ Τζαίην κατακρίνοντας τον, «δε μπορεί να ξέρεις αν το αυγό είναι καλό ή κακό, αν δεν είσαι κότα». Δεύτε­ρον, με δεδομένο ότι ο Νέλσων ήταν θιασώτης της επιθετικής στρατηγικής, τον κατηγόρησαν για ηττοπαθή και καταστροφέα της παράδοσης.

Ως επίλογο, συγκρίνοντας το έργο του Κόρμπετ σε σχέση με του Μαχάν, θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα άτι η θεωρία του Κόρμπετ αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή για ναυτικά έθνη, που δεν διαθέτουν πόρους και μέσα που να διεκδικούν κυρι­αρχία περιφερειακού ή παγκόσμι­ου χαρακτήρα, σε αντίθεση με τη θεωρία του Μαχάν που αποτελεί την καλύτερη επιλογή για μια αυ­τοκρατορία ή μια υπερδύναμη.

Advertisements

2 thoughts on “Sir Julian Stafford Corbett (1854-1922)

    1. Αγαπητέ, λυπάμαι για αυτό. Πολύ ευχαρίστως να προσθέσω την πληροφορία του δημιουργού και που δημοσιεύτηκε αρχικά. Παρακαλώ στείλτε μου τις πληροφορίες και εαν δεν επιθυμείτε, θα το διαγράψω.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s