Κατάσταση και τάσεις στην Τουρκία

Ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Οι Τούρκοι από τότε που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Μ. Ασίας, αποτελούν για τον Ελληνισμό ένα παράγοντα που επέδρασε καταλυτικά στην μετέπειτα πορεία του.

H ιστορία των δύο λαών πέρασε από πολλά στάδια συγκρούσεων και μεταβολών χωρίς να μπορέσει να καταλήξει σε μία μορφή σταθερής συνεργασίας. Τα προβλήματα που υπάρχουν δεν είναι προβλήματα διεθνών σχέσεων, αλλά είναι προβλήματα συμβιώσεως.

H σχέση των δύο λαών τα τελευταία 40 χρόνια έχουν οξυνθεί περισσότερο και αυτό οφείλεται στους παράγοντες που αφορούν: διωγμούς της Ελληνικής μειονότητας στην Τουρκία, δημιουργία θέματος μειονοτικού στη Δυτική Θράκη, υφαλοκρηπίδα Αιγαίου, Κύπρος, έλεγχος Αιγαίου.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η Τουρκία βρίσκεται σε κεντρική θέση μεταξύ των Ηπείρων, Ευρώπης, Ασίας και ελέγχει απόλυτα τη θαλάσσια οδό από τη Μαύρη Θάλασσα προς το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, γιατί τα στενά Ελλησπόντου – Βοσπόρου αποτελούν εθνικό της έδαφος.

Έχει έκταση 780.057 τ. χιλ. από τα οποία τα 23.680 τ. χιλ. ανήκουν στο ευρωπαϊκό τμήμα και τα 756.400 τ.χ. στην Ασία. Έχει συνολικό μήκος χερσαίων συνόρων 2.753 χιλ. περίπου, από τα οποία 610 χιλ. με τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες του Καυκάσου, 454 χιλ. με το Ιράν, 331 χιλ. με το Ιράκ, 877 χιλ. με τη Συρία, 212 χιλ. με την Ελλάδα και 269 χιλ. με τη Βουλγαρία. Συνορεύει κατά σειρά από Β-Α-Ν-Δ με τις εξής χώρες: Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Ναχιτσεβάν, Ιράν, Ιράκ, Συρία, Ελλάδα και Βουλγαρία.

Από την παραπάνω έκταση το 35% είναι καλλιεργήσιμο έδαφος, το 25% λιβάδια, το 23% δάση και το 17% κατοικημένοι τόποι.

Το έδαφος της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό τμήμα, είναι γενικά πεδινό με μικρές υψομετρικές διαφορές. Το Ασιατικό τμήμα , γνωστό σαν Ανατολία, έχει περίμετρο πολύ ψηλή, ενώ το εσωτερικό του είναι ένα μεγάλο οροπέδιο μέσου ύψους 750 μέτρων. Ψηλότερη κορυφή της Τουρκίας είναι το βιβλικό Αραράτ 5.165 μ). Μεταξύ του Ευρωπαϊκού και του Ασιατικού τμήματος της Τουρκίας υπάρχουν τα στενά (Βοσπόρου, Προποντίδας, Δαρδανέλια), που χωρίζουν τον Εύξεινο Πόντο από το Αιγαίο και την Μεσόγειο.

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΞΙΑ

Η Τουρκία βρίσκεται στο κέντρο μιας εξωτερικά ασταθούς αλλά πολύ σημαντικής περιοχής. Βρίσκεται στη μέση ενός πενταγώνου που απαρτίζεται από τα Βαλκάνια, τη Μεσόγειο, τη Μ. Ανατολή, τον Καύκασο και την πέραν αυτού Κεντρική Ασία, την περιοχή του Εύξεινου Πόντου. Ο ρόλος της προσδιορίζεται ως ενός παράγοντα σταθερότητας, που έχει τη δυνατότητα (λόγω της στρατιωτικής της ισχύος) να επηρεάσει τις εξελίξεις στην περιοχή.

Το τέλος του ψυχρού πολέμου διαμόρφωσε μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην περιοχή. Η πραγματικότητα αυτή  την οδήγησε να αναπροσαρμόσει την πολιτική της στάση απέναντι στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, της Κεντρικής Ασίας και της Μ. Ανατολής. Στην καινούργια αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώθηκε στην Ευρώπη και στη νέα τάξη πραγμάτων παγκοσμίως, ενώ αρχικά φάνηκε πως ο ρόλος της θα περιοριζόταν μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Στη στρατηγική κατεύθυνση της  εξωτερικής της πολιτικής παραμένει η προσπάθεια για όλο και στενότερη σύνδεση με την ΕΕ.

Με τη βοήθεια που παρείχε στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου του Αφγανιστάν, αλλά και λιγότερο στο πόλεμο του Ιράκ, επιβεβαιώθηκε  και ενισχύθηκε περισσότερο η μεταβολή, η οποία άρχισε το 1979 με το στρατηγικό ρόλο  και την ανάδειξή της σε κράτος-σύμμαχο πρώτης γραμμής των ΗΠΑ στη Μ. Ανατολή και στην Κ. Ασία. Η γεωγραφική της θέση, αλλά και η συνεχιζόμενη προθυμία της να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ στην περιοχή, την έχουν καταστήσει σημαντικό σύμμαχο  μέσα στα πλαίσια της αμερικανικής αμυντικής στρατηγικής, η οποία στοχεύει στην αποτροπή ή στην ταχεία αντιμετώπιση τοπικών απειλών. Μια στρατιωτικά ισχυρή Τουρκία, αποτελεί βασικό συντελεστή για την επιτυχία της πολιτικής  των ΗΠΑ. Ο ρόλος της αυτός ενισχύεται περισσότερο με την στρατιωτική συνεργασία της με το Ισραήλ, η οποία εγγυάται  την ανταλλαγή πληροφοριών για την καλύτερη αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στην περιοχή. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι το τουρκικό κράτος είναι σημαντικό προπύργιο της δύσης στη Μ. Ανατολή.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ

Εθνότητες. H σημερινή Τουρκία σαν χώρος, έχει κατοικηθεί από αρχαιοτάτων χρόνων από μια πληθώρα λαών. Κυριότερη επίδραση στη χώρα είχαν τελικά τα τουρκικά φύλα, που ήρθαν από την Ανατολή. Σήμερα, είναι σχεδόν αδύνατο να οριστεί ο μέσος Τούρκος εθνολογικά. Μπορεί να βρει κανείς Τούρκους ξανθούς με γαλανά μάτια, κοκκινότριχους, στρογγυλοκέφαλους ορεινής προέλευσης με μαύρα μάτια και μαλλιά, μεσογειακούς δολιχοκέφαλους και μογγολοειδείς.

Πληθυσμός. Ο πληθυσμός της, σύμφωνα με την τελευταία επίσημη απογραφή, είναι περί τα 65 εκατ. Στη σύνθεση του πληθυσμού, σημαντικό ρόλο παίζουν δύο   στοιχεία: Πρώτο, το ποσοστό των ανδρών είναι σχετικά υψηλό 52%) που σημαίνει αναλογικά μεγαλύτερο εργατικό και στρατιωτικό δυναμικό. Δεύτερο και κυριότερο,  στην πυραμίδα της ηλικίας το ποσοστό των νέων  είναι αναλογικά πολύ μεγάλο. Τα παιδιά μέχρι 14 ετών αποτελούν το 38% του πληθυσμού, δηλαδή μια πολύ πλατιά βάση.

Θρησκεία. Το τουρκικό σύνταγμα του 1982, απαγορεύει τον προσηλυτισμό και επιτρέπει την ανεξιθρησκία. Από τα 57.000.000 κατοίκους της Τουρκίας, μετά την αφαίρεση των Χριστιανών και Εβραίων, οι υπόλοιποι είναι Μουσουλμάνοι και ανήκουν σε δύο κυρίως δοξασίες, τους ορθόδοξους Μουσουλμάνους, σουνίτες 90% και τη μειονότητα των αλεβί (διιτών) 10%.

Γλώσσα. Το 88% περίπου του πληθυσμού μιλάει την τουρκική γλώσσα, ενώ ­12% περίπου μιλάει άλλες γλώσσες 29 περίπου) και κυρίως την κουρδική.

Μειονότητες

Κούρδοι

H μεγαλύτερη μειονότητα στην Τουρκία είναι οι Κούρδοι, που αποτελούν το 15% του συνολικού πληθυσμού. Οι Κούρδοι κατοικούν κυρίως στους νομούς Διαρμπεκίρ, Βαν, Xακκαρί, Μερτίν, Αγκρί, Καρς, Xος, Ερζερούμ και Σιίρτ. Με τη συνθήκη των Σεβρών αναγνωρίστηκε το δικαίωμα στους Κούρδους για πρώτη φορά να έχουν ανεξάρτητο κράτος. H συνθήκη δεν εφαρμόστηκε και το Κουρδιστάν διαμοιράστηκε στα τρία κράτη : Τουρκία, Συρία και Ιράκ.

Το κουρδικό πρόβλημα απασχόλησε και απασχολεί από πολλά χρόνια, τόσο τις τουρκικές, όσο και τις γειτονικές κυβερνήσεις, γιατί οι αυτονομιστικές εκδηλώσεις από χρόνο σε χρόνο γίνονται πλέον εντονότερες και συχνές είναι τόσο οι δηλώσεις Τούρκων επισήμων για ύπαρξη διασπαστικών τάσεων στη χώρα, όσο και οι εκτελέσεις στρατιωτικών ασκήσεων για εκφοβισμό των κατοίκων της ΝΑ Τουρκίας.

Με τη σύλληψη του ηγέτη του ΡΚΚ, Α. Οτσαλάν, το Μάρτιο του 1999, το κουρδικό βρέθηκε σε κρίσιμη καμπή, καθώς η διαίρεση του πληθυσμού σε Τούρκους και Κούρδους είναι πλέον εμφανής και στους διεθνείς παρατηρητές. Η εικόνα του εσωτερικού διχασμού απέκτησε ξεχωριστό ειδικό βάρος, αντιπαραβαλλόμενη με την πορεία των Κούρδων του Β. Ιράκ προς μία de facto αυτονόμηση εντός της χώρας, με την εμφανή καθοδήγηση των ΗΠΑ. Η οξεία αντίθεση της πολιτικής των ΗΠΑ στο θέμα των Κούρδων της Τουρκίας και των Κούρδων του Ιράκ, έχει προκαλέσει την ανησυχία, τη δυσαρέσκεια, τις έντονες διαμαρτυρίες της Τουρκίας και τριβές στις σχέσεις των δύο χωρών. Η δημιουργία αυτόνομης κουρδικής κρατικής οντότητας στο Ιράκ, που γειτονεύει με την «προβληματική» ΝΑ Τουρκία, δυνητικά απειλεί να θέσει θέμα Κουρδικού κράτους στην περιοχή και να συμπαρασύρει και την Τουρκία σε μία αποκαλυπτική γι’ αυτήν διαδικασία πολιτικών, οικονομικών και εδαφικών ανακατατάξεων στη Μ. Ανατολή.

Ήδη, ο αγώνας των Κούρδων αυτονομιστών κατά των δυνάμεων ασφαλείας της Τουρκίας, την περίοδο αυτή βρίσκεται σε μεγάλη έξαρση και ουσιαστικά στην Τουρκία έχουμε σε εξέλιξη έναν «ακήρυχτο» εμφύλιο πόλεμο. Αξιοσημείωτο είναι ότι, η τουρκική προπαγάνδα εμφανίζει τους Κούρδους σαν τρομοκράτες και προσπαθεί να περάσει το μήνυμα ότι αγωνίζεται εναντίον τρομοκρατών, δεδομένου ότι η διεθνής κοινή γνώμη είναι ευαίσθητη στον αγώνα εναντίον της διεθνούς τρομοκρατίας.

Αρμένιοι

Σοβαρό για την Τουρκία είναι το πρόβλημα των Αρμενίων. Οι Αρμένιοι άκμαζαν στην περιοχή μεταξύ της λίμνης Βαν και του όρους Αραράτ. Σχεδόν 1.500.000 Αρμένιοι σκοτώθηκαν ή εκτοπίστηκαν στα τέλη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Όσοι έμειναν εξισλαμίστηκαν. Σήμερα υπολογίζεται ότι, πέραν από τους 70.000 Αρμενίους της μειονότητας, υπάρχουν και πολλοί κρυπτό-Αρμένιοι που εμφανίζονται σαν Τούρκοι. Οι Αρμένιοι της διασποράς, δεν παύουν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα για την Τουρκία, δημιουργώντας κατά καιρούς τρομοκρατικές ενέργειες σε βάρος διπλωματικού και άλλου προσωπικού της Τουρκίας στο εξωτερικό. Μετά από πολύχρονους και επίπονους αγώνες, κατόρθωσαν, να αναγνωριστεί η «γενοκτονία» των Αρμενίων από τη Γαλλία, ενώ η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ το 2007, έθεσε θέμα αναγνώρισης της «γενοκτονίας», γεγονός που συνέβαλε στην τουρκική αντίδραση και εξάσκηση πίεσης προς την Αμερικανική Κυβέρνηση.

Άλλες Μειονότητες

  • Αραβική 400.000-600.000) που κατοικούν στο νομό Χατάι (Σαντζάκι Αλεξανδρέττας).
  • H Εβραϊκή 30.000-35.000) που κατοικούν σε ολόκληρη την Τουρκία.
  • H Ελληνική, που έχουν απομείνει 3.000 περίπου Έλληνες που κατοικούν στην Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αν και η Τουρκία προσπαθεί να προσαρμόσει την οικονομία της στα δυτικά πρότυπα, δεν το κατόρθωσε, λόγω των σοβαρών διαρθρωτικών της προβλημάτων που αντιμετωπίζει, που κατά κύριο λόγο οφείλονται στη διαμόρφωση και τον χαρακτήρα του λαού της.

Οι Τούρκοι επί σειρά ετών ασχολούνταν μόνο με στρατιωτικά ζητήματα και οι οικονομική ζωή της χώρας βρίσκονταν στα χέρια αλλοεθνών υπηκόων (Έλληνες και Αρμένιοι κυρίως). Έτσι, το σύγχρονο τουρκικό κράτος αναγκάστηκε να αναπτύξει το ίδιο την οικονομική δραστηριότητα, με τις γνωστές συνέπειες του κράτους – επιχειρηματία.

Τα τελευταία χρόνια, καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια ανεξαρτητοποίησης της οικονομίας και προσέλκυσης επενδυτών από το εξωτερικό, με την εισαγωγή του συστήματος μικτών επιχειρήσεων. Το σύστημα προβλέπει την χρηματοδότηση έργων από ένα όμιλο ξένων επενδυτών, με τη συμμετοχή του τουρκικού κράτους. Ο όμιλος αυτός, θα εκμεταλλεύεται το έργο αυτό για 15 χρόνια και μετά θα το αποδίδει στο κράτος. Ήδη αρκετά έργα έχουν αναλάβει αμερικανικές, αυστραλιανές και ιαπωνικές εταιρείες.

Τα σημερινά μεγέθη της οικονομίας, το χαμηλό ΑΕΠ, η ανεργία (άνω του 20% το 1982), ο πληθωρισμός που το 1986 είχε μείνει στο 82% έναντι του 20% που είχε προβλεφθεί, το υπέρμετρο εξωτερικό χρέος σε 28.189 εκατομ. $, συνδυαζόμενα με την ουσιαστικά ανύπαρκτη ιδιωτική πρωτοβουλία, την πολιτική αστάθεια και το δυσανάλογο ποσοστό των αμυντικών δαπανών στο ΑΕΠ 7,5% περίπου) δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.

Παρ’ όλα αυτά η Τουρκία με την κατάρτιση 5ετών προγραμμάτων προσπαθεί να αυξήσει το ΑΕΠ της και να φθάσει το κατά κεφαλήν εισόδημα στα 1.500 $ μέχρι το 1995.

Πλουτοπαραγωγικές Πηγές

Πρώτες Ύλες

H Τουρκία έχει πλούσιο υπέδαφος, του οποίου δεν γίνεται συστηματική εκμετάλλευση. Κύρια ορυκτά είναι το χρώμιο, ο άνθρακας, τα σιδηρομεταλλεύματα, ο χαλκός, το πετρέλαιο, το ουράνιο και το φθόριο.

Γεωργία – Κτηνοτροφία

H Τουρκία είναι κατ’ εξοχήν γεωργική χώρα. Το έδαφος της Τουρκίας είναι πρόσφορο για γεωργική καλλιέργεια και αν είχε γίνει σωστή εκμετάλλευση, η Τουρκία θα είχε εξελιχθεί σε πλούσια γεωργική χώρα. H κτηνοτροφία είναι αρκετά ανεπτυγμένη, ώστε να καλύπτει τις εσωτερικές ανάγκες και να αφήνει περιθώρια για εξαγωγές.

γ.         Βιομηχανία

Τα βιομηχανικά προϊόντα της Τουρκίας, αντιπροσωπεύουν το 75% των εξαγωγών. Γενικά, η προσπάθεια εκβιομηχανισμού της χώρας δεν συνέβαλε στη μείωση του προβλήματος της ανεργίας.

δ.         Εμπόριο

1)         Στον εμπορικό τομέα, πρωταρχικό στόχο αποτελεί η αύξηση των εξαγωγών της Τουρκίας. Οι εξαγωγές κλιμακώνονται ως εξής: Βιομηχανικά προϊόντα 75%, φρούτα και λαχανικά 9%, βιομηχανικές πρώτες ύλες και ξυλεία 7%, κτηνοτροφικά προϊόντα 4.5%. Τα εισαγόμενα είδη είναι 71 % πρώτες ύλες, 22% μηχανήματα και άλλα υλικά. Το έλλειμμα εμπορικού ισοζυγίου το 1986 ήταν 3.200 εκατ. $.

2)         Πρώτοι εμπορικοί εταίροι της Τουρκίας είναι οι χώρες του ΟΟΣΑ. Καλές εμπορικές σχέσεις έχει με τις Ισλαμικές χώρες, ως επίσης και με τις χώρες της Ανατ. Ευρώπης.

ε.         Ναυτιλία

H Τουρκία έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να αυξήσει τον εμπορικό της στόλο και να συναγωνιστεί τις χώρες που διαθέτουν μεγάλο εμπορικό στόλο, με πρωταρχικό της στόχο την Ελλάδα. Οι προσπάθειές της είχαν εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αρχή, όταν ανέπτυξε ένα στόλο 6 εκατ. κόρων περίπου. Τελευταία όμως μειώθηκε για γραφειοκρατικούς λόγους, αλλά και γιατί οι προσφερόμενες υπηρεσίες είναι χαμηλής ποιότητας.

Τουρκία – Ευρωπαϊκή Ένωση

H Τουρκία συνδέθηκε με την ΕΟΚ το 1964, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ελλάδας. Από τότε, καταβάλλει προσπάθεια για την πλήρη ένταξή της. Τη σύνδεσή της με την ΕΕ βλέπει σαν μέσο για την απόκτηση των προϋποθέσεων για την εξέλιξη της, τόσο στον τομέα της γεωργίας όσο και της βιομηχανίας, έτσι ώστε να μπορέσει να βελτιώσει την οικονομία της. Η Τουρκία θεώρησε δυσμενή εξέλιξη γι’ αυτήν, την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ και προσπάθησε να τη δυσχεράνει με το επιχείρημα ότι, τα προβλήματα της Ελλάδας θα γίνουν προβλήματα της ΕΕ. Το θέμα της εξομάλυνσης των σχέσεων της Τουρκίας με την Ευρώπη, δεν πρέπει να συγχέεται με το πρόβλημα της ένταξής της στην ΕΕ, αν και σχετίζεται και με αυτό.

Από την πλευρά τους και οι εταίροι της ΕΕ είναι επιφυλακτικοί, από πολιτικής τουλάχιστον πλευράς για την είσοδο της Τουρκίας στους κόλπους της Ένωσης. Οι περισσότεροι υποστηρίζουν τους γεωστρατηγικούς λόγους που επικαλείται η Τουρκία, αλλά διαχωρίζουν το γεγονός αυτό από την ένταξη της στην ΕΕ για πολλούς λόγους, όπως είναι:

1)         Η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού της που υπολογίζεται ότι το 2000 ο ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους θα είναι Τούρκους.

2)         Ισλαμισμός με το παρακλάδι του στον Χομεϊνισμό.

3)         H ελεύθερη διακίνηση εργατών που θα έχει σαν αποτέλεσμα 4.000.000 άεργοι Τούρκοι από τα βάθη της Ανατολής να κινηθούν προς την Ευρώπη. Σήμερα, η Τουρκία δια μέσου της Γερμανίας αλλά και με την υποστήριξη της Γαλλίας, προσπαθεί να επιτύχει την τελωνιακή ένωση με την ΕΕ. Απώτερος σκοπός της είναι, δια μέσου της τελωνιακής ένωσης να ενταχθεί σαν ισότιμο μέλος σ’ αυτή.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

H μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Κεμάλ αποδείχτηκε δυσβάστακτη. Ο τουρκικός λαός συσπειρώθηκε αρχικά περί του Κεμάλ, δεν κατόρθωσε όμως να παρακολουθήσει τον ηγέτη του στην προσπάθεια του εκσυγχρονισμού και παρέμεινε, κατά το μεγαλύτερο μέρος προσκολλημένος στην παράδοση και στον συντηρητισμό.

Το 1923, η Τουρκία έγινε δημοκρατία, με πρώτο πρόεδρο τον Κεμάλ, ο οποίος έμεινε στη θέση αυτή μέχρι το θάνατό του το 1938. Από το θάνατο του Κεμάλ μέχρι το 1964 υπήρχε ένα κόμμα το «Δημοκρατικό Κόμμα του Λαού». Ο διάδοχός του, Ισμέτ Ινονού, εισήγαγε ένα πιο φιλελεύθερο σύστημα και το 1950 έγιναν οι πρώτες ελεύθερες εκλογές στην Τουρκία, κατά τις οποίες νικητής αναδείχτηκε το «Δημοκρατικό Κόμμα» και πρόεδρος εκλέχτηκε ο Τζελάλ Μπαγιάρ.

Το 1961, λόγω της σοβαρής οικονομικής και πολιτικής αστάθειας που επικρατούσε στην Τουρκία, οι στρατιωτικοί αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση της χώρας, με πρόεδρο τον Στρατηγό Γκιουρσέλ.

Το 1971, έχουμε το δεύτερο πραξικόπημα και τη διαδοχή μιας σειράς κυβερνήσεων, οι οποίες αποτύγχαναν η μία μετά την άλλη, καθ’ όσον δεν είχαν τη λαϊκή υποστήριξη.

Το 1980 λόγω της άθλιας οικονομικής και πολιτικής κατάστασης που επικρατούσε στην Τουρκία, πραγματοποιείται το τρίτο πραξικόπημα, με αποτέλεσμα να ιδρυθεί το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και να επιβληθεί στρατιωτικός νόμος σε 67 νομούς της χώρας. Μετά από μια σειρά πιέσεων από τη Διεθνή Κοινότητα, το 1981 άρχισε η αποκατάσταση της πολιτικής ομαλότητας, με την ίδρυση της Συμβουλευτικής Συνέλευσης, πρωταρχικός σκοπός της οποίας ήταν η σύνταξη νέου συντάγματος.

Το 1982 ψηφίστηκε το νέο σύνταγμα με ποσοστό 91,4%, όπου με το ίδιο αποτέλεσμα εκλέχθηκε πρόεδρος για 7 χρόνια ο Στρατηγός Εβρέν. Μετά ένα χρόνο ιδρύθηκαν πολιτικά κόμματα και τέθηκε σε εφαρμογή το σύνταγμα.

Το στρατιωτικό κατεστημένο, που κατευθύνει το πολιτικό σύστημα της χώρας, βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπο με το επώδυνο δίλημμα, κυρίως μετά την έναρξη της προσπάθειας για την ενταξιακή πορεία της χώρας στην ΕΕ, αν θα προχωρήσει ή όχι στην υλοποίηση του πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού εκσυγχρονισμού της, χωρίς όμως να χάσει το ρυθμιστικό του ρόλο στο πολιτικό σύστημα. Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού του πολιτικού συστήματος απαιτεί δομικές αλλαγές επαναστατικού χαρακτήρα, δηλαδή απαιτείται ριζικός μετασχηματισμός στις δομές της εξουσίας και περιορισμός του στρατεύματος από το πολιτικό σκηνικό, προσπάθεια που ο στρατός δεν είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί και να επιτρέψει.

Καθεστώς – Κυβερνητική Δομή

Το πολίτευμα της Τουρκίας, σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1982, είναι Προεδρική Δημοκρατία δυτικού τύπου (πριν ήταν Κοινοβουλευτική Προεδρευόμενη Δημοκρατία). Πρόκειται για ένα προεδρικό σύστημα με υπεραυξημένες τις αρμοδιότητες του Προέδρου. Έχει αποδειχθεί ότι, στη ζωή της «Τουρκικής Δημοκρατίας», ο στρατός βρίσκεται πάντα πίσω από την πολιτική σκηνή.

H νομοθετική εξουσία ασκείται από τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση (Γερουσία – Βουλή) και απαριθμεί 400 μέλη, τα οποία εκλέγονται με γενικές εκλογές που γίνονται κάθε 5 χρόνια.

H εκτελεστική εξουσία ασκείται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, το 20μελές Υπουργικό Συμβούλιο (διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας) και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ).

H δικαστική εξουσία είναι ανεξάρτητη και υπάγεται διοικητικά στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Είναι δυτικού τύπου σύστημα, που έχει σαν πρότυπα τον Ελβετικό Αστικό Κώδικα, το Ιταλικό Ποινικό Δίκαιο και το Γερμανικό Εμπορικό Δίκαιο.

H Τουρκία, όσον αφορά την διοίκηση, εφαρμόζει γενικά το αποκεντρωτικό σύστημα. Το όλο σύστημα υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών και υλοποιείται δια των νομαρχιών που διοικούν 76 νομούς στη χώρα.

Ιδεολογικές Επιδράσεις

Παντουρκισμός

Ο «Παντουρκισμός» αποτελεί έκφραση του τουρκικού «αλυτρωτισμού». Πρόκειται για μια ιδεολογία με καθαρά ρατσιστικό και εθνικιστικό χαρακτήρα, που αποβλέπει στην δημιουργία ενός ενιαίου και πανίσχυρου κράτους, που θα ξεπερνά τα σύνορα της Τουρκίας και θα φθάνει μέχρι τα μουσουλμανικά εδάφη της πρώην ΕΣΣΔ, ενώνοντας όλους τους λαούς που μιλούν την τουρκική γλώσσα. H εμφάνιση του «Παντουρκισμού» εντοπίζεται στο μεταίχμιο του 19ου και 20ου αιώνα, σαν επιστέγασμα του τουρκισμού, δηλαδή του τουρκικού εθνικισμού.

Ο Κεμάλ εναντιώθηκε προς τον «Παντουρκισμό». Δέχθηκε τις αρχές του τουρκισμού και περιόρισε τον τουρκικό εθνικισμό στα όριο της σημερινής Τουρκίας.

Σήμερα, η Τουρκία κατευθύνει την ιδέα του «αλυτρωτισμού» με διάφορες εκδηλώσεις και διεκδικήσεις σε βάρος γειτόνων που τους θεωρεί περισσότερο ευάλωτους. Αυτό το επιδιώκει με την εκστρατεία για την αφομοίωση των μη τουρκογενών πληθυσμών, που διαβιούν, είτε στην τουρκική επικράτεια, είτε σε γειτονικά κράτη, σε βάρος των οποίων η Τουρκία έχει διεκδικήσεις. Τέλος, με το αντιμειονοτικό μένος που υποβόσκει και εκδηλώνεται με δριμύτητα κάθε φορά που η Τουρκία αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά ή εξωτερικά προβλήματα.

Ισλαμικές Τάσεις

Ο ισλαμισμός, από την εποχή των μεταρρυθμίσεων του Κεμάλ στη δεκαετία του 1920, απέκτησε πολλούς και φανατικούς οπαδούς, πλην όμως δεν αποτέλεσε ιδιαίτερα σοβαρή απειλή για πολιτειακή αλλαγή στην Τουρκία. Όμως η Ισλαμική επανάσταση στο Ιράν αναζωπύρωσε τον φανατισμό των ισλαμιστών και δημιουργήθηκαν τάσεις προς την κατεύθυνση εγκαθίδρυσης θεοκρατικού καθεστώτος. Οι βαθιές ρίζες του κεμαλισμού, σε συνδυασμό και με την επιβολή σκληρών μέτρων κατάφεραν να αποτρέψουν τον κίνδυνο.

Σήμερα, οι ισλαμικές τάσεις ελέγχονται σχεδόν πλήρως, πλην όμως δεν παύουν από το να είναι ένα σοβαρό εσωτερικό πρόβλημα, το οποίο όταν εκδηλωθεί και ξεφύγει από τον έλεγχο της κρατούσης κατάστασης, θα έχει καταλυτικά αποτελέσματα στην διατήρηση της Τουρκικής Δημοκρατίας. Οι τάσεις αυτές έχουν εκδηλωθεί και στα στελέχη των τουρκικών ΕΔ και για το λόγο αυτό μεγάλος αριθμός κατώτερων στελεχών, έχει απομακρυνθεί από τη στρατιωτική υπηρεσία.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ – ΣΧΕΣΕΙΣ

Αν υπάρχει μια συνέπεια στην πολιτική ζωή της Τουρκίας, αυτή θα βρεθεί στην εξωτερική πολιτική της η οποία παραμένει αμετάβλητη. Όλοι δέχονται την ανάγκη της παραμονής της χώρας στο ΝΑΤΟ και υποστηρίζουν σε διαφορετικό βαθμό, ανάλογα με την πολιτική τοποθέτησή τους, στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη. H Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη θέση της και τη θρησκεία της, θέλει να προβληθεί σαν τη χώρα που μπορεί να παίξει το ρόλο γέφυρας μεταξύ Δυτικού κόσμου και Μέσης Ανατολής.

Σήμερα, οι βασικές κατευθυντήριες γραμμές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, οι οποίες χαράσσονται με μακροπρόθεσμους στόχους, αποσκοπούν στην ανάπτυξη ή διατήρηση πολύπλευρων σχέσεων με όλες τις χώρες και Συνασπισμούς και Οικονομικούς ή Διεθνείς Οργανισμούς, με γνώμονα πάντα την κατά το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση των εκάστοτε επιδιώξεων ή διεκδικήσεών της (οικονομικά και πολιτικά οφέλη).

Σχέσεις με ΗΠΑ

Όσον αφορά στη σημερινή αμερικανική πολιτική, συμφωνά µε τις μέχρι τώρα ενδείξεις, δεν διαφαίνεται κάποια σοβαρή μεταβολή πολιτικής απέναντι στην Τουρκία. Στις κυβερνήσεις Μπους, πολλοί από τους ανώ­τατους αξιωματούχους του State Department και του Πενταγώνου, εκτιμούν τη γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας ως ιδιαίτερα σημαντική για τα αμερικανικά συμφέροντα.

Τρία στοιχεία προκαλούν νέφη στις σχέσεις των δύο χωρών, τα τελευταία χρόνια, ήτοι:

1)         Η μη παραχώρηση διόδου των αμερικανικών δυνάμεων στο τουρκικό έδαφος, κατά τον πόλεμο εναντίον του Ιράκ το 2003.

2)         Το συνεχώς αυξανόμενο αντιαμερικανικό αίσθημα στην Τουρκία.

3)         Οι ανησυχίες της τουρκικής ηγεσίας (πολιτικής και στρατιωτικής), για τις διεργασίες που οδηγούν με σταθερά βήματα στη δημιουργία κουρδικού κράτους, σε μια περιοχή που ενδιαφέρει ζωτικά την Τουρκία, αλλά και της δημιουργεί πονοκέφαλο για πιθανή απόσχιση εδαφών της, αφού 15 περίπου εκατομμύρια Κούρδοι είναι μέρος του πληθυσμού της.

Τις ΗΠΑ, ενδιαφέρει και το οικονομικό στοιχείο, αφού το Υπουργείο Εμπορίου έχει χαρακτηρίσει την Τουρκία, ως μια από τις δέκα σημαντικότερες αναδυόμενες αγορές.

Σχέσεις με Βαλκάνια

Ελλάδα

Το όλο πλέγμα των Ε/Τ σχέσεων, διέπεται από διαρκείς και μόνιμες επεκτατικές βλέψεις και διεκδικήσεις της Τουρκίας. H υφισταμένη σήμερα διαφορά με την Τουρκία, είναι το νομικό θέμα της χάραξης της υφαλοκρηπίδας. Πέραν όμως αυτού, η Τουρκία προβάλλει συνεχώς αστήρικτες και αβάσιμες διεκδικήσεις, εξ αιτίας των οποίων οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν περάσει από πολλές φάσεις έντασης στα τελευταία 15 χρόνια. Οι διεκδικήσεις αυτές που έντεχνα παρουσιάζονται από τη Τουρκία ως Ε/Τ διαφορές, αφορούν στα παρακάτω επιμέρους θέματα:

(α)       Εισβολή και κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου και η αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας στο θέμα αυτό.

(β)       H προσπάθεια της Τουρκίας να εμφανίσει τη μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης, ως τουρκική μειονότητα.

(γ)        Οι παράλογες απαιτήσεις στο θέμα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου.

(δ)        H δημιουργία Στρατιάς Αιγαίου, μόνιμης απειλής για τα ελληνικά νησιά.

(ε)        H επιμονή της, πέρα από κάθε έννοια δικαίου στο θέμα της Λήμνου.

(στ)      H έρευνα και η διάσωση του Αιγαίου.

(ζ)        H δέσμευση εκτεταμένων περιοχών του Αιγαίου, για εκτέλεση ασκήσεων από την Τουρκία.

H χώρα μας δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη διαφορών με την Τουρκία. Το μόνο που δέχεται, είναι η ύπαρξη του νομικού θέματος της χάραξης της υφαλοκρηπίδας.

Πέρα από τα παραπάνω, υπάρχουν τρεις πραγματικότητες για την Ελλάδα, που συνηγορούν στο να θεωρείται η Τουρκία σαν ορατή απειλή σήμερα:

(α)       H αμφισβήτηση από την Τουρκία της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο.

(β)       H δυνατότητα διεξαγωγής μιας μεγάλης αποβατικής ενέργειας στο Ανατ. Αιγαίο.

(γ)        H κατοχή της Β. Κύπρου, που απέδειξε ότι η Τουρκία δεν δεσμεύεται από διεθνείς συμβάσεις και υποχρεώσεις.

4)         Στην αρχή του 1988 και το 1991, έγινε μια προσέγγιση μεταξύ των Πρωθυπουργών Ελλάδας και Τουρκίας για την εξομάλυνση των σχέσεων των δύο χωρών. Το μέλλον θα δείξει κατά πόσο η Τουρκία πραγματικά θέλει αυτή την εξομάλυνση.

Αλβανία

Οι σχέσεις Αλβανίας – Τουρκίας έχουν περάσει από διακυμάνσεις, επηρεασμένες από τις σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας. Σήμερα, οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται σε υψηλό επίπεδο. Ο επηρεασμός της εξωτερικής πολιτικής της Αλβανίας από την Τουρκία είναι εμφανής, που οφείλεται στο κυριαρχούν μουσουλμανικό στοιχείο. Οι Τούρκοι πέραν της συμπαράστασης και της όποιας οικονομικής διείσδυσης, έχουν αναλάβει σημαντικό ρόλο και στην ανασύσταση των αλβανικών ενόπλων δυνάμεων. Παράλληλα, σε απόδειξη της συμπαράστασής τους, υιοθέτησαν πλήρως τις αιτιάσεις και τις διεκδικήσεις των Αλβανών ενάντια στην Ελλάδα (ανύπαρκτο θέμα Τσάμηδων και Τσαμουριάς

Δημοκρατία των Σκοπίων

H Τουρκία, στα πλαίσια επέκτασης του «μουσουλμανικού τόξου» στα Βαλκάνια, επιχειρεί με κάθε τρόπο διείσδυση στη Δημοκρατία των Σκοπίων, έτσι ώστε μετά την αναγνώριση της με το όνομα «Μακεδονία» να ελέγχει τουλάχιστον τον μουσουλμανικό πληθυσμό της περιοχής.

Ήδη έχει επιτύχει σοβαρά αποτελέσματα σε τομείς πολιτικούς, οικονομικούς, εμπορικούς και στρατιωτικού ενδιαφέροντος, πραγματοποιώντας ανταλλαγές επισκέψεων με σκοπιανούς αξιωματούχους και υπογραφές συμφωνιών για ανάληψη στρατηγικής σημασίας έργων.

Βουλγαρία

Οι τουρκο-βουλγαρικές σχέσεις, υπήρξαν για μεγάλο χρονικό διάστημα τεταμένες, με κύρια αιτία της έντασης τη μουσουλμανική μειονότητα της Βουλγαρίας. Από το 1988 άρχισε να καταβάλλεται προσπάθεια, κυρίως από πλευράς Βουλγαρίας, προκειμένου να επιτευχθεί κάποια κατά το δυνατόν εξομάλυνση των σχέσεών των, η οποία προσέκρουε στην επιμονή των Τούρκων να θίγουν πάντα το θέμα της μειονότητας.

Με το νέο πολιτικό καθεστώς στη Βουλγαρία, υπήρξε επαναφορά των δικαιωμάτων της μουσουλμανικής μειονότητας. H απόδοση των προνομίων είχε σαν αποτέλεσμα, την εξομάλυνση των βουλγαρο-τουρκικών σχέσεων, που είχε σαν συνέπεια την επαναδραστηριοποίηση των εμπορο-οικονομικών τους σχέσεων. Σήμερα έχουν υπογραφεί μεταξύ των, διμερείς συμφωνίες στα πλαίσια της ΔΑΣΕ.

Το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα,  σε συνδυασμό με τον υψηλό ρυθμό δημογραφικής ανάπτυξης της τουρκικής μειονότητας θα αυξήσει τον ρόλο της Τουρκίας, η οποία θα λειτουργήσει σαν προστάτης της αυξανόμενης μουσουλμανικής μειονότητας της χώρας, που πιθανά κάποτε στο μέλλον να οδηγηθεί σε πλέον δυναμικές διεκδικήσεις.

Σχέσεις με Δημοκρατίες πρώην ΕΣΣΔ

Ρωσία

Ιστορικά, η Τουρκία είχε ανέκαθεν σαν εχθρό της τη Ρωσία. Ο Κεμάλ μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε συμμαχήσει με τους σοβιετικούς οι οποίοι όμως απογοητεύθηκαν με την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Από το 1967, με την επίσκεψη του τότε πρωθυπουργού της Τουρκίας Ντεμιρέλ, οι σχέσεις των δύο κρατών άρχισαν να εξομαλύνονται. Το 1985 μετά την επίσκεψη του Εβρέν, έγινε ένα ακόμη βήμα στις σχέσεις των δύο κρατών. Σήμερα οι σχέσεις τους δεν είναι οι καλύτερες μετά την προσπάθεια της Τουρκίας να εμφανιστεί σαν προστάτιδα δύναμη των Μουσουλμανικών Δημοκρατιών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.

Δημοκρατίες Κοινοπολιτείες Ανεξάρτητων Κρατών

Οι σχέσεις της με όλες τις Δημοκρατίες της κοινοπολιτείας είναι καλές, τόσο στον οικονομικό όσο και στον εμπορικό τομέα.

Με τις τουρκόφωνες Δημοκρατίες της Κοινοπολιτείας επιχειρείται μια ευρείας έκτασης προσέγγιση και σύναψη διμερών συμφωνιών επί πολιτικο-οικονομικών, κοινωνικών και στρατιωτικών ζητημάτων. Τα αποτελέσματα όλων αυτών των προσπαθειών που γίνονται από την Τουρκία, δεν είναι τα αναμενόμενα.

Σχέσεις με τα Ισλαμικά Κράτη

Συρία

Οι σχέσεις της Συρίας με την Τουρκία δεν είναι καλές, εξαιτίας της κατοχής της Αλεξανδρέττας από τη δεύτερη. Δεν υπάρχει προοπτική βελτίωσης των σχέσεων αυτών.

Ιράκ

Με το Ιράκ η Τουρκία διατηρεί καλές σχέσεις για την αντιμετώπιση των Κούρδων. Κατά τον πόλεμο του Κόλπου, ο δυτικός τύπος έγραφε ότι σε περίπτωση ήττας του Ιράκ, η Τουρκία θα καταλάμβανε την περιοχή Κιρκούκ – Μοσούλης που είναι πλούσια σε πετρέλαιο. Βέβαια ο ίδιος Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας το διέψευσε. Σήμερα, με αφορμή τη δραστηριοποίηση των Κούρδων του Β. Ιράκ για δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, και των ισχυρισμών της Άγκυρας για ύπαρξη στρατοπέδων του ΠΚΚ στις περιοχές αυτές, οι τουρκικές ΕΔ εισβάλουν και σφυροκοπούν θέσεις ανταρτών, με μακρόπνοο στόχο και βλέψεις τόσο την παρεμπόδιση δημιουργίας κράτους του Κουρδιστάν, όσο και των πετρελαίων του Κιρκούκ – Μοσούλης.

Ιράν

Οι σχέσεις των δύο κρατών είναι καλές. Το Ιράν όμως επιμένει στην ισλαμική πίστη και τη θέτει σαν προϋπόθεση για την καλυτέρευση των σχέσεών τους.

Σχέσεις με Ισραήλ

Τα τελευταία χρόνια, οι ανησυχίες για το ρόλο της Συρίας, αλλά και του Ιράν, κα­θώς και η αντίληψη περί «κοινότητας συμφερόντων» σε µια σειρά θεμάτων, οδήγησαν την Τουρκία και το Ισραήλ σε µια θεαματική προσέγγιση. Εδώ και δέκα περίπου χρόνια, το Ισραήλ και η Τουρκία επισημοποίησαν τη συνεργασία τους υπογράφοντας µια σειρά συμφωνιών αμυντικής και οικονομικής συνεργασίας. Εκφράστηκαν ανησυχίες ότι η διμερής αυτή συνεργασία θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή, όπως δείχνουν οι έντονες αντιδράσεις αρκετών αραβικών χωρών και κυρίως της Συρίας, της Αιγύπτου, και του Ιράν. Ως αντίδραση στις συμφωνίες, ήταν η πραγματοποίηση μετά από πολλά χρόνια διστακτικών επα­φών μεταξύ Συρίας, Ιράν και Ιράκ, ενώ υπήρξε καταδίκη της συνεργασίας Άγκυρας – Τελ-Αβίβ, κατά τη συνάντηση της Ισλαμικής Διάσκεψης στην Τεχεράνη το 1997.

Οι καλές σχέσεις και η συνεργασία των δύο χωρών περιλαμβάνουν το διπλωματικό, τον οικονομικό και το στρατιωτικό τομέα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, υπάρχει συνεργασία μεταξύ του τουρκικού και του εβραϊκού λόμπυ στις ΗΠΑ, όπου προωθούνται τουρκικά αιτήματα από το AIPAC (American – Israel Public Action Committee) και το Jewish Institute for National Security Affairs (Εβραϊκό Ινστιτούτο Υποθέσεων Εθνικής Ασφάλειας), µε έδρα την Ουάσιγκτον. Επίσης, όταν η Τουρκία προωθούσε το 1995 τη Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσης µε την Ευρώπη, οι ισραηλινές πρεσβείες στην Ευρώπη, υποστήριξαν ενεργά το τουρκικό αίτημα. Η Τουρκία ανταπέδωσε τη βοήθεια µε διάφορους τρόπους (π.χ. µε το να απόσχει από καταδικαστικά για το Ισραήλ ψηφίσματα στον ΟΗΕ).

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ

Ένοπλες Δυνάμεις – Επιχειρησιακές Δυνατότητες

Σύμφωνα με τουρκικά στοιχεία, το σύνολο των ΕΔ της ανέρχεται σε 697.000 άνδρες. H εκπαίδευσή τους είναι ρεαλιστική, συνεχής και επίπονος. Μετά το 1974 παρατηρείται εντατική εκπαίδευση, ιδιαίτερα στις ασκήσεις συνεργασίας των Κλάδων των ΕΔ και δίδεται βαρύτητα στη νυκτερινή εκπαίδευση, με κύρια αντικείμενα την πρακτική εκπαίδευση στις βολές με πραγματικά πυρά και τις ασκήσεις.

Από τον πληθυσμό της Τουρκίας τα 12.680.000 είναι άνδρες ηλικίας από 15-49 ετών από τους οποίους τα 7.500.000 είναι ικανοί για στρατιωτική υπηρεσία. Κάθε χρόνο 550.000 – 600.000 νέοι, φθάνουν σε ηλικία στράτευσης.

Ρόλος των ΕΔ της Τουρκίας

Οι ΕΔ της Τουρκίας διαδραμάτιζαν από παλιά και διαδραματίζουν και σήμερα σημαντικότατο ρόλο στη ζωή γενικά της χώρας. Από τις 6 Νοε 1983 και μετά τη διενέργεια των εκλογών, η χώρα μετέπεσε στον Κοινοβουλευτισμό, αλλά ο στρατιωτικός νόμος διατηρήθηκε για αρκετά ακόμη χρόνια σε ορισμένες ευπαθείς κυρίως περιοχές στη ΝΑ Τουρκία και την Κωνσταντινούπολη. Σήμερα στη ΝΑ Τουρκία ισχύει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε 10 νομούς.

Οργάνωση ΕΔ

Οι ΕΔ υπάγονται στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ). Στην πραγματικότητα η υπαγωγή αυτή είναι τυπική, καθόσον στην ουσία το ΥΕΘΑ ασχολείται μόνο με τις διαδικασίες του προϋπολογισμού εθνικής άμυνας, του εξοπλισμού και εκπροσωπεί γενικά τις ΕΔ στα νομοθετικά σώματα. Το τουρκικό ΓΕΕΘΑ ασκεί ουσιαστική διοίκηση επί των τριών Κλάδων, ο δε Αρχηγός των ΕΔ διορίζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, υπάγεται υπό τον Πρωθυπουργό και η θητεία του είναι μέχρι τρία χρόνια, με δυνατότητα τριών ετησίων παρατάσεων.

Κλάδοι ΕΔ

Στρατός Ξηράς

H δύναμη του ΣΞ ανέρχεται σε 470.000 άντρες, από τους οποίους οι 420.000 είναι στρατεύσιμοι. Μετά την ολοκλήρωση της αναδιοργάνωσης του ΣΞ, αναμένεται ότι η ενεργός δύναμη θα μειωθεί κατά 100.000 – 150.000 άνδρες. Ο ΣΞ είναι οργανωμένος σε Γενικό Επιτελείο Στρατού, 4 Διοικήσεις Στρατιών, 1 Διοίκηση Ανεξαρτήτου ΣΣ και 2 Διοικήσεις Ζωνών Εσωτερικού. Διαθέτει αρκετό υλικό το οποίο εκσυγχρονίζει συνεχώς. Το Γενικό Επιτελείο καθορίζει την αποστολή του ΣΞ σε καιρό ειρήνης, όπως σαν την προετοιμασία των Μονάδων για σύγχρονο πόλεμο και σε καιρό πολέμου σαν την προστασία της εθνικής ενότητας ανεξαρτησίας και κυριαρχίας σύμφωνα με την όλη αμυντική ιδέα ενέργειας και σε συνδυασμό με τους άλλους κλάδους.

Ναυτικό

Η Τουρκία από τα μέσα της 10ετίας του 1970 έχει καταβάλει εντυπωσιακές προσπάθειες και συνεχίζει με έντονο ρυθμό και με κάθε τρόπο για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του τουρκικού ναυτικού με την προμήθεια η ναυπήγηση νέων μονάδων και με παράλληλο εκσυγχρονισμό των παλαιοτέρων.     H συνολική δύναμη του τουρκικού ναυτικού ανέρχεται σε 51.000 άνδρες από τους οποίους οι 39.000 είναι στρατεύσιμοι. H Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων (ΓΕΝ) έχει 4 υφιστάμενες Διοικήσεις : Διοίκηση Στόλου, Διοίκηση Β. Θαλάσσιας Περιοχής, Διοίκηση Ν. Θαλάσσιας Περιοχής και Διοίκηση Ναυτικής Εκπαιδεύσεως.

H Αποστολή του ναυτικού σύμφωνα με δήλωση του Τούρκου Α/ΓΕΝ στο περιοδικό ΝΑΤΟ’S SΙXΤΕΕΝ ΝΑΤΙΟΝ’S το 1986 είναι «Όχι μόνο η άμυνα της χώρας που έχει πολύ, μεγάλη ακτή και στρατηγική σπουδαία θέση, αλλά και η εξασφάλιση ναυτικού ελέγχου σε όλη την περιοχή ευθύνης της Ν. Πτέρυγας της Συμμαχίας». Συνεχίζοντας την λεπτομερή ανάλυση των επί μέρους αποστολών, συμπλήρωσε ότι μια από αυτές είναι «η διεξαγωγή αμφίβιων επιχειρήσεων όπου απαιτείται».

Αεροπορία

H Τουρκική Αεροπορία (ΤΑ) είναι το νεότερο όπλο των ΕΔ της Τουρκίας. Το 1911 ιδρύθηκε για πρώτη φορά σαν τμήμα του ΓΕΣ και το 1912 ιδρύθηκε στον Γεσίλκοϊ της Κωνσταντινούπολης η πρώτη Σχολή Αεροπορίας. Από το 1951 γίνεται μια συνεχής προσπάθεια για τον εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη της ΤΑ και με την είσοδο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952, εξοπλίζεται με Α/Φ F-84. Στα επόμενα χρόνια παραλαμβάνει Α/Φ F-104, F-5, F-102 και F-100. Στο τέλος του 1974 αρχίζει ο εξοπλισμός της με σύγχρονα Α/Φ F-4 και τέλος, το 1987 με Α/Φ F-16.

H δύναμη της Αεροπορίας ανέρχεται σε 56.000 άντρες, από τους οποίους οι 35.000 είναι στρατεύσιμοι. H Τουρκική Διοίκηση Αεροπορίας (ΓΕΑ) έχει κάτω από τις διαταγές της την 1η και 2η Διοίκηση Τακτικής, τη Διοίκηση Αεροπορικής Εκπαίδευσης, τη Διοίκηση Κύριας Βάσης Αερομεταφορών και τη Διοίκηση Συντήρησης και Εφοδιασμού.

Αποστολή της είναι η δημιουργία ισχυρής και αποκεντρωτικής Αεροπορίας, η ενίσχυση της αεράμυνας της χώρας και η υποστήριξη χερσαίων και ναυτικών επιχειρήσεων.

Πολεμική Βιομηχανία

Τα πρώτα βήματα προς την ανάπτυξη η Τουρκική Πολεμική Βιομηχανία τα έκανε το 1923, με την ίδρυση των εργοστασίων χαλκού, ορείχαλκου και χάλυβα. Από το 1960 με την βοήθεια των ΗΠΑ και της Δυτ. Γερμανίας, πραγματοποιήθηκε η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των πολεμικών εργοστασίων καθώς και η αύξηση της παραγωγής τους, ενώ παράλληλα ιδρύθηκαν νέες βιομηχανίες και μονάδες παραγωγής πολεμικού υλικού. Το 1974, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και την επιβολή του αμερικανικού εμπάργκο, οι Τούρκοι συνειδητοποίησαν απόλυτα την ανάγκη ανάπτυξης αυτοδύναμης εθνικής πολεμικής βιομηχανίας και το 1975 δημιούργησαν την Ειδική Υπηρεσία Πολεμικής Βιομηχανίας στο ΥΕΘΑ. Σταθμό όμως στην ανάπτυξη της πολεμικής βιομηχανίας απετέλεσε η υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, για τις βάσεις γνωστής και ως DΕCΑ (DΕFΕΝCΕ – ΕCΟΝΟΜΙC CΟΟPΕRΑΤΙΟΝ ΑGRΕΕΜΕΝΤ), όπου στην συμπληρωματική συμφωνία υπ’ αριθ. 2 σαφέστατα προβλέπεται η συνεργασία των δύο χωρών και με σαφήνεια και λεπτομέρειες καθορίζονται ο βαθμός, το είδος και οι τομείς συνεργασίας. Έτσι, κάποια ευθύνη για την ανάπτυξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας αναλαμβάνεται και από τις ΗΠΑ.

Κλάδοι της πολεμικής βιομηχανίας είναι: Ναυπηγεία, βιομηχανία αρμάτων και ΤΟΜΠ, πυρομαχικών, αυτοκινήτων, φορητού οπλισμού, ρουκετών και βλημάτων, οπτικών και ηλεκτρονικών συσκευών και τέλος αεροσκαφών και μηχανών αεροσκαφών

Πυρηνική Δυνατότητα

Οι Τουρκικές ΕΔ διαθέτουν τα μέσα εκτοξεύσεως πυρηνικών όπλων, όπως και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ. Όσον αφορά τη χρήση ΠΟ στη διάρκεια γενικού πολέμου, η Τουρκία θα ακολουθήσει την πολιτική του ΝΑΤΟ. Παραμένουν άγνωστες οι προθέσεις της Τουρκίας σε ότι αφορά την από κοινού με το Πακιστάν έρευνα στον τομέα τον ΠΟ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s