Η στρατιωτική θητεία σήμερα

του Ιωάννη Παλούμπη, ΑΜΥΝΤΙΚΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΙΟΥΛ 2007

O Στρατός και η θητεία είναι για τους Έλληνες δύο έννοιες αξεχώριστες. Από την εποχή του Όθωνα που καθιερώθηκε η υποχρεωτική στράτευση των αρρένων πολιτών, κανείς Έλληνας υγιής και αρτιμελής δεν υπήρξε, που να μην υπηρετήσει τη στρα­τιωτική του υποχρέωση είτε αφορούσε όλους τους άνδρες, είτε αφορούσε τους επιλεγμένους κατόπιν κληρώσεως. Οι σπάνιες εξαιρέσεις αποτελούσαν και αποτελούν επονείδιστα παραδείγ­ματα που στιγματίζονται κοινωνικά.

Σε άλλες χώρες, που η ιστορία τους κατά τους δύο τελευταίους αιώνες είχε ομαλότερες και ειρηνικότερες εξελίξεις, η έννοια της στρατιωτικής θητείας δεν είχε ούτε το Βάρος, ούτε την έντα­ση, την οποία απέκτησε στην Ελλάδα. Η αλήθεια είναι, βέβαια, πως η Ελλάδα τα πρώτα 100 χρόνια από την απελευθέρωσή της πολεμούσε σχεδόν συνεχώς, για να απελευθερώσει εδάφη που κατοικούνταν προαιωνίως από Έλληνες, μέχρις ότου να αποκτήσει τα σημερινά της όρια με τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, Αλλά και μετά κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, δεν έλειψαν οι πόλεμοι, με κορύφωση τη δε­καετία του ’40 που οι Έλληνες πολεμούσαν συνεχώς, πρώτα εναντίον των δυνάμεων του άξονα και ύστερα μεταξύ τους. Η διάρκεια της στρατιωτικής θητείας ήταν μια παράμετρος με­ταβλητή και εξαρτάτο από τις συνθήκες και τις συγκυρίες της συγκεκριμένης εποχής. Π.χ. τη δεκαετία του 1910 υπήρξαν Έλληνες που στρατεύθηκαν στους Βαλκανικούς, το 1912 και με τις διάφορες επιστρατεύσεις και παρατάσεις απολύθηκαν το 1922, έχοντας υπηρετήσει 8 έως και 10 χρόνια με μικρά διαλείμματα. Το ίδιο συνέβη και τη δεκαετία του 1940, που υπήρξαν θητείες με διάρκεια 4 και 5 ετών σε εμπόλεμες ζώνες. Στην εποχή μας δύο παράγοντες συνέτειναν στη σταδιακή μεί­ωση της θητείας.

Ο πρώτος είναι μια παρατεταμένη περίοδος ειρήνης 55 περί­που ετών, που όμοιά της δεν είχε γνωρίσει μέχρι τώρα ο τόπος. Και αν ακόμα παραδεχθούμε πως η Κορέα (1951) και η Κύπρος (1964,1967,1974) ήσαν μακρινά μεν, πλην όμως υπαρκτά πολεμικά θέατρα στα οποία συμμετείχε η χώρα και πάλι μας μένει μια απόλυτα ειρηνική περίοδος 33 ετών, επίσης πρωτοφανής σε διάρκεια.

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η από 15ετίας, περίπου, ενεργο­ποίηση του θεσμού των εθελοντών επαγγελματιών οπλιτών, που κάλυψαν ένα κομμάτι των αναγκών του στρατεύματος, έτσι που να πέφτει λιγότερο βάρος στην υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Η υλοποίηση βέβαια του θεσμού των ΕΠΟΠ έγινε εφικτή συνδυαζόμενη και με την αναμφισβήτητη ανύψωση του βιοτι­κού επιπέδου που απολαμβάνει η χώρα μας, παρά τις γκρίνιες και τις μεμψιμοιρίες μας προς τις πολιτικές ηγεσίες, δικαιολο­γημένες μέχρι κάποιου σημείου, λόγω της βραδύτερης απ’ όσο έπρεπε ανέλιξης των αναλόγων οικονομικών δεικτών. Ο θεσμός των επαγγελματιών οπλιτών δημιουργεί άλλες παρε­νέργειες και προβλήματα τα οποία δεν είναι του παρόντος και με τα οποία θα ασχοληθούμε σε ευθετότερο χρόνο. Έτσι φθάσαμε σήμερα η στρατιωτική θητεία να έχει διάρκεια ενός έτους και ορισμένοι πολιτικοί ταγοί να μιλούν σε κάθε προεκλογική περίοδο και για περαιτέρω μείωση. Και αν μεν θα προχωρήσει η χώρα σε περαιτέρω μείωση, δεν είναι γνωστό, ούτε είναι το ενδιαφέρον του παρόντος σημειώματος. Εάν εκτι­μηθεί από τους αρμοδίους ότι δεν υπάρχει απειλή για τη χώρα. μπορεί πράγματι να μειωθεί μέχρις εξαλείψεως η στρατιωτική θητεία.

Το θέμα όμως, που ήθελε το σημείωμα να συζητήσει, είναι η απροθυμία τμήματος της σημερινής νεολαίας να υπηρετήσει έστω κι αυτή την κουτσουρεμένη θητεία, τα πολλά και ποικίλα μέσα που χρησιμοποιεί να αποφύγει ό,τι εμφανίζεται ως βα­ρύτερη ή στρατιωτικότερη υπηρεσία και τη συμπαράσταση που συναντά σε αυτή της την επιδίωξη, από το πολιτικό μας σύστη­μα.

Για να μην είμαστε βέβαια αιθεροβάμονες δεν περιμέναμε εκ μέρους των στρατευομένων νέων τον ενθουσιασμό παλαιοτέ­ρων εποχών για την τιμή της ευκαιρίας που δίδεται, να επιτε­λεσθεί το προς την Πατρίδα, την κοινωνία και τις επερχόμενες γενεές, καθήκον. Μπλα, μπλα μπλα θα πει κανείς. Από του ση­μείου όμως αυτού, μέχρι του σημείου να μην υπάρχει σχεδόν στρατεύσιμος νέος, που να μην προσφεύγει στο πελατειακό παζάρι που έχουν στήσει όλοι οι πολιτικοί, με στόχο του στρα­τεύσιμου τη «λούφα και παραλλαγή», όπως λεγόταν η θαυμά­σια κινηματογραφική ταινία και τωρινή τηλεοπτική παραγωγή, υπάρχει μεγάλη απόσταση, που όμως διανύθηκε. Διανύθηκε δε κυρίως με ευθύνη των πολιτικών παραγόντων του τόπου και με την …. ευεξήγητη έλλειψη αντίστασης εκ μέ­ρους των στρατιωτικών ηγεσιών.

Έτσι, εν συντομία, θα γίνει προσπάθεια να παραθέσουμε την αλληλουχία των επιδιώξεων των στρατευσίμων, που υποστη­ρίζονται από τουλάχιστον δύο ή τρεις κομματάρχες η κάθε μία. Πλησιάζοντας ο καιρός της κατάταξης στο στράτευμα και εφ’ οσον δεν έγινε δυνατό κατά την πρώτη παρουσίαση (περιοδεύων, επιδιώκεται να μεταταχθεί ο στρατεύσιμος σε κλάδο της αρεσκείας του, κατά προτίμηση τους θεωρούμενους πολυτε­λείας, Αεροπορία και Ναυτικό και να αποφευχθεί πάση θυσία ο Στρατός Ξηράς, που νομίζεται ο πιο …. Βαρύς. Είτε επιτευχθεί είτε όχι η ένταξη στον αρεστό κλάδο, η αμέσως επόμενη προβαλλόμενη επιθυμία είναι η τοποθέτηση σε υπηρεσία κοντά στον τόπο κατοικίας. Σ’ αυτή την προσπάθεια η πλημμυρίδα των αιτημάτων, όπως άλλωστε είναι φυσικό, ζητεί την τοποθέτηση του στρατευσίμου στην περιοχή του λεκανοπε­δίου της Αθήνας. Φυσικό θεωρείται, γιατί ο μισός περίπου πληθυσμός της χώρας κατοικεί στην ευρύτερη περιοχή της πρω­τεύουσας, γι αυτό άλλωστε προτιμάται το Ναυτικό, μιας και δεν έχει πολλές υπηρεσίες εκτός Ναυστάθμου Σαλαμίνος. Στην κατηγορία αυτή δεν παύουν να υπάγονται και οι Κρητικοί που προτιμούν το Ναυτικό ή την Αεροπορία, οι Θεσσαλοί που προτιμούν μόνο την Αεροπορία, οι Μακεδόνες που επιδιώκουν μονάδα του Στρατού Ξηράς της αρεσκείας τους, κ.ο.κ. Όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε το κριτήριο της εντοπιότητας παί­ζει πρωταρχικό ρόλο στις προτιμήσεις των νέων ώστε να μην απομακρυνθούν από την οικογενειακή εστία, θα μπορούσε κα­νείς να δεχθεί ότι μέχρι κάποιου σημείου και φυσιολογική και ενδεχομένως επιθυμητή, θα μπορούσε να είναι από την υπη­ρεσία η τάση αυτή των στρατευσίμων. Στο κάτω, κάτω της γρα­φής, κάποιοι πρέπει να υπηρετήσουν στη …Μυτιλήνη, γιατί να μην είναι οι ντόπιοι; Μάλιστα η εντοπιότητα αποτελεί στοιχείο επιλογής της παλλαϊκής άμυνας …. για να θυμηθούμε κάποιες έννοιες που φαίνονται ξεχασμένες.

Το κακό είναι πως δεν μπορούν όλοι να ικανοποιηθούν και έρ­χεται το αμέσως …. επόμενο στάδιο, θα πρέπει ο στρατεύσιμος να τοποθετηθεί σε μια μονάδα, ανεξαρτήτως κλάδου, που να μπορεί να βγαίνει όσο το δυνατόν περισσότερο… γιατί, είτε «…. πρέπει να δουλεύει για να υποστηρίζει τα μικρά αδέρφια του ή/και τους άρρωστους γονείς του» ή «…. θα πρέπει να διαβάζει για να περάσει το μάθημα, ή το χρόνο, στο ΤΕΙ ή ΑΕΙ, στο οποίο φοιτά και να μη χάσει τη χρονιά του». Σκοποί ευάρεστοι, κοινωνικοί, χρήσιμοι και ωφέλιμοι, που βρί­σκουν την ομόθυμη συμπαράσταση των τοπικών κομματικών παραγόντων και άλλων πραματευτάδων του πελατειακού πα­ζαριού, που είναι στημένο συνέχεια με στόχο την ψηφοθηρία, με ιδιαίτερη όμως έμφαση τις προεκλογικές περιόδους. Το αστείο όμως και πιο εξοργιστικό έρχεται με την επόμενη βαθμίδα απαιτήσεως. Ναι μεν κατατάχθηκε, ας πούμε π.χ. στο Ναυτικό, ναι, επιτεύχθηκε να μη βγει από το λεκανοπέδιο της Αττικής, δεν πρέπει όμως να μπει σε πλοίο, που ούτως ή άλλως μόνο σε βοηθητικά πάνε τώρα οι στρατεύσιμοι, αλλά δεν πρέπει να υπηρετήσει ούτε καν, την περίοδο της παραμεθορίου του, στο …. Ναύσταθμο, γιατί περνά καθημερινώς απέναντι στη Σαλαμίνα, μια ρουτίνα …. βαριά και επίπονη. Και επειδή …. του κακού η σκάλα δεν έχει τελειωμό, η τοπο­θέτηση του στρατευσίμου καταντά, σημείο κοινωνικής άμιλλας, ή καλύτερα στοιχείο απόδειξης της πολιτική επιρροής του γονέως. Π.χ. ο δικός μου γιος, που είμαι διευθυντής σε μια επι­χείρηση, δεν είναι δυνατόν να πάει σε υποδεέστερη θέση από το γιο του κλητήρα, γιατί τότε …. ανατρέπεται η κοινωνική τάξη, γίνεται δηλαδή θέμα prestige και κοινωνικού image. Ναι …. λόγω τιμής, το άκουσα κι αυτό κι έτσι αποφάσισα να γράψω αυτό το σημείωμα.

Μιλάμε δε, για μια θητεία ενός χρόνου, από την οποία ένας πε­ρίπου μήνας τρώγεται στο κέντρο προπαίδευσης, μετά την ορ­κωμοσία χορηγείται μια βδομάδα άδεια (πρόσφατα δύο) μέχρι να παρουσιαστούν στις υπηρεσίες, κάτι προφορικές, εκπαιδευ­τικές, αγροτικές και ο μήνας της κανονικής στο τέλος, υπηρε­τούν δεν υπηρετούν 8-9 μήνες συνολικά. Γι αυτή τη θητεία γίνεται μια απίστευτη επιστράτευση μέσων και γνωριμιών, προβάλλονται αιτήματα ελάχιστα αξιοπρεπή, για μια …. εκδρομή, οκτώ εννέα μηνών που δεν έχει ούτε καν τα χα­ρακτηριστικά των εκδρομών των extreme sports. Εκτιμώ πως κάτι πρέπει να γίνει με το θέμα. Αν όχι για οτιδήποτε άλλο, τουλάχιστον για την ανασκευή της πρώτης και καθορι­στικής εντύπωσης που αποκομίζουν οι στρατεύσιμοι από την επαφή τους με τις Ένοπλες Δυνάμεις, μιας εντύπωσης καθό­λου κολακευτικής, που την κουβαλούν και την συζητούν σε όλη τους τη ζωή.

Υπάρχουν πολλά συστήματα τυχαίας επιλογής για υπολογιστές, που μπορούν να εφαρμοσθούν και να δίδουν το άλλοθι της αδι­άβλητης και απαραβίαστης μεθόδου. Εάν είναι επιθυμητό, θα μπορούσε να ληφθεί υπ’ όψη και το κριτήριο της εντοπιότητας από τον υπολογιστή, ώστε να ενσωματωθεί στο σύστημα και μια σωστή αρχή.

Το ερώτημα είναι το θέλουμε: ή επιθυμούμε τη συνέχιση ενός συστήματος πελατειακής χρησιμοποιήσεως των ψηφοφόρων, που ελάχιστα απέχει από την επί πληρωμή διαφθορά, αν δεν την αγγίζει κιόλας;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s