Συνοπτική ανασκόπηση ελληνοτουρκικών σχέσεων

Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις μπροστά στην μακραίωνη Ελληνική Ιστορία, χαρακτηρίζονται σχετικά πρόσφατες. Οι σχέσεις τους αρχίζουν μόλις τον 11ο μ.Χ. αιώνα όταν οι Τούρκοι προερχόμενοι από τα βάθη της Ασίας εγκαταστάθηκαν ως νομάδες στην περιφέρεια του Βυζαντίου (περιοχή Αρμενίας). Από την περιοχή αυτή εκτείνονται σταδιακά και καταλαμβάνουν τον Ελληνικό χώρο. Το 1453 μ.Χ. κατακτούν την πρωτεύουσα του Ελληνοχριστιανικού Βυζαντίου δημιουργώντας στη συνέχεια την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας οι Έλληνες αντέδρασαν δυναμικά με αποκορύφωσα την επανάσταση του 1821 και τη δημιουργία του νέου Ελληνικού κράτους. Μετά από πολλούς αγώνες και θυσίες κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-13 κατάφεραν σταδιακά να απελευθερώσουν και άλλα τμήματα του πανάρχαιου Ελληνικού χώρου δημιουργώντας την σημερινή Ελλάδα.

Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ελλάδα στο πλευρό των Συμμάχων αποβιβάζει το 1919 στρατεύματα στη Σμύρνη για την προστασία του Ελληνικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας. Το 1920 υπογράφτηκε η Συνθήκη των Σεβρών με την οποία παραχωρούνταν την Ελλάδα περιοχές στις οποίες ανθούσε το Ελληνικό στοιχείο από τους αρχαίους χρόνους. Ακολουθεί το Μικρασιατικό Ολοκαύτωμα (1922) και την αποχώρηση του Ελληνικού στρατού ακολουθεί η Συνθήκη ειρήνης της Λοζάννης (1923). Με αυτήν ανατράπηκε η Συνθήκη των Σεβρών και μέρος από τα εδάφη που είχαν παραχωρηθεί στην Ελλάδα επιστρέφονται στην Τουρκία Η Συνθήκη της Λοζάννης καθόρισε τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών και ρύθμισε τις διακρατικές τους σχέσεις. Καθορίστηκε και  ανταλλαγή πληθυσμών από την οποία εξαιρέθηκαν οι Έλληνες κάτοικοι της Κων/πολης και οι Μουσουλμάνοι της Ελληνικής Θράκης αντίστοιχα.

Για τα Ελληνικά νησιά Ίμβρο και Τένεδο που παραχωρήθηκα στην Τουρκία αν και κατοικούνταν από αμιγή ελληνικό πληθυσμό αναγνωρίστηκε ειδικό καθεστώς αυτονομίας.

Μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάννης αρχίζει νέα περίοδος στις Ε/Τ σχέσεις. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και Κεμάλ Ατατούρκ δημιουργούν την πολιτική άνοιξη των Ε/Τ σχέσεων και οι δυο λαοί έζησαν για ένα διάστημα ειρηνικά. Μετά το θάνατο του Κεμάλ (1938) αρχίζουν οι κακοπιστίες και οι απροκάλυπτες απαιτήσεις της Τουρκίας πάνω στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας στο Αιγαίο.

Συμπεριφορά της Τουρκίας μετά τη Συνθήκη της Λοζάννης

Η Τουρκία επί 50 χρόνια (μέχρι το 1973) δεν έθεσε θέμα μεταβολής της Συνθήκης της Λοζάννης και δεν προέβαλλε τουλάχιστον εμφανώς, βλέψεις εις βάρος του Ελληνικού χώρου. Βεβαίως παρασκηνιακά και κρύβοντας επιμελώς τα σχέδια της προσπάθησε αρκετές φορές να επωφεληθεί κρίσεων στις οποίες ενεπλάκη η χώρα μας για να επιτύχει εδαφικά οφέλη. Παρακάτω αναφέρονται μερικές περιπτώσεις:

  • 1939: Κατά την Αγγλο-Γαλλο-Τουρκική Συνθήκη αμοιβαίας βοήθειας κατόρθωσε να διατυπώσει άρθρο με το οποίο προεβλέπετο κατάληψη νησιών του Αιγαίου εκ μέρους της Τουρκίας σε περίπτωση απώλειας ανεξαρτησίας της Ελλάδας, ώστε να μην απειληθεί η ασφάλεια της.
  • 1941: Η Τουρκία προτείνει στην Γερμανία την κατάληψη νησιών του Ανατ. Αιγαίου με τη δικαιολογία προστασίας των εκ μέρους των Άγγλων.
  • 1947: Ο Στάλιν κατόπιν ενεργειών της Τουρκίας προτείνει ανεπιτυχώς στη Μεγάλη Βρετανία την παραχώρηση στην Τουρκία των Δωδεκανήσων και των νησιών Λέσβου και Χίου ως αμοιβή για την ευμενή ουδετερότητα που τήρησε έναντι των Συμμάχων.
  • 1952: Με την είσοδο της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ οι δύο χώρες συνεργάστηκαν και πάλι φιλικά αλλά οι λίγες ελπίδες αναβιώσεως του πνεύματος Βενιζέλου – Ατατούρκ σύντομα διαλύονται.
  • 1955: Οι Τούρκοι μεθοδεύουν τον αφανισμό του Ελληνικού στοιχείου στην Κων/πολη και στα νησιά Ίμβρο και Τένεδο και από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 αρχίζουν να δημιουργούν μέσα στο ΝΑΤΟ προβλήματα εις βάρος της Ελλάδας.
  • 1964: Η Τουρκία θέτει για πρώτη φορά θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.
  • 1973: Η Τουρκική εφημερίδα της κυβερνήσεως δημοσιεύει χάρτη στον οποίο χωρίς να λαμβάνονται καθόλου υπόψη τα Ελληνικά νησιά, σημειώνονται τα όρια της Τουρκικής υφαλοκρηπίδας στη μέση του Αιγαίου. Τον ίδιο χρόνο η Τουρκία χορηγεί άδειες διεξαγωγής ερευνών στην Τουρκική εταιρία πετρελαίων σε περιοχές που καλύπτει η Ελλην. υφαλοκρηπίδα.
  • 1974: Μεγάλη ένταση στις Ε/Τ σχέσεις όταν εξέρχεται στις επίμαχες περιοχές το Τουρκικό ωκεανογραφικό σκάφος «Τσανταρλί»
  • Ιουλ 1974: Τα Τουρκικά στρατεύματα εισβάλλουν στην Κύπρο και καταλαμβάνουν το 40% του εδάφους της. Το κατέχουν μέχρι σήμερα έχοντας ανακηρύξει αυτό σε ανεξάρτητο Τουρκοκυπριακό κράτος παρά τις καταδικαστικές αποφάσεις του ΟΗΕ.
  • 1975: Η Τουρκία συγκροτεί την ΙV Στρατιά (Στρατιά Αιγαίου) με έδρα τη Σμύρνη και με διάταξη απέναντι από τα Ελληνικά νησιά. Η συγκρότηση, η οργάνωση, η διάταξη, η εκπαίδευση και κυρίως οι ασκήσεις που διεξάγει δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για την αποστολή της Στρατιάς.
  • Ιουλ 1976: Νέα ένταση – κίνδυνος πολέμου μεταξύ των δύο χωρών όταν το ερευνητικό σκάφος «Χόρα» κινείται σε αυθαίρετα οριοθετημένες από την Τουρκία περιοχές του Αιγαίου.
  • Ιουλ 1978: Με την ανάληψη από την Τουρκία της διοίκησης του Συμμαχικού Στρατηγείου της ΝΑ πτέρυγας του ΝΑΤΟ (Σμύρνη), η Τουρκία προσπάθησε ανεπιτυχώς να αναλάβει τον επιχειρησιακό έλεγχο του Αιγαίου συμπεριλαμβανομένου και του Ελληνικού εναέριου χώρου.
  • Μαρ 1987: Οι δύο χώρες φτάνουν στο κατώφλι του πολέμου με την έξοδο του ωκεανογραφικού σκάφους «Σισμίκ»
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s