Χρυσός από την Κατοχή στα υπόγεια της Τράπεζας της Ελλάδος

Στα υπόγεια της Τράπεζας της Ελλάδος βρίσκονται σήμερα 146,4 τόνοι χρυσού (σε ράβδους), η αξία των οποίων πλησιάζει τα 3 δισ. ευρώ. Στην ίδια τράπεζα καθημερινά γίνονται αγοραπωλησίες χρυσών λιρών Αγγλίας, οι οποίες πριν από 67 χρόνια στη διάρκεια της Κατοχής αγόραζαν όπλα και συνειδήσεις αλλά ανεβοκατέβαζαν και τον τερατώδη πληθωρισμό στην Αθήνα.

Στην ορεινή Ελλάδα ακόμα και σήμερα θ’ ακούσει κανείς πολλές ιστορίες με χρυσές λίρες από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Τα καλοκαίρια πολύ συχνά στα κορφοβούνια και αλλού, όπου κυκλοφορούν μύθοι για θαμμένες λίρες, περιφέρονται χρυσοθήρες με μηχανές ακριβείας και ανιχνευτές, αναζητώντας το μέταλλο που τρελαίνει τους ανθρώπους.

Σάλος το 2003

Το 2003 με αφορμή το χρυσό της Τράπεζας της Ελλάδος, ξεσηκώθηκε σάλος όταν ο τότε διοικητής Νίκος Γκαργκάνας αποφάσισε να πουλήσει 20 τόνους. Στην αρχή το γεγονός κρατήθηκε μυστικό, αλλά στη συνέχει, όταν μαθεύτηκε, η ένταση που δημιουργήθηκε τρόμαξε τόσο πολύ την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, που μέχρι και ο υπουργός Οικονομίας Ν. Χριστοδουλάκης έλεγε ότι δεν γνωρίζει τίποτα και παρέπεμπε για πληροφορίες στον Νίκο Γκαργκάνα.

Την άνοιξη του 1941, λίγο πριν μπουν τα γερμανικά στρατεύματα στην Αθήνα, ο τότε υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γεώργιος Μαντζαβίνος με εντολή της ελληνικής κυβέρνησης ανέλαβε τη μεταφορά του χρυσού του Ελληνικού Κράτους στο εξωτερικό. Ο χρυσός φορτώθηκε στον Πειραιά στο αγγλικό καταδρομικό «Διδώ», το οποίο με κίνδυνο να βυθιστεί κατάφερε να φτάσει -μέσω Κρήτης- στην Αίγυπτο. Ο χρυσός κατέληξε στη Νότιο Αφρική, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος του πολέμου.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι στα μέσα της Κατοχής οι γερμανικές αρχές των Αθηνών επιχειρούσαν να περιορίσουν τον ελληνικό πληθωρισμό, πουλώντας ράβδους χρυσού στο χρηματιστήριο. Στην Αθήνα την ίδια εποχή η τιμή της χρυσής αγγλικής λίρας ήταν βαρόμετρο των νικών του Άξονα ή των συμμάχων στην Αφρική. Όταν η τιμή της λίρας έπεφτε, οι Αθηναίοι καταλάβαιναν ότι στην Αφρική νικά ο Ρόμελ. Αντίθετα, όταν ανέβαινε, καταλάβαιναν ότι νικούσαν οι σύμμαχοι.

Μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου οι κεντρικές τράπεζες κατείχαν το 68% των διεθνών αποθεμάτων χρυσού, ενώ τώρα έχουν λίγο περισσότερο από 15%. Περίπου 50% υπάρχει υπό μορφή κοσμημάτων, 15% σε ιδιωτικές επενδύσεις και το υπόλοιπο 20% ανήκει στη βιομηχανία και σε άλλους, άγνωστους ιδιοκτήτες. Τα αποθέματα χρυσού των ΗΠΑ ανέρχονται σε 1.135 τόνους, της Γερμανίας σε 3.641 τόνους, της Γαλλίας σε 2.798 τόνους, της Ελβετίας σε 1.228 τόνους. Ο κινεζικός δράκος δεν αδιαφορεί για τον χρυσό και διαθέτει αποθέματα περίπου 1.054 τόνων. Η Τράπεζα της Ελλάδος πουλά σήμερα τη χρυσή λίρα περίπου 185,66 ευρώ, ενώ την αγοράζει από πελάτη στα 156,79 ευρώ. Αυτή η ψαλίδα των 28,87 ευρώ είναι το κέρδος της κεντρικής τράπεζας. Η Τράπεζα της Ελλάδος, για αγορές λιρών αξίας άνω των 10.000 ευρώ (περίπου 60 λίρες) μπορεί να αυξήσει τις τιμές διάθεσης και κατά 20 ευρώ για κάθε μία…

Τέλειο μέταλλο

Η επικράτηση του χρυσού στο διεθνές οικονομικό σύστημα ξεκίνησε με τη νομισματική μεταρρύθμιση του Καρλομάγνου του αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, στα τέλη του 8ου αιώνα μ.Χ. Στη συνέχεια ακολούθησεη κοπή του χρυσού δουκάτου της Βενετίας το 1284, το οποίο σύντομα έγινε το επικρατέστερο νόμισμα στις διεθνείς συναλλαγές, διατηρώντας την αξία του περισσότερους από πέντε αιώνες.

Μεταφυσική σημασία είχε ο χρυσός για τους αλχημιστές του Μεσαίωνα που επιχειρούσαν να τον παρασκευάσουν αναμειγνύοντας διάφορες ουσίες. Θεωρήθηκε τελικά το τελειότερο των μετάλλων, και το απόλυτο σύμβολο της αιωνιότητας.

Ο χρυσός λατρεύτηκε και από τους βασιλείς των Αζτέκων που ονόμαζαν τα χρυσά τους στολίδια τους «περίττωμα των θεών». Οι Αζτέκοι πίστευαν επίσης ότι τη χρυσοφόρο άμμο την έστελναν ως δώρο οι θεοί. Αντίθετα δεν έστειλε ο Θεός τους Ισπανούς στην Λατινική Αμερική που εξολόθρευσαν του Αζτέκους, για να τους πάρουν το χρυσάφι.

Οι Κινέζοι αγόραζαν στα κρυφά

ΣΤΡΟΦΗ στην ασφάλεια του χρυσού φαίνεται ότι πραγματοποιεί και η Κίνα, η οποία ανακοίνωσε ότι τα αποθέματά της έχουν φτάσει στους 1.054 τόνους, καθώς «σιωπηρά» προχωρούσε σε αγορές χρυσού την τελευταία εξαετία.

Όπως σημειώνουν οι «Financial Times», ο επικεφαλής της State Administration of Foreign Exchange (SAFE) Hu Xiaolian ανακοίνωσε ότι από το 2003 έως φέτος η χώρα του έχει προχωρήσει σε αγορά 454 τόνων χρυσού. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Κίνα είναι η πέμπτη χώρα με τα υψηλότερα αποθέματα χρυσού παγκοσμίως, με μόλις έξι χώρες της υφηλίου να έχουν αποθέματα μεγαλύτερα από 1.000 τόνους.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘70 ο χρυσός ακολουθούσε μια μακροχρόνια πτωτική τάση, απόρροια της υποχώρησης του πληθωρισμού, της ισχυροποίησης του δολαρίου, αλλά και του περιορισμένου ρόλου του ως ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου. Όμως η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση -το 1978 εκτίναξε την τιμή του χρυσού σε νέα ιστορικά υψηλά επίπεδα καθώς η διεθνής ζήτηση παρουσίασε πτώση, οι κεφαλαιαγορές σημείωσαν έντονες διακυμάνσεις και ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αναρριχήθηκε στο 15% το 1980.

Την ίδια περίοδο η τιμή του χρυσού από το χαμηλό των 103,5 δολαρίων/ουγκιά τον Αύγουστο του 1976 αυξήθηκε ραγδαία κατά 721% σε διάστημα 41 μηνών για να φτάσει στο ποσό των 850 δολαρίων/ουγκιά στις αρχές του 1980. Ανάλογη άνοδο εμφανίζει η τιμή του τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας των hedge funds.
Της Ρίτας Ζαχαριάδου
Όπως δημοσιεύεται στην «Ισοτιμία» της 25/4/2009

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s