του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ του ΕΠΕΝΔΥΤΗ, 7/11/2009

Σε εποχές δύσκολες για την οικονομία της χώρας, η οποία προσλαμβάνει πλέον διαστάσεις απειλής εθνικής ασφαλείας και τις μειώσεις των εξοπλιστικών δαπανών να βρίσκουν τις ‘Ενοπλες Δυνάμεις σε χειρότερη κατάσταση από ποτέ, μετά την καταστροφική πολιτική της προηγούμενης κυβερνήσεως, η ανάγκη για αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων ταυτίζεται  και  με την ανάγκη εξευρέσεως και χρήσεως των  κατάλληλων  εργαλείων,  όχι  μόνο για την εξοικονόμηση κονδυλίων, αλλά και για την βελτιστοποίηση της λειτουργίας  των ίδιων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ένα βασικό εργαλείο προς αυτή την  κατεύθυνση είναι η ευρύτερη χρήση της Πληροφορικής. Όπως έχει επισημάνει και παλαιότερα η στήλη, η πληροφορική αποτελεί πλέον ένα ουσιώδες συστατικό στοιχείο  του τρόπου που σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις καθώς και όλων των σύγχρονων οπλικών συστημάτων. Ακόμη μεγαλύτερος, όμως, είναι ο ρόλος της Πληροφορικής στην αυτοματοποίηση όλων των λειτουργιών κάθε σύγχρονου στρατού: διαχείριση προσωπικού και υλικού, συλλογή και διακίνηση των πληροφοριών, σύστημα διοικήσεως και ελέγχου, δοκιμή σχεδίων, εκπαίδευση επιτελών και μαχητών (π.χ. πολεμικά παίγνια και προσομοιώσεις), επιτήρηση πεδίου μάχης, οργάνωση όλων των δεδομένων και πληροφοριών που υπάρχουν με σκοπό την καλύτερη διαχείρισή τους και κυρίως σημαντική εξοικονόμηση πόρων, με την ορθολογική διαχείριση μέσων, αποθεμάτων ανταλλακτικών, πυρομαχικών, καυσίμων, συντηρήσεως, κατάργηση χρονοβόρων και κοστοβόρων διαδικασιών κ.λπ.

Η Πληροφορική έχει φυσικά ήδη ενταχθεί και στον δικό μας Στρατό. Η εισαγωγή της, όμως, δεν έγινε με την ανάλογη για την σημασία της σοβαρότητα και τούτο διότι αντιμετωπίστηκε ως μία ακόμη αναγκαία εκ των πραγμάτων βελτίωση στην πορεία για εκσυγχρονισμό και όχι ως μία σημαντικότατη αλλαγή. Και τούτο διότι η εισαγωγή της Πληροφορικής σε έναν οργανισμό απαιτεί την αμέριστη υποστήριξη της ηγεσίας, την ύπαρξη της κατάλληλης διοικητικής δομής, το κατάλληλο, αριθμητικά και ποιοτικά, προσωπικό και εκείνων των μέσων και υποδομών στα οποία θα βασίζεται για την διάχυσή της σε όλον τον οργανισμό. Χρειάζεται επίσης κατάλληλη ενημέρωση των δυνητικών χρηστών για τις δυνατότητες που παρέχει, ανεπτυγμένη τεχνική παιδεία και προσωπικό και κυρίως αλλαγή στην κουλτούρα του οργανισμού για την πλήρη και ουσιαστική εκμετάλλευσή της.

Υπό το πνεύμα των ανωτέρω, η Πληροφορική μπορεί να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο για την επιχειρούμενη μετεξέλιξη των Ε.Δ., αλλά τα όποια αποτελέσματα δεν θα είναι παρά περιορισμένα, αν η εκμετάλλευσή της δεν συνοδευτεί με αλλαγές ή και με κατάργηση  των παλαιών διαδικασιών, οι οποίες σχεδιάστηκαν και υιοθετήθηκαν με βάση άλλες επικοινωνιακές και εν γένει τεχνολογικές  δυνατότητες και μέσα.

Μία σύντομη αναδρομή στην διαδρομή της Πληροφορικής στον Ελληνικό Στρατό, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στο θέμα σε σχέση με τους άλλους Κλάδους των Ε.Δ.,  είναι αποκαλυπτική του τρόπου με τον οποίο εισήχθη και αντιμετωπίστηκε. Το 1976, η τότε Διεύθυνση μελετών αναλαμβάνει και την Διεύθυνση Στατιστικής, με ανάθεση της ευθύνης «επί των πάσης φύσεως Ειδικών και Γενικών Μελετών και την Μηχανοργάνωση του Στρατού». ΤΟ 1992, με βάση σχετική διάταξη του νόμου 2109/92 θεσμοθετήθηκε η δημιουργία Σώματος Ερευνας και Πληροφορικής στον Σ.Ξ. και η δημιουργία ξεχωριστής ειδικότητας πληροφορικής στο Π.Ν. και την Π.Α. Το 1998 συγκροτήθηκε το νέο Σώμα Ερευνας και Πληροφορικής (ΣΕΠ) στον Σ.Ξ. αλλά όχι και στους άλλους δύο Κλάδους. Το 2005, ο τότε Α/ΓΕΣ προσπάθησε να το καταργήσει, χωρίς όμως αποτέλεσμα λόγω της αντιδράσεως του ΥΦΕΘΑ κ Ι. Λαμπρόπουλου. Τον Δεκέμβριο του 2007 γίνεται δεκτή μία εισήγηση στο ΣΑΓΕ του  τότε Α/ΓΕΕΘΑ για δημιουργία κοινού διακλαδικού σώματος Πληροφορικής, σε μία προσπάθεια εφαρμογής ενιαίας πολιτικής στις Ε.Δ. στον κρίσιμο αυτό χώρο της νέας τεχνολογίας και αποφασίζεται τα στελέχη του να προέλθουν στην αρχή από το ΣΕΠ του Σ.Ξ. και εν συνεχεία από την ΣΣΑΣ (Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων). Τον Ιανουάριο του 2008, με εισήγηση στο ΣΑΓΕ    του τότε Α/ΓΕΣ αντιστράτηγου Βούλγαρη, η οποία έγινε τελικά δεκτή, αποφασίζεται να μη δημιουργηθεί κοινό σώμα πληροφορικής αλλά κάθε Κλάδος να ακολουθήσει την δική του πολιτική.

Το ΣΕΠ επανδρώθηκε αρχικά (1998) με περίπου 170 μόνιμα στελέχη, έναν αριθμό δηλαδή που ήταν και παραμένει ακόμη πολύ μικρός σε σχέση με τις ανάγκες του Σ.Ξ. , το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και τις πιεστικές, από απόψεως χρόνου,  ανάγκες εκσυγχρονισμού. Τα στελέχη αυτά, με τον ζήλο που επέδειξαν, κατάφεραν να δώσουν στον Στρατό μία αρκετά μεγάλη αρχική ώθηση στον συγκεκριμένο τομέα. Ο μικρός τους, όμως, αριθμός σε συνδυασμό με την «ατυχή» αντιμετώπισή του από τις εκάστοτε ηγεσίες και την μικρή τροφοδότησή του με νέα στελέχη, δεν άργησε να εμφανίσει τα πρώτα σημεία κοπώσεως.  Ως ποσοστό της συνολικής δυνάμεως του Σ.Ξ., το ΣΕΠ ανέρχεται σε μόλις 0,15%, με αναλογία ενός περίπου στελέχους πληροφορικής για πάνω από 600 χρήστες, έναντι 1: 150 κατά την καθιερωμένη διεθνώς πρακτική, ενώ στις ΗΠΑ το ποσοστό αυτό είναι της τάξεως του 2,5% και τούτο σε επίπεδο μόνο επιτελείων και χωρίς την συμπερίληψη αυτών που υπηρετούν σε μάχιμες μονάδες. Η υποβάθμιση της Πληροφορικής (ως τεκμαίρεται από την ιδιαίτερα μικρή αριθμητική της δύναμη), συμπληρώνεται με την επαγγελματική και οικονομική απαξίωση των στελεχών της από την ηγεσία του Στρατού: Δεν τους δίδεται το επίδομα πληροφορικής, το οποίο λαμβάνουν όλοι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στα Σώματα Ασφαλείας, δεν τους δίδεται επίδομα επιτελικής ευθύνης, το οποίο λαμβάνουν όλοι οι διευθυντές που υπηρετούν σε επιτελικά γραφεία και διευθύνσεις σχηματισμών, εξομοιώνοντάς τους με τους συναδέλφους τους που υπηρετούν στο ταχυδρομικό και στο θρησκευτικό. Αυτό που είναι ακόμη  χειρότερο είναι ότι τους προάγουν μετά τους τελευταίους της σειρά της τάξεώς τους, ακόμη και αν αυτοί είναι ελαφράς υπηρεσίας ή απλής υπηρεσίας γραφείου….

Το ίδιο περίπου συμβαίνει και με τις εγκαταστάσεις τους. Το βασικό εργαλείο υλοποιήσεως των επιτελικών σχεδιασμών είναι το Κέντρο Πληροφοριακής Υποστηρίξεως του Ε.Σ. (ΚΕΠΥΕΣ). Το κέντρο αυτό στεγάζεται σε μία λυόμενη κατασκευή στην….ταράτσα του Τυπογραφείου (ΤΥΕΣ) και σε άμεση γειτνίαση με παράπλευρη οδό, με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται για την ασφάλειά του. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σε περίπτωση βροχής, η εργασία καθίσταται σχεδόν αδύνατη λόγω του ενοχλητικού  θορύβου που δημιουργείται, ενώ η μη ύπαρξη εφεδρικού σταθμού σε άλλο χώρο καθιστά την επιβίωση του υπάρχοντος πληροφοριακού συστήματος ιδιαίτερα αμφίβολη σε περίπτωση εχθρικής ενέργειας ή και φυσικής καταστροφής (π.χ. σεισμός).

Τα συμπεράσματα προφανή. Η απόφαση για δημιουργία ξεχωριστής ειδικότητας στον Σ.Ξ. (1998) ήταν προς την ορθή κατεύθυνση, αλλά ο τρόπος που επιχειρήθηκε η εισαγωγή της Πληροφορικής στο στράτευμα, η μικρή της αρχική στελέχωση, η διοικητική υπαγωγή της και η εν γένει αντιμετώπισή της, όχι μόνο δεν αφήνουν  περιθώρια για περαιτέρω ανάπτυξη αλλά, αντιθέτως, οδηγούν στην συρρίκνωσή της. Τούτο είναι συνέπεια του γεγονότος ότι η αλλαγή που επρόκειτο να επιφέρει η εισαγωγή της Πληροφορικής στον τρόπο που σχεδιάζονται και διεξάγονται οι επιχειρήσεις και στην καθημερινή λειτουργία των μονάδων δεν εκτιμήθηκε σωστά.  Επί πλέον, η υπαγωγή των  Γραφείων Έρευνας και Πληροφορικής (ΓΕΠ) κατ’ ευθείαν στους τοπικούς  διοικητές, μείωσε το διαθέσιμο προσωπικό που είχε στην διάθεσή του ο εκάστοτε διευθυντής για να εφαρμόσει μία πολιτική εισαγωγής της Πληροφορικής στο Στράτευμα, καθώς οι προτεραιότητες της κεντρικής διοικήσεως (ΔΕΠΛΗ/ΓΕΣ) ήταν και είναι διαφορετικές από αυτές των τοπικών διοικητών (σ.σ.: Εκτιμάται ότι τα αποτελέσματα θα ήταν ευνοϊκότερα αν τα ΓΕΠ είχαν διατεθεί «προς υποστήριξη» των σχηματισμών, κάτι που συμβαίνει, π.χ.,  με τα κλιμάκια Ηλεκτρονικού Πολέμου).

Να σημειωθεί επίσης ότι η ΔΕΠΛΗ υπάγεται στον Α΄ Υπαρχηγό ΓΕΣ (στην πραγματικότητα Νο 4 στην ιεραρχία) αντί στον ίδιο τον Α/ΓΕΣ, ενώ στον αμερικανικό στρατό υπάρχει Chief Information Officer, με βαθμό στρατηγού, ο οποίος υπάγεται απ΄ευθείας στον υπουργό στρατιωτικών.

Τελικό συμπέρασμα; Ώρα για επανεξέταση της Πληροφορικής, γιατί η χρήση του  πολύτιμου αυτού  εργαλείου τουλάχιστον στην εξοικονόμηση πόρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία  στην δύσκολη περίοδο που διανύουμε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s