Υπόθεση Leopard:Το τέλος μιάς εποχής;

του Μάνου Ηλιάδη, ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ 8/11/2003

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις της «Καθημερινής» για το θέμα της προμηθείας των αρμάτων Leopard έφεραν στην επιφάνεια, διά  στοιχείων πλέον, ένα  κοινό μυστικό. Ότι η συγκεκριμένη εταιρεία, η AXON, η οποία εμφανιζόταν ως εκπρόσωπος διαφόρων ξένων εταιρειών, στην πραγματικότητα ήταν ένας κανονικός εμπορικός αντιπρόσωπος επί προμηθεία.

Γλαύκα εις Αθήνας; Ίσως. Το θέμα, όμως, ήταν ποιος μπορούσε να το αποδείξει. Και αυτό, σύμφωνα με τα στοιχεία που έφερε στην δημοσιότητα η «Κ», παραδόξως το έκανε η ίδια η εταιρεία. Αυτό έγινε με μία ενέργεια που αποκαλύπτει την «ωριμότητα» του ανδρός που την ελέγχει, την ικανότητά του να διαχειρισθεί την τεράστια οικονομική ισχύ την οποία απέκτησε μονοπωλώντας σχεδόν τις προμήθειες δύο ΕΜΠΑΕ,  την αντίληψή του για το σύστημα αποφάσεων και την επιρροή του επ’αυτού, η οποία  μάλλον δεν περιοριζόταν στο επίπεδο των υπηρεσιακών παραγόντων. Φυσικά, ο λόγος είναι για την αγωγή (μέσω υπαρακτίων εταιρειών) την οποία έκανε εναντίον της KMW (Krauss Maffei Wegmann), την κατασκευάστρια εταιρεία των αρμάτων μάχης Leopard που απεφάσισε να αγοράσει ο Ε.Σ., διεκδικώντας μία προμήθεια της τάξεως του 3% , συνολικού ύψους 60 εκατ. δολαρίων.

Περιέργως, ενώ η προσοχή εστιάσθηκε αρκετά στο ιλιγγιώδες  ύψος της προμήθειας, το γεγονός της νομιμότητος του προφανούς ρόλου της εταιρείας ως αντιπροσώπου  (όπως συνάγεται από τα αποκαλυφθέντα στοιχεία)  όσο και η εκ τούτου διεκδικούμενη προμήθεια, μάλλον δεν έτυχε της δέουσας προσοχής και σημασίας. Αυτό δε που πρέπει να τονισθεί είναι το γεγονός ότι  ο ρόλος αυτός και η εν λόγω προμήθεια είναι παράνομες, διότι απαγορεύονται τόσο από την ελληνική νομοθεσία όσο και από διεθνείς συμβάσεις. Παλαιότερα, επί Ανδρέα Παπανδρέου, η μεσολάβηση αντιπροσώπων στις αγορές αμυντικού υλικού είχε «καταργηθεί», διότι υπετίθετο, ότι η Ελλάδα πραγματοποιούσε τις σχετικές αγορές μέσω απ’ευθείας συμφωνιών με τις παραγωγούς εταιρείες και κατά συνέπειαν δεν υπήρχε προμήθεια αντιπροσώπου. Ο  εγκλεισμός της λέξεως σε εισαγωγικά οφείλεται στο γεγονός ότι η πρακτική της μεσολαβήσεως αντιπροσώπου στις αγορές αμυντικού υλικού  ουδέποτε έπαυσε να ισχύει, η δε «αγία ημών προμήθεια» (όπως ελέγετο παλαιότερα η σημερινή «μίζα») απλώς δεν εμφανιζόταν σε κανένα παραστατικό.

Η κατάσταση αυτή, όμως, άλλαξε άρδην το 1997 όταν οι ΗΠΑ απεφάσισαν να λάβουν μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος των μεγάλων προμηθειών που κατέβαλαν προθύμως σε σεϊχηδες, εμίρηδες και υπουργούς, όλοι οι ανά τον κόσμο ανταγωνιστές τους, με αποτέλεσμα την απώλεια πωλήσεων πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την αμερικανική πολεμική βιομηχανία. Έτσι, με πρόσχημα τον περιορισμό της διαφθοράς, επέτυχαν να προωθήσουν μία διεθνή συμφωνία (μέσω OECD) την οποία, κατόπιν πιέσεων πολλών ετών, αναγκάστηκαν τελικώς να υπογράψουν  οι Ευρωπαίοι κυρίως ανταγωνιστές τους, αλλά όχι οι Κινέζοι, οι Ρώσοι (εξ ού και η προ ετών ξαφνική ανακάλυψη των ρωσικών αμυντικών συστημάτων από την χώρα μας) κ.ά. Η οπωσδήποτε ετεροβαρής αυτή συμφωνία (διότι αφαιρουμένου του «προσωπικού  κινήτρου» των αποφασιζόντων μία προμήθεια όπλων, στην ουσία κάθε αγορά υπόκειται  μόνο στην υπέρτερη πολιτική πίεση των Αμερικανών, την οποία ουδεμία άλλη χώρα μπορεί να εξισορροπήσει) τελικώς υπεγράφη από όλες τις χώρες της Δύσεως, μεταξύ των οποίων και από την χώρα μας , τον Νοέμβριο του 2000.

Αυτό που προβλέπει ως νόμιμη αμοιβή η εν λόγω συμφωνία για κάθε πώληση αμυντικού υλικού, δεν έχει ουδεμία σχέση με τα υπέρογκα ποσά του παρελθόντος. Επί πλέον δε, για να αποφευχθεί  και η τελευταία δυνατότητα δωροδοκίας πολιτικών και κρατικών αξιωματούχων, η καταβολή και του παραμικρού ποσού πρέπει να συνοδεύεται από παραστατικά για συγκεκριμένες υπηρεσίες. Π.χ. σύνταξη μελετών που φυσικά  πρέπει να υφίστανται, διαφήμιση βάσει τιμολογίων, παρουσιάσεις, δεξιώσεις και δραστηριότητες προβολής των προς πώλησιν προϊόντων, παροχές συμβουλών από εταιρείες συμβούλων, έρευνα αγοράς, μεταφράσεις, παροχή τεχνικών, νομικών, οικονομικών και λογιστικών  υπηρεσιών, υπηρεσίες δηλαδή που αν και υπερτιμολογούνται, ουδέποτε μπορούν να ανέλθουν σε ποσά ανάλογα της «αξιοπρέπειας» ενός υπουργού ξένης χώρας. Η όποια δε επί πλέον αμοιβή μίας ξένης εταιρείας, για τις υπηρεσίες της (ως «εκπροσώπου» μίας βιομηχανίας) που και αυτή εισπράττεται με παραστατικά, ουδέποτε ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο. Όσο δε  μεγαλύτερο είναι το ύψος μίας πωλήσεως, τόσο μικρότερο το σχετικό ποσοστό.

Όπως είναι φυσικό, η εν λόγω διεθνής συμφωνία δεν θεωρεί ως νόμιμη δραστηριότητα την διενέργεια “Lobbying” προς επηρεασμό μίας κυβερνήσεως, μέλους ή μελών αυτής, προς εξασφάλιση μίας πωλήσεως, διότι απλούστατα τούτο συνεπάγεται και την σχετική οικονομική συναλλαγή.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση στην υπόθεση των Leopard είναι το γεγονός ότι ακριβώς αυτή η παράνομη ενέργεια προεβλήθη σαφέστατα από την ενάγουσα εταιρεία Evaston Group Ltd. ως νομιμοποιητική βάση για την διεκδίκηση των 60 εκατ. δολαρίων από την KWM (μέσω φυσικά της εμβόλιμης IBOS).

Ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι όλος αυτός ο περίτεχνος μηχανισμός εταιρειών των Παρθένων Νήσων, του Παναμά, του Μονακό , της Ελβετίας κ.ά. πίσω από τις δύο εταιρείες, τινάχθηκε κυριολεκτικώς στον αέρα από εκείνον που λογικώς   θα έπρεπε να φροντίζει την διατήρησή του ως κόρην οφθαλμού. Και τούτο διότι παρόμοιοι μηχανισμοί, απολιθώματα μίας περιόδου που παρήλθε ανεπιστρεπτί, δεν ανταποκρίνονται πλέον στην σύγχρονη πραγματικότητα, η οποία απαιτεί πολύ πιο σύνθετες και “σοφιστικέ” μεθόδους καλύψεως μεγάλων προμηθειών (σ.σ. επ’αυτού θα επανέλθουμε) και η πρώτη και τελευταία γραμμή αμύνης τους είναι η μη παραβίασή τους από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους.

Το γεγονός ότι η εταιρεία που σχεδόν μονοπώλησε, επί σειράν δε ετών, τις αμυντικές προμήθειες  της χώρας δεν κατενόησε την ανάγκη δημιουργίας νέων μηχανισμών και την αδυναμία των παλαιών, και αντί να απορροφήσει μία απώλεια -έστω και αυτού του ύψους-  προτίμησε να τα τινάξει όλα στον αέρα, δείχνει δύο πράγματα: Είτε την προαναφερθείσα ανωριμότητα του διευθύνοντος την εταιρεία να διαχειρισθεί την τεράστια οικονομική ισχύ που απέκτησε, είτε την αντίληψη του για την δυνατότητά του να “χειρίζεται” το σύστημα, με την ευρεία του έννοια.

Οι συνέπειες από την ενέργεια αυτοί προβλέπονται να είναι τεράστιες. Όλοι οι κατά καιρούς “λομπυθέντες” θεωρείται βέβαιο  ότι θα σπεύσουν να αποστασιοποιηθούν, η απώλεια αντιπροσωπειών θεωρείται λίαν πιθανή (σ.σ. υπάρχει προηγούμενο άλλης εταιρείας για εμπλοκή σε πολύ μικρότερου ύψους προμήθεια) και η πρωτόγνωρη συναίνεση των δύο μεγάλων κομμάτων -ασχέτως των λόγων εκάστου- για την αντιμετώπιση του θέματος, δεν θα αποτελούσε έκπληξη αν κατέληγε σε ριζική αλλαγή του τοπίου στον τομέα των αμυντικών προμηθειών. Έκπληξη θα ήταν, αν με την ευκαιρία αυτή, ο νοσηρός αυτός τομέας, ο οποίος εδώ και χρόνια απασχολεί συνέχεια την κοινή γνώμη με τα σκάνδαλα που παράγει, αφεθεί να λειτουργεί ως έχει.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s