Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα,

Του Δημήτρη Νίκογλου (nikoglou@kathimerini.gr)

Η περίοδος του Μεσοπολέμου έχει στιγματιστεί από την άνοδο πλείστων εθνικοσοσιαλιστικών κινημάτων και καθεστώτων στη Γηραιά Ήπειρο. Η εποχή προσφέρεται για την επικράτηση ακραίων εθνικών ιδεολογιών υπό το πρόσχημα της εθνικής συντήρησης και ενότητας.
Τα πιο διάσημα εθνικοσοσιαλιστικά καθεστώτα (Γερμανία, Ιταλία) έχουν αναλυθεί και παρουσιαστεί ποικιλοτρόπως. Το ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης είναι η πολιτική κατάσταση που επικρατούσε στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Στην Ουγγαρία ο ναύαρχος Horthy εγκαθίδρυσε φασιστική δικτατορία το 1920, με την κρατική βία να αποτελεί αντικείμενο έκφρασης της κρατικής πολιτικής. Το συγκεκριμένο καθεστώς άντεξε 24 χρόνια κλείνοντας τον κύκλο του το 1944.

Το 1923 η Βουλγαρία δοκιμάζεται, καθώς πραξικοπηματίες κατέλαβαν την εξουσία υπό την προεδρία του Αλεξάντρ Τσάνκωφ, ενώ από το 1934 το καθεστώς μετατρέπεται σε βασιλική δικτατορία υπό τον Μπόρις τον τρίτο. Και στην περίπτωση της Βουλγαρίας η κατάρρευση του καθεστώτος συντελέστηκε παράλληλα με την σταδιακή πτώση των δυνάμεων του άξονα (1944).
Η Αυστρία διοικείται από τον Eνγκελμπερτ Nτόλφους σε πολίτευμα που έτεινε προς μία Hμιφασιστική δικτατορία. Η παραπάνω κατάσταση διήρκεσε τη διετία 1933-1934. Στην Ιταλία από τις 28 Οκτωβρίου του 1922 ανέρχεται στην εξουσία ο Μπενίτο Μουσολίνι. Πλήρως φασιστικές πρακτικές στοιχειώνουν την Ιταλία με αποκορύφωμα τη συμμετοχή της χώρας στο πλευρό των γερμανικών ταγμάτων ασφαλείας. Ο Μουσολίνι κατήργησε όλα τα πολιτικά κόμματα το 1926.
Το άντρο του φασισμού στην εποχή του μεσοπολέμου ήταν η ναζιστική Γερμανία. Το εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, πρόεδρος του οποίου ήταν ο Αδόλφος Χίτλερ «ανέβηκε» στην εξουσία το 1933, μετατρέποντας τη χώρα σε ένα άντρο μιλιταρισμού, ρατσισμού και εξόντωσης πολιτικών αντιπάλων. Παράλληλα με τα παραπάνω, καλλιεργήθηκε στη χώρα το όραμα της Μεγάλης Γερμανίας που τελικά οδήγησε και στον παγκόσμιο όλεθρο την ανθρωπότητα.

Ημερομηνία Ψήφοι (σε εκατομμύρια) για το κόμμα του Χίτλερ Ποσοστό
20 Μαΐου, 1928 0.81 2.6%
14 Σεπτεμβρίου, 1930 6.41 18.3%
31 Ιουλίου, 1932 13.75 37.3%
6 Νοεμβρίου, 1932 11.74 33.1%
5 Μαρτίου, 1933 17.28 43.9%

Η Ελλάδα ως γνωστόν υπό την πρωτοκαθεδρία του στρατηγού Ιωάννη Μεταξά, γνώρισε απολυταρχικές στιγμές από την 4η Αυγούστου του 1936 μέχρι και το 1941 όπου κατέρρευσε το μέτωπο. Κομμουνιστική αντιπροπαγάνδα, εθνικιστικό φρόνημα και κατάργηση του συντάγματος ήταν μερικά από τα κύρια χαρακτηριστικά της κυβέρνησης Μεταξά.
Στην Ισπανία από το Μάρτιο του 1923 ο βασιλιάς Αλφόνσος ΙΓ’ συναίνεσε στο αυταρχικό καθεστώς του στρατηγού Πρίμο ντε Pιβέρα με αποτέλεσμα να εδραιωθεί απολυταρχικό πολίτευμα. Τον Ριβέρα διαδέχθηκε ο στρατηγός Φράνκο το 1936 όπου επέβαλε ακόμη σκληρότερα μέτρα δίνοντας στο καθεστώς το χαρακτήρα μιας απόλυτης φασιστικής δικτατορίας. Ο ισπανικός εμφύλιος από το 1936-1939 ήταν το επιστέγασμα της εσωτερικής σκληρότητας με χιλιάδες θύματα στο εσωτερικό της χώρας. Ο Φράνκο παρέμεινε στην εξουσία της χώρας μέχρι το 1975.
Παρόμοια καθεστώτα υπήρξαν την μεσοπολεμική περίοδο στην Πορτογαλία, τη Φινλανδία, την Τουρκία και την Αλβανία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s