του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ 7/1/2006

Νέα χαμένη ευκαιρία αναδιοργάνωσης της ΕΥΠ

Μία μοναδική ευκαιρία για αναδιοργάνωσης ολόκληρου του συ­στήματος πληροφορώv και α­σφαλείας της χώρος παρέχει η παρούσα συγκυρία, με τον προβληματισμό και τις συζητήσεις για αναδιοργάνωση της ΕΥΠ να έ­χουν από μακρού ωριμάσει και το προσχέδιο του σχετικού νομο­σχεδίου να είναι ήδη έτοιμο. Δυστυχώς, το θέμα για μια ακόμη φορά αντιμετωπίζεται αποσπα­σματικά, προωθώντας μία ε­λάσσονα -θα λέγαμε και επιφανειακή- τροποποίηση του νομικού πλαισίου της ΕΥΠ, χωρίς να αντιμετωπίζεται στο σύνολό του το πρόβλημα και το πρόβλη­μα αυτό είναι η κοινή διαπίστωση ότι το σημερινό σύστημα εξακολουθεί να διέπεται από δομές και αντιλήψεις πα­ρωχημένων εποχών, τις οποίες το προωθούμενο νομοσχέδιο για αναδιοργάνωση της ΕΥΠ όχι μόνο δεν αναθεωρεί, αλλά, αγνοώντας τις σύγχρονες τάσεις και εξελίξεις στον χώρο, τις διαιωνίζει, προσφέροντας τους νέα παράταση ζωής.

Στην καρδιά του προβλήματος είναι το γεγονός που είχε θέσει εμμέσως και ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ κ, Π. Απο­στολίδης σε συνέντευξη του τον Οκτώ­βριο του 2004. Ότι η ΕΥΠ είναι μία υ­πηρεσία με αρμοδιότητες ταυτόχρονα στο εξωτερικό και στο εσωτερικό (κατασκοπία- αντικατασκοπεία), ενώ σε άλ­λες χώρες οι αρμοδιότητες αυτές κατα­νέμονται σε διαφορετικές υπηρεσίες.

Μία απλή ματιά του τι γίνεται σε άλ­λες χώρες αποδεικνύει του λόγου το α­ληθές, Όλες σχεδόν οι χώρες, με ελά­χιστες εξαιρέσεις, ακολουθούν το βασι­κό μοντέλο των τριών υπηρεσιών μία για συλλογή πληροφοριών στο εξωτερικό (κατασκοπία), μία για συλλο­γή πληροφοριών στο εσωτερικό (εσω­τερική ασφάλεια, αντικατασκοπία, αντιτρομοκρατία, ανατρεπτικές δραστη­ριότητες κλπ) και μία για συλλογή στρα­τιωτικών πληροφοριών.

Πλησιέστερα στο μοντέλο αυτό είναι οι υπηρεσίες πληροφοριών και ασφα­λείας του Ισραήλ οι οποίες είναι η Mossad (συλλογή πληροφοριών εξωτερικού), η Shin-Bei (υπηρεσία ασφαλείας-αντικατασκοπείας και η ΑΜΑΝ (στρατιωτική υ­πηρεσία πληροφοριών), με τις πρώτες δύο υπαγόμενες στον πρωθυπουργό και την τελευταία στον υπουργό Άμυνας. Το τριοδικό αυτό μοντέλο ακολουθούν κατά βάση και η Αγγλία, με την SIS (MΙ6) , για συλλογή πληροφοριών εξωτερικού, την ΜI5 για το εσωτερικό και τη NID (Naval Intelligence Department) για συλλογή στρατιωτικών πληροφοριών, όπως επίσης και οι ΗΠΑ. Οι τελευταίες βέβαια, εκτός από τη CIA για συλλογή πλη­ροφοριών εξωτερικού, το FBI για αντι­κατασκοπία και συλλογή πληροφοριών στο εσωτερικό, την DIA για συλλογή στρατιωτικών πληροφοριών, την NSA για συλλογή πληροφοριών (σε παγκό­σμια βάση) με ηλεκτρονικά μέσα κ.λπ., διαθέτουν και περί τις 15 συνολικώς υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά αυτό ο­φείλεται σε ευνόητους λόγους.

Στην Ελλάδα, η ΕΥΠ διατηρεί τις αρ­μοδιότητες κατασκοπίας, αντικατασκο­πίας, αντιτρομοκρατίας και συλλογής πληροφοριών με ηλεκτρονικά μέσα (υ­ποκλοπές), η ΔΙΚΑ (Διεύθυνση Κρατι­κής Ασφαλείας) την εσωτερική ασφάλεια και σε συνεργασία με την ΕΥΠ και μέρος της αντικατασκοπίας (ως έχουσα και εκτελεστικές αρμοδιότητες), ενώ οι στρατιωτικές πληροφορίες αποτελούν ευθύνη της νεοδημιουργηθείσης Διακλαδικής Διευθύνσεως Στρατιωτικών Πληροφοριών (ΔΔΣΠ) του ΓΕΕΘΑ

Μία μακροσκοπική θεώρηση του θεσμικού πλαισίου και αποδόσεως των υπηρεσιών αυτών αποκαλύπτει μ ίο διο­γκωμένη -κεντρική- υπηρεσία, την ΕΥΠ, με πλήρη νομοθετική κάλυψη και με υ­περβολικές για τις δυνατότητες της αρ­μοδιότητες, και δύο διευθύνσεις με υ­ποβαθμισμένο νομοθετικό πλαίσιο (δεν είναι καν υπηρεσίες) με απόδοση σα­φώς καλύτερη στον τομέα τους από την αντίστοιχη της ΕΥΠ.

Αιτίες δυσλειτουργίας

Ο λόγος για τη μη ικανοποιητική από­δοση της ΕΥΠ, ένα πρόβλημα το οποίο δεν επιλύει το προωθούμενο νομοσχέ­διο, είναι ο ίδιος που δεν θα της επι­τρέψει ποτέ να καταστεί μία επαρκής υπηρεσία. Και αυτός είναι οι αρμοδιότητές της για συλλογή πληροφοριών στο εσωτερικό και εξωτερικό. Αυτό δεν έρ­χεται μόνο οι αντίθεση με τις επικρα­τούσες διεθνώς τάσεις ή τις πραγματικές της δυνατότητες να ανταποκριθεί στο τεράστιο αυτό έργο. Γιατί βασική προϋ­πόθεση για την επιτυχή λειτουργία κά­θε υπηρεσίας πληροφοριών και ασφα­λείας είναι η ευρύτερη αποδοχή της α­πό την κοινωνία, η οποία δεν είναι στα επιθυμητά επίπεδα λόγω της παλαιάς και συνεχιζόμενης ενασχόλησης της στο εσωτερικό. Βασικότερο όμως εμπό­διο και μόνιμος ανασταλτικός παράγο­ντας είναι η εμπλοκή του ονόματος της σε πλείστες αμαρτίες του παρελθόντος, από την ανάμνηση των οποίων, ότι και να κάνει, δεν πρόκειται ποτέ της να α­παλλαγεί.

Τα παραπάνω οδηγούν στην ανάγκη μίας καθολικής αντιμετωπίσεως ολό­κληρου του πλέγματος των υπηρεσιών πληροφοριών και ασφαλείας της χώρας, η οποία μπορεί να πάρει την εξής μορ­φή: Περιορισμός της δράσεως της ΕΥΠ στο εξωτερικό, αφαίρεση των αρμοδιο­τήτων συλλογής πληροφοριών στο ε­σωτερικό και μεταβίβασή της σε μία α­ναβαθμισμένη ΔΙΚΑ (στα πρότυπα της πάλαι ποτέ Υπη­ρεσίας Εθνικής Ασφαλείας) και νο­μοθετική κάλυψη (και αναβάθμιση) της ΔΔΣΠ ώστε να μπορεί να δράσει σαν μία κανονική υπηρεσία πληρο­φοριών του Στρα­τού.

Τούτο μπορεί να γίνει με τη μεταφο­ρά της Διευθύνσεως Γ’ (αντικατασκο­πία) της ΕΥΠ και κάθε άλλης της αρμο­διότητας για το εσωτερικό στην υπό ί­δρυση νέα υπηρεσία εσωτερικού και υ­παγωγή της τελευταίας απευθείας στον υπουργό Δημοσίας Τάξεως. Το μέρος της ΕΥΠ που παραμένει, το οποίο είναι και το μεγαλύτερο και ασχολείται με πλη­ροφορίες εξωτερικού κλπ,. μπορεί να υπαχθεί είτε στον πρωθυπουργό είτε στον υπουργό Εξωτερικών. Με τον τρό­πο αυτόν η ΕΥΠ απαλλάσσεται οριστι­κώς του αμαρτωλού της παρελθόντος εκ της ενασχολήσεως της στο εσωτερι­κό, έναν τομέα που -θα πρέπει να τονι­σθεί- επέτυχε να καλύψει επιτυχέστερα  η ΔΙΚΑ, υπό την έννοια του μικρότερου κόστους (σε αρνητική φήμη) σε σχέση με την ΕΥΠ. Στο ίδιο πνεύμα, επιτακτική είναι και η ανάγκη αναβαθμίσεως της ΔΔΣΠ με σκοπό τη μετεξέλιξη της σε μία πραγματική υπηρεσία στρατιω­τικών πληροφοριών, η οποία μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν της δοθεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για την εκτέ­λεση της αποστολής της.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s