ΠΗΓΗ: ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΉΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΑΘΑΝ. ΧΡΥΣΟΧΟOΥ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
1942

 


ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ ΩΣ ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΦΥΛΗ

Οί Βούλγαροι είναι λαός Τουρανικός, συγγενής μέ τούς Ούν­νους, Ούγγρους, Τούρκους, Μαγυάρους καί Χατζάρους.

Όταν κατά τό 150 μ. X. οι λαοί αυτοί τής Κεντρικής ‘Ασίας άρχισαν τις επιδρομές τους πράς την Ευρώπη έξώρμησαν καί οί Βούλγαροι άπό τις όχθες τού Βόλγα μαζί μέ τούς θύννους, τών όποιων υπήρξαν ακόλουθοι καί όπισθοφύλακες. Οταν διαλύθηκαν οί θύννοι οί Βούλγαροι περιωρίσθηκαν ατά νότια σύνορα τής Ρω­σίας, στις ακτές τής Άζοφικής, κοντά στό Δνείστερο ποταμό, όπου καί έγκαταστάθηκαν. Από εκεί κατά τό 500 μ. X, πολυάριθμες Βουλγαρικές όρδές μαζί μέ Σλαύους ή καί μόνοι τους πέρασαν τό Δούναβη καί προχώρησαν προς Νότον, όπου τούς τραβούσαν, όπως καί όλους τούς βαρβαρικούς λαούς, οί θρύλοι γιά τάν πλούτο καί τον πολιτισμό του Βυζαντινού Κράτους. Υστερα από άγώνες σκλη­ρούς πρός τούς Βυζαντινούς κατώρθωσαν νά εγκατασταθούν στήν εύφορη χώρα μεταξύ του Δούναβη καί του Αίμου, πού ώνομάστηκε άπ αύτούς Βουλγαρία. Έπροχώρησαν ώς τή Βάρνα καί άνάγκασαν τούς Δακικοός, θρακικούς καί Ελληνικούς πληθυσμούς νά φύ­γουν πρός Βορράν καί Νότον ή νά καταφύγουν στις οχυρές πόλεις και κοντά στά παράλια τού Εύξείνου πόντου. Τούς Σλαύόυς πού ήσαν έγκατεστημένοι έκεΐ άπό παλαιότερες έπιδρομές τούς ύποδούλωσαν. Επειδή όμως ήταν κατώτεροί τους στόν πολιτισμό, σιγά σιγά συγχωνεύθηκαν μαζί τους, έχασαν τή γλώσσα τους σχεδόν όλότελα, δέχτηκαν τή γλώσσα τών Σλαύων καί άφωμοιώθηκαν πρός αυτούς ή συγχώνευση αύτή συνετέλεσεν εις τό νά έμφανίζωνται οί Βούλγαροι σάν τό πιό ισχυρό Σλαυϊκό Κράτος τής Χερσονήσου του Αίμου. Άπό τούς Σλαύους κληρονόμησαν οι Βούλγαροι πολλά ήθη και Εθιμα, δεχτήκανε τή γλωσσά τους, άλλά συνολικά παρέμειναν λαός Μογγολικός, όμοιοι μέ τούς προγόνους των, πού ακολούθησαν τόν Αττίλα.

Oi αγώνες τους

Οί αγώνες των Βουλγάρων πρός τούς Βυζαντινούς όχι μόνον την έποχή πού  ησαν ακόμη είδωλολάτρες αλλα και όταν δέχτηκαν τό χριστιανισμό χαρακτηρίζονται άπό άλλεπάλληλες εικόνες καταστροφών, έρημώσεων και αιχμαλωσιών.  Χαραχτηριστικό γιά νά γνωρίση κανείς τή φύση τοΰ Βουλγάρου είναι τό έξης γεγονός, τό όποιο φανερώνει τόν χαρακτήρά τους. Στις άρχές τοΰ θ’ αιώνα οι Βούλγαροι μέ βαοιλέα τόν Κροϋμο κατέλαβαν τή Σαρδική ( σημε­ρινή Σόφια ) καί έσφαξαν τή φρουρά καί τούς κατοίκους. Ο αΰτοκράτωρ Νι­κηφόρος μόλις τό έραβε έτρεξε μέ στρατό, μπήκε στή Βουλγαρία καί κατέ­λαβε τό στρατόπεδο τού Κροόμου, Ό Κροΰμος τότε ύπεκρίθη πώς μετανοεί καί μέ ταπείνωση ζήτησε άπό τόν αύτοκράτορα νά τόν συγχώρηση. Ο Νικη­φόρος δέχτηκε τήν ΰποταχή του· Υστερα άπό λίγες ήμερες ό Κροΰμος είδε πώς σ Νικηφόρος ήσύχαζε γιατί στηρίχτηκε στην ύπόσχεσή του* Τότε τοΰ έπετέθη έξαφνα καί τον κατέσφαξε μαζί μέ τό στρατό τουΤό κρανίο τοΰ αύτοκράτορος τό επιχρύσωσε καί τό χρησιμοποιούσε ώς κύπελλο γιά νά πίνη κρασί στις ευωχίες του.

Έπί τής βασιλείας του Συμεών, έπωφελήθηκαν άπό τούς άγώ­νες πού είχαν οι Βυζαντινοί μέ τούς Άραβες καί κατώρθωσαν νά εισβάλουν εις όλόκληρητή Μακεδονία καί τή Θράκη, νά κατακλύσουν όλη τήν ύπαιθρο καί νά φθάσουν μέχρι τή Θεσσαλονίκη καί τό Δυρ­ράχιο. τις όποιες δέν κατώρθωσαν νά καταλάβουν. Δεν κατώρθω­σαν νά καταλάβουν, ούτε τήν Κωνσταντινούπολη (917 μ. X.). Ό Συμεών τότε πήρε τόν τίτλο’  Τσάρος τών Βουλγάρων καί Δεσπό­της των Ελλήνων . Αυτή όμως ή επέκτασή τους ήταν προσωρινή γιατί ό αΰτοκράτωρ Ιωάννης ό Τσιμισκής τούς υποδούλωσε, έκαμε τή χώρα τους Βυζαντινή επαρχία καί αφιέρωσε τό στέμμα τους στην Άγια Σοφία (976 μ. X.).

Προηγουμένως όμως (963) πολλοί φιλοπόλεμοι Βούλγαροι βογιάροι μέ αρχηγό τό Σίσμάν, δυσαρεστημένοι άπό τή φιλειρηνική πολιτική τού Τσάρου Πέτρου, διαδόχου του Συμεών, ίδρυσαν άλλο βουλγαρικό κράτος πρός Δυσμάς μέ πρωτεύουσα τήν Αχρίδα καί κατέκτησαν τή Βόρειο Μακεδονία, τήν Αλβανία καί μέρος τής Σερβίας. Οταν έγινε Τσάρος του Δυτικού σύτοΰ Βουλγαρικού κράτους ό Σαμουήλ έπωφελήθηκε άπό τούς περισπασμούς, πού είχε ό τότε αΰτοκράτωρ του Βυζαντινού κράτους Βασίλειος ό Β για νά καταστείλη διάφορα στασιαστικά κινήματα στη Μικρά Άσία και κατώρθωσε νά κατακτήση όλη τή Μακεδονία έκτος τής Θεσσα­λονίκης. Αργότερα εισέβαλε στή Θεσσαλία και προχώρησε ώς τήν Πελοπόννησο (996 μ, X.). Οταν όμως έμαθε ότι ό στρατηγός Νικηφόρος Ουρανός εξόρμησε άπό τή Θεσσαλονίκη μέ ελληνικά στρατεύματα εναντίον του γύρισε πίσω. Τά δύο στρατεύματα συγκρούστηκαν κοντά στο Σπερχειό καί οι Βούλγαροι κατατροπώθηκαν, *0 Σαμουήλ κρυμμένος μέσα στά πτώματα σώθηκε καί επειδή γνώριζε τήν έλληνική γλώσσα, γιατί είχε ζήσει στήν Κωνσταντινούπολη ώς όμηρός, κατώρθωσεν απαρατήρητος καί μέ φορέματα βοσκού νά διάσχιση μόνος του τή Θεσσαλία καί τή Μακεδονία καί νά φθάση στήν πρωτεύουσα του Κράτους του. Καθ όλην αυτήν τήν διαδρομήν δέν έτόλμα νά αποκαλύψει τήν ταυτότητά του γιατί γνώριζε καλά πώς οί πληθυσμοί ήσαν ελληνικοί καί συνεπώς εχθρικοί γ αυτόν. Τό 1014 αφού ανασυνέταξε τό στρατό του έπεχείρησε νέα καταστρε­πτική επιδρομή στή Μακεδονία, άλλα κοντά στό Κλειδί, στό δρόμο Σερρών Μελενοίκου (παρά τό Μπέλες) ό στρατηγός του Βυζαν­τίου Νικηφόρος Ξιφίας τόν κατενίκησε καί έπιασε καί πολλούς αιχ­μαλώτους στρατιώτας του Σαμουήλ. Γιά νά τιμωρήσει τούς Βουλ­γάρους γιά τις φρικτές καί βάρβαρες καταστροφές, πού είχαν διαπράξει εις βάρος του άμάχού έλληνικοΰ πληθυσμού τής Μακεδονίας ό αύτοκράτωρ Βασίλειος ό Β’. διέταξε τότε καί τούς έτύφλωσαν. Ο Σαμουήλ διέφυγεν είς τόν Περλεπέ καί έκει άπέθανεν άπό τή λύπη του. Στά 1018 ό Βασίλειος κατέλαβε τήν Αχρίδα καί δέχτηκε αυτοπροσώπως τήν ύιτοταγή τών Βουλγάρων βογιάρων καί έτσι κα­ταλύθηκε καί τά Δυτικό Βουλγαρικά Κράτος.

Υστερα άπό λίγα χρόνια, τό 1040, οι Βούλγαροι κατώρθωσαν νά ελευθερωθούν, άλλά μετά ένα χρόνο υποδουλώθηκαν πάλυ έπεχείρησαν υστέρα μέ διάφορα επαναστατικά κινήματα νά άποκτήσσυν τήν έλευθερία τουςόλα όμως άπέτυχαν καί μόλις τό 1187 έπέτυχαν τήν ανεξαρτησία μόνο τής Βουλγαρίας μεταξύ τοϋ Δούναβη καί τού Α’ιμου μέ άρχηγό τόν Ιωάννη Άσσέν. Οί διάδοχοί του, έπειδή κατά καιρούς τά Βυζαντινά Κράτος ήταν άπασχολημένο σέ άλλους πολέμους, επέτυχαν προσωρινά νά εισβάλουν και στις γειτο­νικές κάτω άπό τόν Αίμο έπαρχίες, ή κυριαρχία τους όμως σαυτές δέ βάσταξε πολύ.

Γενικά ή επέκταση καί κυριαρχία τών Βουλγάρων νοτίως τοϋ Αίμου καί μάλιστα στή Μακεδονία παρουσιάζει τή μορφή επιδρο­μών καί ή εγκατάσταση καί παραμονή τους στις χώρες αυτές διήρκεσε τόσο μόνο χρόνο, όσος έχρειάστηκε κατά καιρούς στούς αΰτοκράτορες του Βυζαντίου νά άποστείλουν στρατό έναντίον των.

Οταν άργότερα μέ τήν προέλαση τών Τούρκων παρουσιά­στηκε άμεσος καί κοινός κίνδυνος γιά όλα τά χριστιανικά κράτη τής Χερσονήσου τού Αίμου, οι Βούλγαροι έπολιτεύθησαν μέ δολιότητα πρός τούς Βυζαντινούς, πού ζήτησαν τή συμμαχία τους γιά νά άποκρούσουν τον κοινό έχθρό. Ό Αύτοκράτορας Ιωάννης ό Ε’ ό Πα­λαιολόγος πήγε μόνος του στους Βουλγάρους για νά τούς πείση πώς ήταν άνάγκη έπιτακτική νά συμμαχήσουν εναντίον των Τούρκων. Οί Βούλγαροι όμως τον έπιασαν αιχμάλωτο καί ήλθαν σέ συνεννόηση μέ τούς Τούρκους, οί όποιοι τούς άφησαν προσωρινά φόρου υποτελείς στά Σουλτάνο (1363). Αλλά ύστερα άπό 30 χρόνια υπο­δουλώθηκαν χωρίς ορούς καί έχασαν τελείως την πολιτική καί εκ­κλησιαστική τους Ανεξαρτησία.

Οι Βούλγαροι ύπό τόν  ζυγον των Τούρκων

Άφ του έγιναν φόρου ύποτελεΐς  στό Σουλτάνο οί Βούλγαροί τόν έβοήθησαν με κάθε τροπο στους αγώνες του έναντίον των Ελλήνων καί άποτελοϋσσν την οπισθοφυλακή του τουρκικού στρατού. Γενικά σέ ολο αυτό τό χρονικό διάστημα, πού βάσταξε ή τουρκική κυριαρχία, δέν έδειξαν καμμιά απολύτως φυλε­τική ζωτικότητα. Είχαν τελείως άποκτηνωθή καί διακρίθηκαν μόνο για τή βαρβαρότητα πού εδειξαν ώς μισθωτά όργανα των Τούρκων.

Στήν εποχή τής σκλαβιάς έχασαν κάθε πολιτική καί εθνική συ­νείδηση. Οσοι άπό αυτούς έπαιρναν κάποια μόρφωση έφευγαν μακρυά άπό τόν τόπο τους, ήρνοΰντο τόν εθνισμό τους καί περιφρο­νούσαν τή γλώσσα τους σά διάλεχτο βαρβαρική. Έπί πολλούς αΐώνες ή λέξη Βούλγαρος είχε καταντήσει λέξη όλότελα υβριστική καί μόνο οι άποβλακωμένοι καί αποκτηνωμένοι χωρικοί ώμολογοΰσαν πώς ήσαν βοΰλγαροι καί διατηρούσαν άσβεστο μίσος έναντίον τών ‘Ελλήνων. Είχαν τόν πόθο νά έκδικηθοΰν τούς Ελληνες γιατί άπό τήν παράδοση έμάθαιναν τις γνωστές τιμωρίες, πού άναγκάστηκαν νά τους έπιβάλουν οί Ελληνες γιά τή βαρβαρότητα πού είχαν δείξει πάντοτε έναντίον τών άμάχων έλληνικών πληθυσμών.

Σέ τέτοια πνευματική καί ηθική κατάπτωση τούς άνσκάλυψαν οί Ρώσοι κατά τά τέλη του 17ου αίώνος καί άρχισαν άπό τότε τις προσπάθειες τους γιά νά αφυπνίσουν τήν εθνική τους συνείδηση επειδή σκόπευαν νά τούς χρησιμοποιήσουν ώς γέφυρα γιά τις Αξιώ­σεις πού είχαν γιά τό Αιγαίο, τά Δαρδανέλλια καί τήν Κωνσταν­τινούπολη.

Τό ξύπνημά τους βράδυνε πολύ. Τό έθνικό τους αίσθημα τήν εποχή τής τουρκικής κυριαρχίας είχε καταπέσει σέ τέτοιο βαθμό ώστε οί κοσμοιστορικοί Αγώνες τών γειτονικών λαών γιά τήν έλευθερία τους τούς άφηναν εντελώς ασυγκίνητους καί μόνο στό ρωσο-τουρκικό πόλεμο (1828-1829) έγινε κάποια έπαναστατική άπόπειρα ολίγων Βουλγάρων μέ αρχηγό τό Μαμάρτσωφ καί έδειξε στον κόσμο πώς υπήρχε ακόμη βουλγαρική φυλή.

Αγώνες γιά τήν Εκκλησιαστική ανεξαρτησία.

Ή έπιτυχία τής ‘Ελληνικής έπαναουστάσεως τοΰ 21 άντί νά άνυψώση τό φρόνημα τών Βουλγάρων καί νά θερουμάνη τό εθνικό τους αίσθημα ώστε νά επιχειρήσουν καί αυτοί Απελευθερωτικό αγώνα άντίθετα τούς άναψε μίσος κατά τών Ελλήνων. Έπωφελήθηκαν άπό τήν εχθρική διάθεση τών Τούρκων εναντίον τών έλευθερωθέντων ‘Ελλήνων καί έθεώρησαν κατάλληλη τήν περίσταση νά δημιουργήσουν φιλικές σχέ­σεις μέ τούς Τούρκους γιά νά διατηρήσουν άσβεστο τό μίσος των κατά τών Ελλήνων.

Ώς αντάλλαγμα ζήτησαν άπό τούς Τούρκους εκκλησιαστική ανεξαρτησία καί τήν άδεια νά διορίζουν βουλγάρους επισκόπους. Ή τουρκική κυβέρνηση επειδή διατηρούσε κάποια μνησικακία κατά τών Ελλήνων καί επειδή έπιέζετο άπό τή Ρωσία καί επειδή ακό­μη είχε συμφέρο νά είναι χωρισμένοι οι χριστιανοί υπήκουί της δέ­χθηκε τό 1848 νά παραχωρήση στούς Βουλγάρους έπισκοπική έδρα στήν Κωνσταντινούπολη. Ή επιτυχία αυτή άναπτέρωσε τό ήθικό τών Βουλγάρων καί άπό τότε άρχισαν νά ενεργούν γιά τήν εκκλη­σιαστική τους άνεξαρτησίσ, Τό 1860 οι Βούλγαροι άποσχίσθηκαν φανερά άπό τό Πατριαρχείο στήν Κωνσταντινούπολη.

Ή Κρητική επανάσταση τού 1866 έγινε άφορμή νά διαταραχθοΰν αί σχέσεις Ελλάδος καί Τουρκίας καί νά ζωντανέψη τό μί­σος τών Τούρκων κατά τών Ελλήνων, πού Αγωνίζονταν τόν ιερό άγώνα τής ‘Ελευθερίας. Οι Βούλγαροι έθεώρησαν κατάλληλη τήν ευκαιρία νά ενεργήσουν γιά τήν επιτυχία τών σκοπών τους. Έδοκίμασαν νά έπαναστατήσουν τό 1867 άλλά τό κίνημά τους άπέτυχε ευθύς άπό τήν άρχή. Έσκέφθηκαν τότε πώς μπορούσαν νά έπωφεληθοΰν άπό τή δυσαρέσκεια τών Τούρκων κατά τών Ελλήνων. Ε­πεισαν λοιπόν πολλούς ισχυρούς Τούρκους πασάδες 6u οι Τούρκοι είχαν συμφέρο νά ικανοποιήσουν τις βουλγαρικές Αξιώσεις γιά νά κερδίσουν τήν ευγνωμοσύνη καί τή φιλία τών βουλγάρων καί νά απο­μονώσουν έτσι τούς Ελληνας από τούς άλλους χριστιανούς. Οί ενέργειες τους αύτές βρήκαν γόνιμο έδαφος κυρίως στούς μεγάλους Τούρκους τσιφλικιούχους, πού έβλεπαν οτι έκινδύνευαν νά χάσουν τά τσιφλίκια των καί γιαυτό άρχισαν νά ύποστηρίζουν τις βουλγακές άξιώσεις.

Από την άλλη μεριά άρχισε νά ένεργή γιά τόν ίδιο σκοπό καί νά πιέζη τήν Τουρκική Κυβέρνηση ό πρεσβευτής τής Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη Ίγνάτιεφ, πανσλαυιστής, πού άπέβλεπε νά έπιτύχη τό σχέδιο τής Ρωσίας, ή όποια ζητούσε νά έπεκταθή καί νά φθάση στο Αιγαίο, χρησιμοποιούσα ώς στήριγμα τούς Βουλγάρους.

Οι ένέργειες αυτές έπεισαν τήν Τουρκική Κυβέρνηση νά έκδώση στις 27 Φεβρουάριου του 1870 αύτοκρατορικό φιρμάνι, πού έπέτρεπε νά ΐδρυθή Βουλγαρική Εξαρχία γιά τήν εκκλησιαστική διοί­κηση των μεταξύ του Δούναβη καί τού Αίμου επαρχιών, έκτος όμως άπό τάς πόλεις, όπου όλοφάνερα δέν είχαν βουλγαρικό πληθυσμό, όπως ή Βάρνα, ή Άγχίαλος, ό Πύργος κ.λ.π. Στα φιρμάνι αύτό υπήρ­χε και μία διάταξη πού έλεγε πώς κάθε χριστιανική πόλη καί χω­ριό μπορούσαν νά ύπαχθοϋν στή Βουλγαρική Εξαρχία άν τό ζη­τούσαν τά 2)3 των κατοίκων των.

Ή διάταξη αύτή έγινε άφαρμή νά άρχίση αμείλικτος ό πόλε­μος τών έξαρχικών Βουλγάρων κατά τού Πατριαρχείου των ‘Ελλή­νων μόλις διωρίστηκε ό πρώτος Βούλγαρος Έξαρχος στήν Κων­σταντινούπολη.

Ή εκμετάλλευση Τής Εκκλησιαστικής Ανεξαρτησίας

Οταν οι Βούλγαροι άπέκτησαν τήν έκκληουτους άνεξαρτησία αποφάσισαν νά τή χρησιμοποιήσουν σάν προδρομο για την ανεξαρτησίας. κατάχτηση τής πολιτικής τους έλευθερίας, γιατί καταλάβαιναν ότι δέν ήσαν ικανοί νά άναλάβουν μόνοι τους άγώνα γιά νά άποτινάξουν τά ζυγό τής σκλαβιάς. Αρχισαν λοιπόν τις ενέργειες τους γιά νά επεκτείνουν τήν εκκλησιαστική τους έπιρροή καί στις επαρχίες γιά τις όποιες έπρόβαλλαν άξιώσεις.

θυμήθηκαν τότε ότι κάποτε ή Βουλγαρία έπί τών Τσάρων Συ­μεών καί Σαμουήλ είχε καταχτήσει γιά λίγο καιρό Μακεδονικές, Αλβανικές καί Ηπειρωτικές επαρχίες καί σκέφτηκαν νά προσηλυ­τίσουν τους σλαυοφώνους πληθυσμούς τών επαρχιών αυτών πρός τήν Εξαρχία. Σέ πολλά χωριά τών επαρχιών αυτών είχεν επικρα­τήσει έξ αιτίας τών έπανειλημμένων σλαυϊκών επιδρομών μία παρεφθαρμένη σλαυίκή διάλεκτος, πού εΐχε κάποια συγγένεια μέ τή βουλ­γαρική γλώσσα, καθώς διαμορφώθηκε μέ τόν έκσλαυϊσμό τών Βουλ­γάρων.

Αρχισαν λοιπόν μέ πολυαρίθμους πράχτορες, που Εστελναν στά σλαυόφωνα μέρη, νά προσητυλίζουν τούς χωρικούς προς τήν Ε­ξαρχία. Πιό πολύ τούς έτόνιζαν ότι ήταν παράλογη καί άνόητη ή έπιμονή τους νά εκπληρώνουν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα καί νά παρακολουθούν τις ακολουθίες τών εκκλησιών καί τό Εύαγγέλιο σέ μιά ξένη ^αυτούς γλώσσα, τήν έλληνική, ένώ ήταν εύκολο γιαυτούς νά έκκλησίάζωνται στή μητρική τους γλώσσα, άν μόνον δήλω­ναν πώς εΐναι Βούλγαροι Έξαρχικοί.

Τό κήρυγμα αυτό καλλιεργήθηκε θαυμάσια καί επειδή τό συνώδευαν χρηματικές χορηγήσεις καί διάφορες άλλες ύποσχέσεις έπέτυχε νά άποσπάση μερικούς στις σλαυόφωνες περιοχές καϊ δημιουργήθηκε έτσι ό πρώτος διχασμός μεταξύ τών κατοίκων τών περιφε­ρειών αυτών. Ή μεγάλη όμως πλειοψηφία παρέμεινε πιστή στά πα­τροπαράδοτα.

Μέ τήν εκκλησιαστική άνεξαρτησία ανυψώθηκε τό εθνικό φρό­νημα τών Βουλγάρων ώστε στά 1875, όταν σημειώθηκαν έπαναστατικά κινήματα στούς γειτονικούς μέ τή Βουλγαρία λαούς, έκήρυξαν καί αυτοί έπανάσταση γιά νά άποτινάξουν τον τουρκικά ζυγό. Αλλά τό κίνημά τους αύτό οί Τούρκοι τό κατέπνιξάν μέσα σέ 15 ήμερες μέ πολύ αιματηρά έπακόλουθα. Ετσι έπείσθηκαν οί Βούλ­γαροι ότι δέν ήσαν μόνοι τους ικανοί νά άποκτήσουν τήν ελευθερία τους καί παρατήθηκαν άπό κάθε τέτοια προσπάθεια γιά πολΰνκαιρό. Αύτό έγινε φανερό όταν έγινε ό ρωσοτσυρκικός πόλεμος τό 1877. Μολονότι ό πόλεμος έγίνετο στον τόπο τους οι Βούλγαροι δέν πή­ραν μέρος σαυτόν άν καί οί προστάται τους Ρώσοι καί οι σύμμαχοί τους εΐχαν σημειώσει μεγάλας προόδους.

Ή πολιτική τους άνεξαρτησια

Παρ όλη την αδράνεια όμως των Βουλ­γάρων οι Ρώσοι, πού σκόπευαν να εφαρ­μόσουν το πρόγραμμά τους, μετά το τέ­λος του πολέμου, πού έγινε το 1878, με τη ή συνθήκη του Αγίου Στε­φάνου, επέβαλαν τη δημιουργία μεγάλου Βουλγαρικού κράτους, πού έφθανε ως τον Αλιάκμονα. () ‘Υπολόγιζαν έτσι οι Ρώσοι ότι τό νέο αύτό κράτος, πού ήθελαν νά δημιουργήσουν, θά τό είχαν ώς στήριγμα γιά νά πραγματοποιήσουν στήν κατάλληλη στιγμή τήν Εδαφική τους έπέκταση Εως τό Αιγαίο καί τά στενά. Υστερα άπό τήν υπογραφή τής συνθήκης τοΰ Αγίου Στεφάνου ό Ρώσος πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη στρατηγός Ίγνάτιεφ ακούστηκε νά λέη. «Καί τώρα οί Ελληνες μόνο κολυμπώντας μπορούν νά πάνε στην Κωνσταντινούπολη» .Στά συνέδριο όμως πού εγινε υστέρα άπό λίγους μήνες στό Βερολίνο δημιουργήθηκε Βουλγαρικό κράτος ώς ηγεμονία φόρου ύποτελής στό Σουλ­τάνο, άλλά περιωρίστηκαν τά δριά του στις μεταξύ τοΰ Δούναβη καί του Αίμου έπσρχίες, ΰπου έπλεόναζε τό βουλγαρικό στοιχείο. Αναγνωρίστηκε έπίσης ή ‘Ανατολική Ρωμυλία, όπου οι Χριστιανοί ήσαν περισσότεροι άπό τούς Τούρκους, άλλά οί Βούλγαροι άποτελοΰσαν μειονότητα, ώς αύτόνομος έπαρχία τής Τουρκίας μέ χριστια­νό Διοικητή.

Ετσι οί Βούλγαροι χωρίς εθνικόν άγώνα άπέκτησαν μέ ξένο αίμα τήν πολιτική τους άνεξαρτησία. Τόσο όμως άποθρασύνθηκαν οί Βούλγαροι άπό τις εύκολες αύτές καί χωρίς άγώνα έπιτυχίες τους ώστε δέν επσψαν νά εκδηλώνουν τή δυσαρέσκειά τους γιά τήν άπόφαση τοΰ Βερολίνου, πού περιώριζε τό Βουλγαρικό κράτος στά φυσικά καί Εθνολογικά του δρια. Διαλαλουσαν τότε πώς στό Βερο­λίνο στραγγαλίστηκαν τά βουλγαρικά δικαιώματα καί άρχισαν νά φωνασκουν καί νά διεκδικουν όλες τις Επαρχίες τής Μεγάλης Βουλ­γαρίας, πού είχαν έμπνευσθή οί Ρώσοι γιά τά δικά τους συμφέροντα.

Οταν οί Μεγάλες Δυνάμεις άνέθηκαν στή Ρωσία νά στεΐλη Ρώσο Επίτροπο γιά νά κυβερνήση τό νέο κράτος, ώσπου νά έκλεγή ό ηγεμόνας του, οί Βούλγαροι δέχτηκαν τήν άπόφαση αύτή μέ Εν­θουσιασμό γιατί είχαν τήν Ελπίδα ότι μέ τή βοήθεια τής Ρωσίας θά πραγματοποιούσαν τό δνειρο τής Μεγάλης Βουλγαρίας.

Οί Βούλγαροι τήν Εποχή πού τούς διοικούσε ό Ρώσος Επίτρο­πος περιωρίστηκαν στόν Εκκλησιαστικό μόνον άγώνα γιά νά προσ­ηλυτίσουν τούς σλαυοφώνους πληθυσμούς τής Τουρκίας γιατί Επίστευαν πώς Ετσι θά κατώρθωναν νά τούς Εκβουλγσρίσουν. Καί όταν τό 1879 Ιφθασε στή Βουλγαρία ό ήγεμόνας των συνεχίστηκε ό άγώνας αύτός μέ όλα τά μέσα. Τόν άγώνα αύτόν θέλησαν νά τόν πα­ρουσιάσουν σάν κίνηση παμβουλγαρική. Επειδή τότε γεννήθηκε κά­ποια άντίθεση μεταξύ τού Ήγεμόνος καί τού Ρώσου Επιτρόπου οί Αγγλοι, είς τούς όποίους δέν ήτο συμφέρο νά βγούν οί Ρώσοι στό Αιγαίο καί τά στενά, άρχισαν Εντονα καί φανερά νά υποστηρίζουν τούς Βουλγάρους γιατί πίστευαν ότι τό κράτος των ήταν δυνατό νά χρησψοποιηθή ώς άντΐπαλος των Ρώσων.

Ή βουλγαρική προπαγάνδα στήν άρχή εύρήκε κατάλληλο Εδα­φος γιά δράση στήν αυτόνομη έπαρχία τής ‘Ανατολικής Ρωμυλίας. Στά 1885 έπροκάλεσαν μιά τοπική Εξέγερση τών κατοίκων τής πόλεως Σλίβεν καί -παρασκεύασαν κίνημα στήν πρωτεύουσα της έπαρχίας Φιλιππούπολη. Τρεις Βούλγαροι ταγματάρχαι κατέλαβαν τό Διοικητήριο καί συνέλαβαν τό Διοικητή. Ακολούθησε εισβολή τού βουλγαρικού στρατού, ό οποίος κατέλαβεν όλη τήν έπαρχία, ή όποια μετωνομάσθη Βουλγαρία τού Νότου.

Ύστερα από την πραξικοπηματική κατάληψη τής Ανατολικής Ρωμυ­λίας ο γραμματέας τής Εξαρχίας Σοπώφ μέ τά ψευδώνυμο Όφέϊκωφ ξέδωκε βουλγαρικά και γαλλικά ένα βιβλίο μέ τήν επιγραφή «Ή Μακεδονία κατά τή χιλιετηρίδα τού ‘Αγίου Μεθοδίου» . Στό βιβλίο αύτά απεικονίζεται πιστότατα ή βουλγαρική φύση και ή βουλγαρική ψυχολογία.  Κοιτίδα τοΰ χριστιανισμού γιά τά σλαυϊκά φύλα, γράφει, είναι ή Μακεδονία, όπου γεννήθηκαν ό Κύριλ­λος καί ό Μεθόδιος. ‘Υστερα άπό τήν πλαστογραφία αύτή τής ιστορικής αλήθειας γιά τήν καταγωγή τών θεσσαλονικέων ‘Ελλήνων Μοναχών, οι όποιοι προσηλύτισαν τούς Σλαύους είς τόν Χριστιανισμόν συνεχίζει· Καί μ* όλα ταϋτα ή χώρα αύτή είναι σήμερα δυστυχισμένη, δέν έχει τήν τόλμη νά είπή πώς είναι σλαυίκή έπαρχία, ούτε νά μιλήση τή μητρική της γλώσσα…. Ή Ελλάς, ό πιό έπικίνδυνος άντίπσλος τής Βουλγαρίας δέν άποκλείεται μιά μέρα νά καταλάβη τή Μακεδονία. Γιά νά καταπολεμήσομε τόν έχθρό μας αυτόν είναι ανάγκη νά χρησιμοποιήσομε δασκάλους καί παππάδες …. ‘Αλλά γιά νά έχουν άποτέλεσμα οί ενέργειες μας αότές στή Μακεδονία πρέπει νά έχομε φιλικές σχέσεις μέ τούς Τούρκους μέχρις 6του θά δοθή ό λόγος στή φωτιά καί στό τουφέκι. Μόνο άν είμαστε φίλοι μέ τούς Τούρκους ύπάρχει ελπίδα νά κατίσχυση ή βουλγαρική ιδέα στή Μακεδονία καί νά έξουδετερώση την ελλη­νική επικράτηση,

Οί Αγγλοι ανάγκασαν τούς Τούρκους νά άρκεσθοΰν σέ άπλή διαμαρτυρία μόνο γιά τό πραξικόπημα αύτά τών Βουλγάρων. Επί­σης διαμαρτυρήθηκε καί ή ‘Ελλάς, όπου εΐχεν έπικρατήσει μεγάλος αναβρασμός γιά τήν τύχη τού μεγάλου έλληνικοϋ πληθυσμού τής έπαρχίας ταύτης. Αλλά ό άποκλεισμός τής Ελλάδας άπό τά πο­λεμικά πλοία των πέντε Μεγάλων Δυνάμεων τήν άνάγκασε νά περιορισθή μόνο στή διαμαρτυρία.

Ή Σερβία όμως, πού δέν μπορούσε νά άνεχθή τά βουλγαρικά αύτά μέσα για παμβουλγαρική κίνηση, ή όποια ζημίωνε τούς Σέρβους πού ζούσαν στήν Τουρκία, δέν περιωρίστηκε σέ άπλή διαμαρ­τυρία, άλλα έκήρυξε τόν πόλεμο κατά τής Βουλγαρίας. Οί Βούλ­γαροι ένίκησαν τούς Σέρβους στόν πόλεμο αύταν τό 1885 καί άπέκτησαν έτσι μεγάλο ηθικό κέρδος μεταξύ τών σλαυοφώνων πληθυ­σμών τής Μακεδονίας. Παρουσιάζοντο σάν τό πιό ισχυρό κράτος τής Χερσονήσου του Αίμου καί έπεβλήθηκαν στούς σλαυοφώνους ιδίως πληθυσμούς, πού συνώρευαν μέ τή Βουλγαρία. Έτσι επέτυ­χαν νέες προσχωρήσεις σλαυοφώνων στήν ‘Εξαρχία.

Αλλά οί έπιτυχίες αυτές δέν ικανοποιούσαν τούς Βουλγάρους γιατί δέν ήταν δυνατό μέ αυτές νά έφσρμοσθή ή διάταξις τού Φιρμανίου του 1870, ποΰ έπέτρεπε να άποστασθουν τμήματα άπό το Πατριαρχείο καί νά προσχωρήσουν στην ‘Εξαρχία άν τό ζη τουσαν τά V, τών κατοίκων, Άντελήφθησαν Οτι δέν θά μπορούσαν ποτέ μέ ειρηνικά μέσα νά έπιτΰχουν νά μεταστρέφουν τό φρόνημα τών πλη­θυσμών τής Μακεδονίας,  έπειδή μέ πείσμα άντιδρουσαν οί πολυ­άριθμοι Σέρβοι στις βόρειες επαρχίες καί οί έλληνικοί πληθυσμοί γύρω άπό τό Μοναστήρι, Στρώμνιτσα, Μέλένοικο, Νευροκόπι καί όλα τά νοτιώτερα χωριά. Γιαυτό άρχισαν νά χρησιμοποιούν τά μέσα τής βίας τή φωτιά, τό δολοφονικό μαχαίρι καί τή βόμβα. Έστρατολόγησαν όλα τά κακοποιά στοιχεία τής Βουλγαρίας καί τά έστει­λαν στή Μακεδονία γιό νά τρομοκρατήσουν τούς έλληνικοΰς πληθυσμούς των έπαρχιών, όπου ήθελαν νά έπιβληθοΰν, καί άρχισαν σέ όλη τή Μακεδονία άνήκουστα έγκλήματα, έκβισσμούς, δολοφονίες καί έμπρησμοΰς.

Ό Βούλγαρος Κήνταεφ, Ενας άπό τούς πρωταθλητές τής βουλγαρι­κής Ιδίας κα! χρόνια πολλά έπιθεωρητής τών βουλγαρικών σχολείων τής Μα­κεδονίας οί μιά διάλεξή του. πού εγινε στή Σόφια τό 1898 είπε μαζί με άλλα και τά έξης. Τό Εμπόριο, τά σχολεία, ή ίκκλησία καί ή θερμή φιλοπατρία είναι οί παράγοντες, πού άνύψωσαν τόν έλληνισμό στή Μακεδονία και του Ιδωκαν μεγάλη δύναμη. Ό έλληνισμός κυριαρχεί στις μεσημβρινίς ίπαρχίες καί είναι πολύ Ισχοράς στις πόλεις Δράμα. Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Βοδενά, Μο­ναστήρι καί Καστοριά

Η τουρκική κυβέρνηση έπειδή έβλεπε ότι μέ τά φυλετικά αύτό καί θρησκευτικό άνταγωνισμό άπεμακρύνονταν ό κίνδυνος νά συνεννοηθούν τά γειτονικά Χριστιανικά κράτη καί νά δράσουν άπό κοινού έναντίον της, έβοηθοΰσε τόν άνταγωνισμό αύτόν μέ κάθε μέσο. Μέ τούς Βουλγάρους διατηρούσε φιλικές σχέσεις ιδίως άφ ότου ό Βούλγαρος Πρωθυπουργός Σταμποΰλωφ έπρόδωκεν είς τούς Τούρ­κους πρόταση τού Ελληνος Πρωθυπουργού Τρικούπη νά σχηματί­σουν τά χριστιανικά κράτη τής Χερσονήσου τού Αίμου όμοσπονδία έναντίον της Τουρκίας. Ή εύνοιά τους προς τούς Βουλγάρους εκδηλώθηκε τό 1890 με τήν παραχώρηση σιή βουλγαρική Εξαρχία τής άδειας νά ίδρυση επισκοπές στην Αχρίδα καί στά Σκόπεια καθώς καί σχολεία καί άλλες επισκοπές στην άλλη Μακεδονία. Μετά τόν Ελληνοτουρκικό πόλεμο τοΰ 1897 οί Βούλγαροι επέτυχαν καί άλλες παραχωρήσεις εις βάρος τής Ελλάδος ώς άνταμοιβή γιά τήν ουδε­τερότητα πού κράτησαν στον πόλεμον αυτόν.

Μακεδονικό κομιτάτο.

Από τό 1899 άρχισε πιό Εντονη δράση των Βουλγάρων στή Μακεδονία.’Ιδρύ­θηκε στή Βουλγαρία τό Μακεδονικό Κομιτάτο μέ τό έμβλημα Ή Μακεδονία διά τούς Μακεδόνας . Ή πρώτη ένέργεια του βουλγα­ρικού κομιτάτου ήταν νά άπευθύνη ένα υπόμνημα στις Μεγάλες Δυ­νάμεις γιά νά παραχωρήσουν αύτονομία στή Μακεδονία μέ Διοι­κητή άπό τό έθνος εκείνο πού επικρατούσε. Χωρίς άμφιβολία μέ τό υπόμνημα αύτό οί Βούλγαροι δέν έπερίμεναν κανένα θετικό αποτέ­λεσμα άπό τίς Μεγάλες Δυνάμεις. Τό υπέβαλαν όμως μόνο καί μόνο γιά νά δείξουν στούς πληθυσμούς τής Μακεδονίας ότι δήθεν μόνον αύτοί ένδιαφέρονται γιά τήν άπελευθέρωση τής Μακεδονίας άπό τόν τουρκικό ζυγό καί νά αποκτήσουν έτσι τή συμπάθεια τοΰ πληθυσμού γιά τή βουλγαρική ιδέα,

Ή πρώτη αυτή ειρηνική έμφάνιση τοΰ κομιτάτου άπέβλεπεν έπίσης εις τό νά άποκρύψη τά πραγματικά σχέδια τής τρομοκρατι­κής δράσεώς του, πού άρχισε άπό τό 1900 μέ χήν άποστολή στή Μα­κεδονία πολυαρίθμων συμμοριών Βουλγάρων κομιτατζήδων, οί όποιοι έσκόρπισαν τήν τρομοκρατία μέ ανατινάξεις γεφυρών καί κτηρίων μέ δολοφονίες καί έκβιασμούς· 6λα αύτά άπέβλεπαν εις τό νά άναγκάσουν τούς καταπτοημένους πληθυσμούς τής υπαίθρου νά προσχω­ρήσουν στήν Εξαρχία καί νά έκβουλγαρισθοΰν.

Αναρίθμητα εΐναι τά έγκλήματα καί άνήκουστα τά οργιά, πού διέπραξαν οί συμμορίες των κομιτατζήδων έναντίον τών έλληνικών πληθυσμών. Οσοι έμειναν πιστοί στή θρησκεία καί τό έθνος τών προγόνων των ύφίσταντα παντός είδους μαρτύρια. Οί παππάδες καί οί πρόκριτοι συνελαμβάνοντο καί άν ήρνοΰντο νά ύποκύψουν στους έκβιασμούς των, ύφίσταντο ανεκδιήγητα μαρτύρια, φρικτόιερα καί άπό τά μαρτύρια τής ΐερας έξετάσεως. Ό Καγγελάριος τής Αυστρίας Γκολουσόβσκ; εΐπεν έπίσημα τόν Δε­κέμβριον τοΰ 1903. Τά έπαναστατικά κομιτάτα, των όποιων ή κεντρική Διοίκηση βρίσκεται στό βουλγαρικό έδαφος, συνεργάζονται μέ τήν κυβέρνηση τής Σόφιας καί διαπράττουν φριχτά έγκλήματα γιά νά τρομοκρατήσουν τή Χώρα καί γιά νά εκβιάσουν τήν Εύρώπη .

Από συλλογή έπισήμων έκθέσεων άποδεικνύεται ότι τά περισσότερα θύ­ματα τών Βουλγάρων ήσαν παππάδες, δασκάλοι καί πρόκριτοι χωρίων, πού μιλούσαν τό συγγενικό μέ τή βουλγαρική γλώοσα Μακεδονικό Ιδίωμα, ‘Ανα­γράφομε μερικά άπό τά γεγονότα πού περιγράφονται στις έκθέσεις αυτές.

  • Βούλγαρος Συνταγματάρχης αυνέτριψε τό κεφάλι ένός παππα, τοποθετήσας αύτό άνάμεσα στή στεφάνη και στό πλήκτρο τής καμπάνας τής έκκλησίας του. Τούρκος αξιωματικός πήγε μαζί μέ ξένους προξένους γιά νά ίδοΰν τά πτώματα ‘Ελλήνων προκρίτων, πού είχαν δολοφονηθή. Οταν ένας άπό τούς προξένους έξέφρασε τήν υπόνοια ότι πιθανόν οι δράσται νά ήσαν Τούρ­κοι ό Τούρκος αξιωματικός άπάντησε χωρίς δισταγμό. Αύτό είναι αδύνατοή τεχνική τής θηριωδίας αύτής είναι βουλγαρική καί όχι τουρκική .

Ό πρόεδρος τού κομιτάτου Μιχαηλόβσκι σέ μιά του διάλεξη πού έκαμε τόν Ιούλιο τού 1907 στή Σόφια είπε γιά νά δικαιολογήση τήν παραίτησή του.  ‘Εμείς οί Βούλγαροι βρήκαμε άλλον τρόπο γιά νά δράσομε είπαμε* * ξέρομε πώς όλα γιά μάς έχουν σαπίσει τί πειράζει όμως* άμα θά γίνωμε μεγάλοι όλα θά διορθωθούν άλλά δέ σκεφτήκαμε πώς άνθρωποι πού γεννήθηκαν καί άνατράφηκαν στή λάσπη δέν είναι Ικανοί γιά νά άναλάβουν μιά άπελευθερωτική άποστολή .

Ό Αλβανός Μουσουλμάνος Καϊμακάμης Θεσσαλονίκης είπε σέ έναν άνταποκριτή τής ΛΑΤΕΡΝ μπροστά σέ μερικά πτώματα τών θυμάτων τών κομιτατζήδων : κοιτάχτε αύτό τό σώμα πώς τό έχουν ακρωτηριάσει. Είναι άδύνατο νά μετρήση κανείς τά τραύματα, τόσο πολλά πού είναιτούς έβγα­λαν τά μάτια, τούς έκοψαν τά χείλη, τούς έσχισαν τις μύτες, τούς έκοψαν τά αύτιά, τά γεννητικά τους όργανα, τούς άνακατεψαν τά μυαλά μέ τις κάμες των, τούς τρύπησαν τούς βραχίονας. Κοιτάξετε νά ίδήτε on είναι έτσι όπως τά λέω. Αϊ λοιπόν  αύτοί πού έκαμαν αύτά τά κακουργήματα είναι χριστιανοί! .

Γιά νά τρομοκρατήσουν τούς πληθυσμούς καί νά έπιτύχουν Τό σκοπό τους οί κομιτατζήδες πολλές φορές άφηναν ατά πτώματα τών τραγικών θυ­μάτων τους επιστολές ή καί σημειώματα, πού εξηγούσαν γιατί τούς σκότω­σανένα τέτοιο σημείωμα βρέθηκε στό πτώμα του Συμεών Χρίστου, άπό τήν Οσιανη πού έγραφε τά έξης. Τό βουλγαρικό κομιτάτο, σήμερα στις 28 Σε. πτεμβρίου πήρε τήν άπόφαση καί καιεδίκασε σέ θάνατο τόν Συμεών Χρίστου, άπό τήν Οσιανη γιά νά χρησιμεύση ό θάνατός του ώςπαράδειγμα σχούς Γραικομάνους τής “Οσιανης, οί όποιοι θά πάθουν τά ίδια άν δέν άκοΰνε τυφλά στις διαταγές τοΰ κομιτάτου, Νά μάθουν οί Ελληνες τής Οσιανης καί τών άλλων χωριών ότι άν δέν θελήσουν νά γίνουν Βούλγαροι τούς περιμένει θάνατος σκληρός. Νά μή τούς περάση άπό τό μυαλό ή ιδέα πώς μπορεί νά τούς γλυτώση ή τουρκική φρουρά· Δέν φοβούμαστε οΰιε τό Σουλτάνο ούτε τούς στρα­τιώτες του ούτε τούς υπαλλήλους του. Σέ ΰττοιο χωριό θέλομε μπαίνομε και έκτελοΰμε κάθε τι, πού μας διατάσσει τό κομιτάτο μας.

Ο περίφημος άρχικομιτοτζής Άποστόλ έγραψε στους προκρίτους τής Γουμένισσας. Σάς γράφω για τελευταία φορά. Αμα θά λάβετε τό γράμμα μου θά πάτε στά Γιαννιτσά καί θά δώσετε αίτηση στις Αρχές καί θά λέτε πώς είστε Βούλγαροι. Αν δέν τό κάνετε αύτό δέν θά σας άφήσω νά πάτε στά χωράφια σας νά δουλέψετε καί στό τέλος θά σάς σκοτώσω. Νά διώξετε άπό τή Γουμένισσα καί τό γιατρό Αγγελάκη. Ελπίζω πώς δέν θά μέ άναγκάσετε νά έκτελέσω τις άποψάσεις μου .

Επίσης οί Βούλγαροι απαγορεύανε στους Μακεδόνες νά ψοροΰν κάθε ένδυμα, τό όποιον έπρόδιδε τόν εθνισμό τους. ‘Υποχρέωναν τις γυναίκες τών Γιαννιτσών νά φτιάνουν τά μαλλιά τους όχι όπως συνήθιζαν, γιατί αύτό ήταν έθιμο ελληνικό. Στό Μοναστήρι υποχρέωναν πολλές γυναίκες νά ξηλώνουν τά κεντήματα άπό τά φορέματά τους γιατί άύτά τά κεντήματα ήσαν γινομένα σέ μοτίβα ελληνικά.

Ή ζωή, ή τιμή καί ή περιουσία κάθε πατριαρχικού Ελληνος διέτρεχε τόν έσχατο κίνδυνο. Έχτελουσαν συστηματικά καί χιά τρομοκράτηση όμαδικές σφαγές τών όρθοδόξων μέσα στις έκκλησίες τους καί τήν ώρα πού παρακο­λουθούσαν τή θεία λειτουργία, χωρίς νά κάνουν διάκριση στους γέρους καί τά γυναικόπαιδα. Εκαψαν όλόκληρα έλληνικά χωριά καί γενικά οί εμπρησμοί αποτελούσαν, γιά τούς χωρικούς πού Εμε­ναν πιστοί στον εθνισμό τους, την προειδοποίηση ότι θά Επακολου­θήσουν καί τά άλλα μαρτύρια καί στό τέλος ή δολοφονία.

Απέναντι στή δράση αυτή των κομιτατζήδων ή τουρκική κυ­βέρνηση άποδείχτηκε άνίκανη νά επιβάλη τήν τάξη και νά Εγγυηθή τήν άσφάλεια καί προστασία στους έλληνικούς πληθυσμούς τής Μα­κεδονίας καί άπό άντίδραση μόνο έσχηματίσθησαν άνταρτικές όμάδες Μάκεδόνων γιά νά προστατεύσουν τή ζωή καί τήν περιουσία των Ελλήνων, πού άπειλοϋντο άπό τούς κομιτατζήδες.

Εΐναι χαρακτηριστικό οτι πολλοί άπό τούς αρχηγούς καί όπλίτες των άνταρτικών αυτών σωμάτων ήσαν σλαυόφωνου Στή Μακε­δονία, καθώς παρατηρήθηκε καί σέ πολλές άλλες χώρες, ή γλώσσα ποτέ 6έν ήταν τό διακριτικό εθνικό γνώρισμα. Ή Ελληνική γλώσσα είχε διατηρηθή σέ όλες τις πόλεις. Τό σλαυϊκό όμως ιδίωμα πριν άπό αιώνες είχεν έπιβληθή μόνο σέ χωριά ώρισμένων περιοχών, άλλά οί κάτοικοι πού τό μιλούσαν διατηρούσαν τά καθαρώς Ελληνικά ήθη καί Εθιμα, τούς Ελληνικούς εθνικούς πόθους καί τήν Ελληνική Εθνική συνείδηση καί άντιδροΰσαν μέ πείσμα καί φανατισμό στις πιέσεις των κομιτατζήδων.

Οί ακμαίες Ελληνικές άκροπόλεις Μοναστήρι, Γευγελή, Στρώμνιτσσ, Μελένοικος καί Νευροκόπι άποτελοΰσαν τή συνοριακή γραμ­μή, πού χώριζε ιόν Ελληνισμό άπό τό Σλσυίσμό καί στάθηκαν πάντοτε τά κέντρα τής άντιδράσεως Εναντίον των κομιτατζήδων. Η ώργανωμένη όμως τρομοκρατία των Βουλγάρων μέ τήν άδράνειαν των Τούρκων είχε σπουδαιότατες Επιτυχίες. Οί κάτοικοι πολλών χωρίων έπειδή ήσαν καθημερινώς στή διάθεση τών κομιτατζή­δων άναγκάστηκαν νά προσχωρήσουν στήν ‘Εξαρχία γιά νά εξα­σφαλίσουν τή ζωή καί τήν περιουσία τους.

Από τό 1900 εως τό 1904 οί συμμορίες τών κομιτατζήδων, πού τις ώργάνωνε τό έπίσημο Βουλγαρικό Κράτος, έδρασαν σχεδόν ανε­νόχλητα και μοναδικό έμπόδιο στή δράση τους στάθηκε ή άμυνα του ντόπιου Ελληνικού πληθυσμού. Ή τρομοκρατία καί τά εγκλή­ματα τών κομιτατζήδων αναστάτωσαν ολόκληρη τήν Ευρώπη καί γιαυτό ύστερα άπό τή συμφωνία μεταξύ τής Αυστρουυγγαρίας, Ρω­σίας και Τουρκίας τό 1904 άποφασίστηκε νά άνσλάβουν άξιωματικοί τών Μεγάλων Δυνάμεων χάριν τής τάξεως τή διοίκηση τής χωροφυλακής στή Μακεδονία.

Ό Μακεδονικός Αγών.

Η Ελλάς, πού πάντα δέν ξεχνούσε τις εθνικές της διεκδικήσεις καί άνελάμβανε νά πραγματοποιήση τούς έθνικοΰς πόθους μέ εθνικούς άγώνες μέχρι τοΰ 1904 δέν εϊχεν άκόμη άποφασισει νά άπαντήση στάς Βουλγαρικός μεθόδους μέ τά ίδια μέσα. Εϊχεν άκλόνητη πεποίθηση στή ζωτικότητα τού άκμαίου ‘Ελληνικού πληθυσμού τής Μακεδονίας και δέν άπέδιδε μεγάλη σημασία οτόν κίνδυνο. Γιαυτό αδράνησε καί έτσι έδωκε τήν ευκαιρία στους Βουλγάρους νά επιτύχουν πλεο­νεκτήματα καί σέ περιοχές πού ήσαν μέχρι τότε άπόλυτα έλληνικές.

Άπό τό 1904 όμως, επειδή έκορυφώθηκε πλέον ό άναβρασμός τοΰ έλληνικοΰ λαού καί ή αγανάκτησή του γιά τά εγκλήματα τών Βουλγάρων, άρχισαν νά όργανώνωνται καί στήν Ελλάδα άνταρτικά Σώματα, τά όποια μπήκαν στή Μακεδονία καί άνέλαβαν τήν προστασία τοΰ κσταπιεζομένου έλληνικοΰ πληθυσμού της καί κατώρθωσαν μέ έπιτυχία ν άντιμετωπίσουν τούς κομιτατζήδες. Τά σώματα αύτά συνειργάσθησαυ ή καί συνηνώθησαν μέ υφιστάμενες εν­τόπιες ώργανωμένες όμάδες άνταρτικές καί μολονότι ή στάση τής διεθνούς χωροφυλακής ήταν μεροληπτική γιά τούς Βουλγάρους υπο­χρέωσαν παρά τούτο τούς κομιτατζήδες νά περιορίσουν τή δράση τους μόνο στις βόρειες καί καθαρά βουλγαρικές περιοχές καί νά χά­σουν κάθε ελπίδα ότι θά ήτο δυνατόν νά κρατήσουν τήν επιρροή τους καί στις έλληνικές περιοχές όπου μέ τή βία είχαν επιτύχει μέ­χρι τότε νά εισχωρήσουν. Ό πληθυσμός τότε άναθάρρησε καί άρχισε μέ τόλμη νά άντιστέκεται στήν πίεση των Βουλγάρων. Ή εφημερίδα τής Βιέννης Νέος Ελεύθερος Τύπος έγραφε ιόν Ιού­νιο τοΰ 1906. Ή Απογοήτευση γιά τήν αποτυχία τής βουλγαρικής έπαναστάσεως στη Μακεδονία έκανε τούς Βουλγάρους νά μισήσουν μέχρι παροξυσμού τούς «Ελληνες. Ή αποτυχία τους πρέπει νά άποδοθή στις ‘Ελληνικές ‘Ομάδες πού άπέκρουααν τις κομιτατζηδικές επαναστατικές οργανώσεις ».

Ή «Εφημερίδα τών Ξένων», ήμιετίσπμσ δργανσ της Αύστριακής Κυβερνήσεως έγραφε κατά ιόν ίδιο περίπου χρόνο «Οι σωβινιστές της Βουλγαρίας μέ μεγάλη δυσαρέσκεια βλέπουν πώς οΐ ‘Έλληνες έστερέωοαν τη θέση τους στή Μακεδονία θεωρούν τή στιγμή κατάλληλη γιά νά εκδικηθούν καί νά επι­χειρήσουν σταυροφορία κατά τού Πατριαρχείου μέ σκοπό νά τού άφαιρεθή κάθε έξουοια, που τού εΤχεν άττομείνει».

Ή «Γενική Έφημερίς » τής Βιέννης έγραφε. «Ό Ελληνισμός μέ τήν εξέγερσή του ώπέδειξεν αρκετά πώς είναι σέ θέση νά διατηρή τήν ύπαρξή του στή Μακεδονία καί νά τήν περιφρουρη μέ τις δικές του δυνάμειςή ένοπλη άμυνα τών έλληνικών Σωμάτων ελευθέρωσε τούς ελληνικούς πληθυσμούς άπό τήν τυραννία τών Βουλγάρων ».

Τόν Δεκέμβριο τού 1906 ό κομιτατζής Στογιάν Γιαγκώφ, άπαρνήθηκε τούς δολοφόνους συντρόφους tou καί έγινε αίτια νά πιασθαΰν 50 μέλη τού βουλγαρικού κομιτάτου« άκολούθησα, έλεγε, τις συμμορίες τών δολοφόνων κομιτατζήδων, γιατί παρασύρθηκα άπό τις δόλιες υποσχέσεις τωνΑρκετά χρό­νια πλανήθηκα στά βουνά καί έγινα καί Αρχηγός συμμορίαςέκαμα κάθε έγ­κλημα καί κΑθε Ατιμία γιά νά έξυπηρετήσω τά σχέδια τού κομιτάτουόμως λίγο λίγο τό φώς τής Αλήθειας μοΰ φώτισε τό μυαλόή συνείδησή μου μέ έτυπτε καί δέ μέ άφηνε νά κοιμηθώ καί νά ησυχάσωκατάλαβα πώς ήμουν ένα άγριο τέρας, ένας ληστής, πού ασυνείδητα καί τυφλά κυλιόμουνα στό βσρβορο τοϋ έγκλήματος ».

ΟΙ κομιτατζήδες ανάγκασαν μέ τή βία πολλά χωριά νά δεχθούν τό βουλγαρισμό, άλλά άποδείχτηκε πώς ποτέ δέν μπόρεσαν νά κάμουν τούς κα­τοίκους των νά άγαπήσουν τούς Βουλγάρους. Γιαυτό, άμα παρουσιάστηκε ή ελληνική αντίδραση, τά χωριά αυτά, άν καί γειτόνευαν μέ τή Βουλγαρία καί ποτέ δέν πήγαν σαυτά ελληνικά σώματα, άρνήθηκαν τό βουλγαρισμό καί τήν ’Εξαρχία.

Παρά πολλά χωριά πού είχαν άναγκασθή νά προσχωρήσουν στήν Εξαρ­χία ξαναγύρισαν πάλι στοάς κόλπους του έλληνικοΰ Πατριαρχείου.ΟΙ κομιτατζήδες ανάγκασαν μέ τή βία πολλά χωριά νά δεχθούν τό βουλγαρισμό, άλλά άποδείχτηκε πώς ποτέ δέν μπόρεσαν νά κάμουν τούς κα­τοίκους των νά άγαπήσουν τούς Βουλγάρους. Γιαυτό, άμα παρουσιάστηκε ή ελληνική αντίδραση, τά χωριά αυτά, άν καί γειτόνευαν μέ τή Βουλγαρία καί ποτέ δέν πήγαν σαυτά ελληνικά σώματα, άρνήθηκαν τό βουλγαρισμό καί τήν ’Εξαρχία.ΟΙ Βούλγαροι επειδή εβλεπαν ότι δέν μπορούσαν πλέον άνενόχλητα νά συνεχίσουν τό έργο τους καί έπειδή μισούσαν τούς Ελ­ληνες γιατί έματαίωσαν στή Μακεδονία τά κατακτητικά τους όνειρα, έστρεψαν τήν έκδίκησή τους εναντίον των άοπλων καί άνυπερασπιστων Ελλήνων τής Βουλγαρίας και διήρπασαν καί κατέστρε­ψαν τις έλληνικές παροικίες στις μεγάλες πόλεις Φιλιπποόπολη, Άγχίαλο καί στις άλλες πόλεις των παραλίων τού Εύξείνου πόντου καί έδιωξαν τούς Ελληνας κατοίκους.

Τό 1906 ή έπίσημη Βουλγαρία γιά νά έκδικηθή τήν Αποτυχία πού είχε εστράφηκε εναντίον των Ελλήνων κατοίκων τής Βουλγαρίας. Δήμεψε περιουσίες, έκαψε πόλεις, δολο­φόνησε προκρίτους καί υποχρέωσε πολλές χιλιάδες νό φύγουν από τό έδαφος της. Ό πρεσβευτής της στήν Κωνσταντινούπολη Νάτσεβιτς, τόσο πολύ έξανέστη άπό τήν οίκτρά έντύπωση, πού έκαμε σέ δλον τόν πολιτισμένο κόσμο ό διωγμός αύτός, ώστε άναγκάστηκε νά τηλεψωνήση στόν Ήγεμόνατου Πρίγκηπα Φερδινάνδο τοΰ Σάξ Κοβούργου τά εξής, κ Οί σημερινοί σας σύμβουλοι άιίμασαν τήν πατρίδα μας *. Ό ίδιος έγραψε λίγο ύστερώτερα. « «Ενας υπάλλη­λος τοΰ ‘Αστυνομικού Τμήματος του ‘Υπουργείου τών ’Εξωτερικών μσύ έδωκε τήν πληροφορία ότι είχαν δοθή διαταγές σέ πολλούς ύπαλλήλους τοΰ ‘Υπουρ­γείου νά ένεργήσουν τόν διωγμόν έναντίον τών Ελλήνων. Ή άρχή έγινε οτή Βάρνα καί έπειτα στό Ρουχτσούκι, χή Φιλιππούπολη καί τελευταία οτόν Πύρ­γο και τήν Άγχίαλο. Σχεδόν σέ όλους αυτούς τούς διωγμούς αρχηγός ήταν ό Δραγούλωφ. Σήμερα τόν έβλεπε κανείς στό ‘Υπουργείο τών ’Εξωτερικών ύστερα από λίγο στό Ρουχτσούκι, άπό έκεί τόν έβλεπε νά ταξιδεύη στή Φιλιππούπολη μέ τό Ιδιαίτερο βαγόνι τού πρωθυπουργού Ράτσο Πετρώφ ».

Ένα μέλος τού βουλγαρικού κομιτάτου, πού είχε μεγάλη θέση, έστελνε στις 12 Αύγουστου 1906 ένα γράμμα στό Μοναστήρι· τό γράμμα αύτό κατα­σχέθηκε καί έγραφε τά έξης«κρίνω Απαραίτητο νά οας ύπενθυμίσω, πώς όλες οι διαδηλώσεις έναντίον τών Ελλήνων, ώργανώθησαν άπό τήν Κυβέρνηση· Οί αιματηρές ταραχές στή Φιλιππούπολη είναι έργο τού δικού μας Τοακαλάρωφ. ύπαλλήλου τοΟ ‘Υπουργείου ‘Εμπορίου* αύτός πήγε μέ 30 κομιτατζήδες ύστερα άπό προσωπικές διαταγές τοΰ υπουργού Γεννάδιεψ..,. Τώρα οί περισσότεροι αρχηγοί αύτών τών συμμοριών βρίσκονται στή Σόφια ».

Ό Πρεσβευτής Νάτσεβιτς όταν ύστερα άπό τή διαμαρτυρία του πήγε άπό τήν Κωνσταντινούπολη στή Σόφια έπεσκέφθη τόν υπουργό τών Στρατιω­τικών Σαββώφ, τόν όποιον κατηγόρησε γιά τήν προστασία πού παρείχε στις «συμμορίες τών ληστών» όπως χαραχτήρισε τούς βουλγάρους κομιτατζήδες, Ό Σαββώφ τοΰ απάντησε τότε : « Τό σφάλμα είναι τού πρωθυπουργού Πε­τρώφ, πού κοιμάται καί ξυπνάει μαζί μέ τούς κομιτατζήδες ».

Στη Μακεδονία έπίσης συνέχισαν τόν άγώνα μέ μεγαλύτερη ένταση. Γιαυτό τό λόγο γιά λίγο καιρό έγινε συμφωνία μεταξύ Ελ­λήνων καί Σέρβων γιά κοινόν αγώνα εναντίον τών κομιτατζήδων στή ζώνη έπιρροής καϋενός έκ τών δύο λαώνή συμφωνία βάσταξε λίγο γιατί τό 1906 οί Σέρβοι συνεννοήθηκαν πάλι μέ τούς Βουλγά­ρους. Συνεχίστηκε λοιπόν ό άνταγωνισμός μόνον μεταξύ Ελλήνων καί Βουλγάρων στή Μακεδονία μέχρι τό 1908, οπότε έγινε ή τουρκική πολιτειακή μεταβολή. Αποτέλεσμα του άνταγωνισμοϋ αϋ του ήταν ή όλοφάνερη υπεροχή καί έπικράτηση του έλληνικοΰ στοιχείου στις περιφέρειες Μοναστηριού, Στρωμνίτσης, Νευροκοπϊου καί Νοτίως μέχρι του Αίγαίου.

Οί Βαλκανικοί πόλεμοι  1912-1913

Τήν πολιτειακή μεταβολή, πού έγινε στήν Τουρκία τό 1908, τήν έπωφελήθηκαν οί Βούλγαροι γιά νά άνακηρυχθοΰν Ανεξάρτητο Βασίλειο. ’Αποτέλεσμα τής μεταβολής αυτής ήταν νά σταματήση ό άκήρυχτος πόλεμος, πού γινόταν οτή Μακε­δονία μεταξύ Ελλήνων καί Βουλγάρων, καί νά δοθή άφορμή ατά Βαλκανικά Κράτη νά παρασκευάσουν τή συμμαχία του 1912. Και ή Ελλάς έλαβε μέρος στή συμμαχία αυτή υστέρα άπό συμφωνία της μέ τή Βουλγαρία έναντίον τής Τουρκίας καί μόνο ύπό τόν δρον τής άμοιβαίας βοήθειας εις τόν Αγώνα κατά τής Τουρκίας για νά έξασφαλισθή ή ειρηνική ζωή καί τά δικαιώματα των Ελλήνων καί τών Βουλγάρων πού ζοΰσαν στήν Τουρκία.

Τό αποτέλεσμα του πολέμου αύτοΰ του 1912 ήταν νά ελευθε­ρωθούν όλες οι επαρχίες τής Ευρωπαϊκής Τουρκίας άπό τό Ίόνιον Πέλαγος έως τόν Εΰξεινο Πόντο καί τή γραμμή Αίνου—Μήδειας, Αυτό τό αποτέλεσμα άπεθράσυνε τούς Βουλγάρους, οι όποιοι έκαυχώντο καί διεκήρυτταν ότι ή συντριβή τής Τουρκίας ήταν δικό τους μόνο έργο. Ύπερηφανεύονταν λοιπόν γιά τά δικά τους κατορθώματα μόνο καί ύποτιμοΰσαν τή σοβαρή καί Αποτελεσματική συνδρομή τών άλλων συμμάχων κρατών. Γιαυτό τό λόγο, κατά τήν διανομή τών έπαρχιών πού κατακτήθηκαν, Απαιτούσαν σχεδόν τό σύνολο τών έπαρχιών πού πήραν όλοι μαζί οί σύμμαχοι και καταδέχονταν μόνο νά άφήσουν στήν ‘Ελλάδα καί τή Σερβία μερικά ψίχουλα. Ό χαρακτήρας των Βουλγάρων φάνηκε καί στό Βαλκανοτουρκικό πόλεμο τοΰ 1912. ‘Ο στρατηγός Θεο&ωρώφ ζήτησε τήν άδεια άπό τήν ‘Ελλη­νική Κυβέρνηση νά μπή στή Θεσσαλονίκη μέ τά στρατεύματά του γιά νά άναπαυθοϋν. Ή Ελληνική Κυβέρνηση τό έπέτρεψε. Ό Βούλγαρος στρατηγός όμως τόλμησε νά έμφανισθή ώς πορθητής τής πόλεως, τήν όποιαν 4 ήμέρες προτήτερα είχαν καταλάβει οί Ελληνες καί τηλεγράφησε στόν Τσάρο του Φερδινάνδο: «Θέτω τή Θεσσαλονίκη ύπό ιό σκήπτρο σου».Κανένα εθνολογικό δίκαιο δεν αναγνώριζαν καί παντού όπου οί κάτοικοι μιλούσαν τήν παρεφθαρμένη Σλαυϊκή διάλεκτο, πού οί Μακεδόνες τήν άνομάζουν Μακεδονικό ιδίωμα, οί Βούλγαροι έβλεπαν μόνο Βουλγάρους καί γιαυτό ήθελαν νά τούς συμπεριλάβουν στά ορια τού νέου Βουλγαρικού Κράτους.

Οί υπερφίαλες όμως αυτές Αξιώσεις τών Βουλγάρων καθώς καί ή υβριστική τους στάση Απέναντι τών συμμάχων των Ανάγκασαν τούς “Ελληνας καί τούς Σέρβους νά συνεννοηθοΰν γιά κοινή δράση έναντίον τών Βουλγάρων, οί όποιοι, έπειδή υποτιμούσαν τούς έως τοτε συμμάχους των άρχισαν πρώτοι τις έχθροπραξίες. Ό πόλεμος, Ακολούθησε τό 1913, βάσταξε μόνο 40 ήμέρες καΐ οί Βούλγαροί ΐήθηκαν κατά κράτος.

Τά Ανήκουστα όμως κακουργήματα πού διέπραξαν οί Βούλγαι στήν Ανατολική Μακεδονία κατά τή διάρκεια τοΰ πολέμου τούτου, ως είναι οί φόνοι έγκριτων Σερραίων πολιτών, ή καταστροφή τών ρρών και τής Νιγρίτας, ή τραγωδία του Δοξάτου καί τόσα άλλα ελυρά καί φρικιαστικά εγκλήματα, Απέδειξαν άλλη μιά φορά :όμη τά πρωτόγονα φυλετικά ένστικτα τών Βουλγάρων.

Ό δημοσιογράφος Μαγκρίνι γράφων στήν έφημερία «ΣΕΚΟΛΟ», στίς 7 ‘Ιουλίου 1913 τά έξης: «ΟΙ Βούλγαροι δημιουργούσαν μεταξύ των καί ν Ελλήνων μιά ζώνη πυράς » , ήθελε νά απεικόνιση τις πυρπολήσεις τών ελληνικών χωρίων, πού συστηματικά ενεργούσαν οί Βούλγαροι.

Ό δημοσιογράφος Γεώργιος Μπουρντά εις την « ΦΙΓΚΑΡΟ » τής 23ης Ιουλίου 1913 χαραχτηρίζει ωμότερα άκόμη τά πράγματα: «ό καπνός πού άνυψωνεται στόν ορίζοντα, γράφει, μαρτυρεί πώς ό έχθρός υποχωρεί· πάντα ή φωτιά είναι σημάδι τής ΰποχωρήσεώς του ».

Στύ σπίτι τοΰ Βουλγάρου Διοικητοΰ Σερρών, βρέθηκε διαταγή τοΰ Βούλγαρου Διοικητοΰ Βουλκώφ, μέ άριθμ. 8390 τής 21ης Ιουνίου 1913, πού άπευθύται στά Νομάρχη τής Στρώμνιτοας. Ή διαταγή λέει νά συλληφθή ό Ελλην ητροπολίτης καί νά κλεισθή ατό Νοσοκομείο χολεριώντων μέ τή δικαιολογία τάχα καί αύτός είχε προσβληθή άπό τήν άρρώστεια αύτή. Εύτυχώς κρΰηκε καί δέ βρέθηκε μέχρις ότου έφυγαν τά τέρατα αύτά άπό τή Στρώμνιτσα.

Ό δημοσιογράφος Ρενέ Πυώ. πού παρηκολούθησε τό βουλγαρικό στρατό 1912-1913 στή Θράκη, έγραψε οτό “Χρόνο τών Παρισίων”, στις 15 Ίουλίου1913, τά έξης: «‘Ο βουλγαρικός στρατός δε λογαριάζει καθόλου τούς πολεμικούς κανονισμούς· σφάζει παντού τόν άμαχο πληθυσμό, άπό μερικά στοιχεία πού κατέχω συμπεραίνω πώς τά θύματά του στή Μακεδονία καί τή θράκη είναι 220.000-250.000. Είναι άπίστευτο καί όμως……

. . ’Από έξομολόγηση Βουλγάρου αξιωματικού, τόν οποίον δέν έχω τό δικοπωι νά κατονομάσω, είχε δοθή κατηγορηματική διαταγή γιά τήν εξόντωση τών γυναικόπαιδων για νά λείψη ριζικά κάθε μελλοντική διεκδίκηση »

Στό Κιλκίς, πού κατοικούσαν 5000 κάτοικοι, μόνο δύο σπίτια έμειναν άθικτα. Τό σπίτι τοΰ Διοικητοΰ καί τό γαλλικό Μοναστήρι. ‘Ο ήγοόμενσς τοϋ μοναστηρίου Γουσταϋος Μισέλ άπεκάλυψε τις αναρίθμητες παρανομίες πού απράχτηκαν στό Κιλκίς καί τά γύρω χωριά καί τις όποιες είδε μέ τά μάτια του. Ανάμεσα σέ πολλά άλλα γεγονότα ό ήγούμενος Πατήρ Μισέλ κατέθεσε ότι στό Τέρπυλλο μιά βουλγαρική συμμορία, μέ αρχηγό τό Δάντσεφ έκλεισε όλους τούς άρρενας σέ ένα τέμενος καί τις γυναίκες γύρω άπό αύτό για νά ΐδοϋν τό απαίσιο θέαμα πού έτοίιιαζε, Επειτα οί κομιτατζήδες έρρξαν βόμβες στό χτήριο καί έβαλαν και φωτιά. Ολοι δσοι ήσαν μέσα, περίπου 200, κάηκαν ζωντανοί. ’Όσοι δοκίμασαν νά δραπετεύσουν σκοτώθηκαν άπό τούς κομιτατζήδες.

Στό χωριό Πλάνιτζα, ή ίδια συμμορία του άρχικομιτατζή Δόντσεφ, άφοΰ μέ ιόν ίδιο τρόπο Εκλεισε τούς άνδρες στό τέμενος καί τούς Εκαψε, συγκέν­τρωσε Επειτα καί τις γυναίκες, πού τις είχε αναγκάσει νά ίδούν τό μαρτύριο τών άνδρών τους, στήν πλατεία του χωριού καί τις Εκαψε καί αυτές,  Συνωμίλησα. Ελεγε ό Πατήρ Μισέλ, μέ βουλγάρους κομιτατζήδες· μέ κυνισμό Απί­στευτα διηγούνταν τις ώμότητες, πού διέπραξαν Ανάμεσα σέ αύτούς τούς κο­μιτατζήδες ύπήρχαν καί Εμποροι άπό τή Σόφια, φοιτητές, καλλιτέχνες. Ενας διπλωματούχος τής φιλολογίας, ό όποιος διηγείτο μέ αυταρέσκεια πώς είχε σκοτώσει μέ τό ίδιο του τό χέρι 140 ‘Έλληνες. Μέ άγανάχτηση ζήτησα άπό τό Γάλλο Πρόξενο τής Θεσσαλονίκης νά μεαολσβήση γιά νά σταματήση ή σφαγή αύτή, πού αποτελούσε αίσχος γιά τήν Εύρώπη καί τόν ανθρωπισμό .

Νιγρίτα. Ό Βούλγαρος στρατηγός, προτού νά άναχωρήση, διέταξε νά κλεισθούν όλοι ο! κάτοικοι ατά σπίτια τους. Υστερα Βούλγαροι στρατιώ­τες καί κομιτατζήδες Εχυσαν πετρέλαιο καί άναψαν πυρκαϊές, Έτσι έκάησάν 470, άπό τούς όποιους οί πιό πολλοί ήσαν γέροι γυναίκες καί παιδιά. Άπό τά 1450 σπίτια μόνο 49 γλύτωσαν. ‘Υπάρχουν άκόμη καί θλιβεροί κατάλογοι γυ­ναικών πού άτιμάατηκαν πρΰ τής σφαγής των. Τόν όγδοηκοντούτην Χατζηβαγγέλη τόν Εγδαραν πρώτα καί Επειτα τόν σκότωσαν. Τόν σεβάσμιον Παπανικόλαν στήν Τραπίτσα, πού ήταν 105 έτών, τόν τύφλωσαν πρώτα καί Επειτα τόν Εσφαξαν,

Σιδηρόκαστρο. Προτού νά μπουν οί Βούλγαροι ύπήρχαν τρία Ελληνικά σχολεία και δύο εκκλησίες· βουλγαρική δεν υπήρχε γιατί οί έκεϊ Βούλγαροι δέν ήοαν περισσότεροι από 10-12 οικογένειες. Έκεϊ διαχείμαζε καί ό Μητρο­πολίτης Μελενοίκρυ. Τό Σιδηρόκαστρο είναι παλαιά ελληνική κωμόπολη μέ πολλά βυζαντινά μνημεία, όπως ή εκκλησία μέσα στή σπηλιά καί τό παλαιό της φρούριο. Στις 25 Ίουνίού 1913 άξιωματικοί καί στρατιώτες άπό τό 12ο καί 21ο Συντάγματα πεζικού μέ επικεφαλής τόν ύπολοχαγό Βοσνιακώφ, τού 21ου, Συντάγματος, ειδοποίησαν τούς κατοίκους μέ τύμπανα νώ Ανοίξουν τΑ μαγαζειΑ τους γπατί υπογράφτηκε ειρήνη. ‘Έτσι τούς ξεγέλασαν καί πολλούς τούς Επιασαν καί τούο Εσφαξαν. Τό Μητροπολίτη Μελενοίκου τόν συνέλαβαν μέσα στή Μητρόπολη μαζί μέ τό Λογοθέτη της έπαρχίας Μελενοίκου θωμαν Παπαχαριζάνου μέ τήν πρόφαση πώς τούς ήθελε ό αξιωματικός. Τούς ώδήγησαν καί τούς δυό στή μικρή πλατεία. Εξω Από τήν πόλη, στό μέρος όπου οί Βούλγα­ροι είχαν Αρχίσει νά χτίζουν βουλγαρικό σχολείο. Τούς διέταξαν νό κσθήσουν σέ μιά ώρισυένη θέση. Άξαφνα άρχισαν νό τούς κτυπσϋν καί νά τούς λογχίζουν Βούλγαροι στρατιώτες. ‘Ύστερα, Αφού έλάκτισαν τό πτώμα τοϋ Ιε­ράρχου καί τό έσκύλεψαν, άφαίρέσαντες καί αυτό τά ενδύματα, τούς Αφήκαν έκεΐ άταφους καί μόλις τήν άλλη μέρα Ερριψαν τά πτώματά τους μέσα σέ Ενα λάκκο μαζί μέ τά πτώματα τών άλλων κατοίκων πού είχαν σκοτώσει.

Σέρραι. Στις 22 Ιουνίου 1913, καί άφοϋ Εφυγε άπό τήν πόλη ό στρα­τηγός ‘ίβάνωφ μέ τό επιτελείο του καί εΓχαν άρχίοει νά αποχωρούν άπό τήν πόλη τά στρατιωτικά τμήματα  ύστερα άπό τήν Ελληνική νίκη στό Κιλκίς και  τό Λσχανά, Βούλγαροι στρατιώτες μπήκαν βιαίως στις φυλακές καί σκότωσαν 16 άπό τούς κρατουμένους μέ λογχισμσύς στό πρόσωπο καί σέ όλόκληρο τό σώμα. Από τούς άλλους πήραν λύτρα καί τούς άφησαν κυρίως όμως τούς άφησαν γιατί διαδόθηκα πώς ϊφθσσε ό έλληνικός στρατός καί τότε οί Βούλ­γαροι στρατιώτες έτράπηοαν εις φυγήν. Στις 25 Ιουνίου ό βουλγαρικός στρατός, όφοΰ πληρσφορήθηκε πώς ό έλληνικός στρατός δέν κινήθηκε γιά νά καταλάβη τις Σέρρες, γύρισε πίσω καί άφου κατέλαβε τά υψώματα, πού βρίσκονται στό βόρειο μέρος τής πόλεως, άρχισε τό Απόγευμα νά βομβαρΒίζη μέ σψοδρότητα τήν πόλη. Έπηκολούθησε ύστερα άγρια έφοδος τακτικού στρατού καί κομιτατζήδων, οι όποιοι έφεραν μαζί τους κάμες καί δοχεία πετρελαίου· άρχηγοί τους ήταν άξιομστικοί, ό υπάλληλος Βούλκωφ καί ό περίφημος Γιαγκώφ γύρισαν τήν πόλη και έρράντιζαν μέ πετρέλαιο τά ξύλινα μέρη τών σπιτιών καί τών καταοτημάτων. Έπειτα ϊρριχναν καί άλλες έκκρηκτικές ουσίες. Στις δυό μετά τά μεσάνυχτα έβαλαν φωτιά σέ πολλά μέρη αυγχρόνως* έντρομοι οί κάτοικοι 6έν ήξεραν τι νά κάνουν νά παραμείνουν καί νά καούν ή νά βγουν καί νά σκοτωθούν αγρίως άπό τούς Βουλγάρους. Οί Βούλγαροι σέ λίγο άρχισαν νά μπαίνουν ατά σπί­τια γιά πλιάτσικο· έντρομοι έβγαιναν στό δρόμο οί κάτοικοι καί πολλοί βρή­καν τά θάνατο άπό τις βουλγαρικές σφαίρες* περισσότεροι άπό 1000 σκοτώ­θηκαν ή κάηκαν καί 4050 σπίτια έκάηοαν καί κατέρρευσαν. Δέν έγλύτωσαν ούτε τά ξένα Προξενεία.

Στις 26 Ιουνίου, ώρα 11. καί ενώ άκόμη (κάπνιζαν τά έρείπια τής πό­λεως, τμήμα τού βουλγαρικού στρατού έκύκλωσε τό Αυστριακό Προξενείο, στό όποιο είχαν καταφϋγει 150 περίπου πρόσωπα, και όφού παρεβίασαν τήν είσο­δο, παρά τις διαμαρτυρίες τού φρουρού, μπήκαν μέσα, συνέλσβαν τόν Πρόξε­νο. τήν οίκογένειά του καί όλους οσοι ήσαν μέσα καί τούς έσυραν έξω άπό τήν πόλη μέ σκοπό νά τούς σκοτώσουν, ένώ άλλοι έμειναν καί έλεηλάτησαν τό Προξενείο, Τούς κράτησαν θ ώρες καί τούς άφηκαν έλεύθερους μόνον άφού ό πρόκριτος Τάκης Άλεξανδρίδης τούς πλήρωσε λύτρα 400 λίρες.

Κατά τόν Ιδιο χρόνο άλλο βουλγαρικό τμήμα ‘Ιππικού έκύκλωσε τό Ιτα­λικό Προξενείο, όπου είχαν καταφϋγει πολλές οικογένειες έλληνικές, 600 πε­ρίπου πρόσωπα. Ό Πρόξενος όταν άντελήφθη πώς έτοιμάζοντο οι Βούλγαροι νά ρίξουν βόμβες έμηχανεϋθη τρόπον πασελκϋσεως καί έζήτησε τήν έπιείκεια τών Βουλγάρων, τήν όποιαν έπέΐυχε μέ λίρες καί κοσμήματα πού τούς έδιδε άπό τό παράθυρο. Τό παράδειγμα τού Προξένου ίμιμήθησαν καί οί άλλοι καί έτσι οί Βούλγαροι εύρόντες πειστικό τό έπιχείρημα τών λιρών καί τών κοσμη­μάτων έκριναν πώς πρέπει νά σεβασθούν τό προξενικό άσυλο. Οταν φάνηκε ό έλληνικός στρατός στις 28 Ιουνίου οί Βούλγαροι πανι­κόβλητοι έτράπησαν εις φυγήν τήν τελευταία στιγμή κατέστρεψσν τούς άγωγούς τοΰ υδραγωγείου.

ΟΙ Γενικοί Πρόξενοι τής Αύστρίας καί τής Ιταλίας βγήκαν άπό τις Σέρ­ρες γιά νά συναντήσουν τόν άρχηγό τού ελληνικού τμήματος, πού πρώτα έμπαινε στήν πάλη, πήγαν μαζί στό σπίτι, πού χρηοιμοποιήθηκεν ώς Διοικητή­ριο καί βρήκαν στό διπλανό δωμάτιο άπό τό γραφείο τού Βουλγάρου Διοικη* τοΟ Ενα μεγάλο κιβώτιο, γεμάτο άπό κλεμμένους τάπητες, γυναικεία φορέματα καί άλλα οικιακά σκεύη, πού άναγνωρίστηκαν κατόπιν ότι άνήχαν εις διαφό­ρους Σερραίους. Έπίοης ατό γραφείο τοΰ Γιαγχώφ μαζί μέ άλλα πολλά πράγ­ματα βρήκαν καί ψεύτικες γενειάδες.

Στό Διοικητήριο βρέθηκαν καί οΐ έξης διαταγές μαζί μέ πολλές άλλες άκόμη. 1) Ή ϋπ’ .άριθμ, 8265/21.6.13 τοΰ Δ)τσΟ Σερρών Βουλκώφ, πού διέτασ­σε τό Νομάρχη Δράμας νά πιάση τό Μητροπολίτη Δράμας καί τούς πρού­χοντας τής πόλεως. 2) Τό ύπ’ άριθμ. 8250/21.6.13 τηλεγράφημα τοϋ πρωθυ­πουργού Δάνεφ πρός τόν στρατιωτικόν Διοικητήν Σερρών διά τοΰ όποιου τόν διέτασσε νά παραπέμψη στό Στρατοδικείο τό Μητροπολίτη Σερρών καί τούς προκρίτους προτού τούς συλλαβή γιά νά δικαιολογηθή έτσι ή σύλληψή τους. 3) τό ύπ’ άριθμ. 8263/21.6.13 τηλ)μα τοΰ Στρατ. Διοικητοϋ Σερρών διά τοΰ όποιου άνέφερε σιόυ ’Αρχιστράτηγο τή σύλληψη καί φυλάκιση τών Επισκό­πων Πολιανής (Δοϊράνης) καί Μύρων (Καβάλλας).

Ό Ιταλός δημοσιογράφος Μαγκρίνι, πού βρέθηκε έκεί, δημοσίεψε στό ΣΕΚΟΛΟ τής 18 Ιουλίου 1913 ανταπόκριση, ποϋ δίδει ολόκληρη τήν εΙκόνα τής συμπεριφοράς τών Βουλγάρων, Οί Γενικοί Πρόξενοι Αυστρίας καί Ίτα· λίας πήγαν άπό τή Θεσσαλονίκη στις Σέρρες καί στό Δοξάτο γιά νά άντιληφθοΰν μέ τά μάτια τους σ,τι συνέβη και έβγαλαν πόρισμα, πού λέγει τά έξης: η Δέν μένει καμμιά άμφίβολια πώς ή καταστροφή τών Σερρών καί του Δοξάτου είχε προμελετηθή καί όργανωθή άπό τις τοπικές Βουλγαρικές ‘Αρχές, ο! όποιες ήσαν σέ θέση νά ξέρουν τόν πληθυσμό καί τήν τοπογραφία τών καταστραφέντων τόπων». «Ή καταστροφή καί οΐ σφαγές, μάς έλεγε ένα μέλος τής άπσστολής αυτής, δέν έξετελέσθησαν άπό κομιτατζήδες, άλλά άπό τακτι­κόν βουλγαρικόν στρατόν, πού έκτελοΰσε ώρισμένες διαταγές. ‘Η εξεταστική επιτροπή έξακρίβωσεν ότι κατά τό διάστημα, πού έγίνοντο τά όργια, οί Εμπρη­σμοί καί οΐ σφαγές, Βούλγαροι άξιωματικαί, συνεργαζόμενοι μέ τις επιτόπιες ’Αρχές καί τούς Διευθυντές τής ’Αστυνομίας καί τής Χωροφυλακής, διηύθυναν όλα καί ρύθμιζαν τόν τρόπο τής καταστροφής ».

Καί ό Γενικός Πρόξενος τής Αύστρουγγαριας γράφει άπό τή Θεσσαλο­νίκη παρόμοια πράγματα γιά τις κακουργίες τών Βουλγάρων. * 01 Βούλγαροι, γράφει, μαζί μέ άλλα, είχαν έκκενώσει τις Σέρρες άπό τις 22 ’Ιουνίου. Στις 25 όμως βουλγαρικά στρατεύματα καί κομιτατζήδες μέ άρχηγούς άξιωματικούς καί πολιτικούς υπαλλήλους ξαναμπήκαν στήν άνυπεράσπιστη πόλη, άφοΰ πρώτα τή βομβάρδισαν μέ 4 κανόνια. Τό καλύτερο τμήμα τής πόλεως έλεηλατήθη καί έπυρπολήθη άπό τούς Βουλγάρους, οι όποιοι δέν άφήκαν τίποτε στή θέοη του’ Ή καταστροφή ήταν ολοκληρωτική· ΟΙ ζημίες πού έπροξενή. θησαν ύπολογίζονται σέ δύο εκατομμύρια λίρες.

Δοξάτο. Ή καταστροφή του Δοξάτου ξεπέρασε σέ τραγικότητα κάθε άλλη καταστροφή, πού σημειώθηκε στήν Ιστορία γιατί Ετοιμάστηκε άπό τούς Βουλγάρους, Βπως Ετοιμάζεται μιώ στρατιωτική Επιχείρηση. Ή ώραία αύτή κωμόπολη, πού είχε 280 Ελληνικά καί λίγο περισσότερα τουρκικά σπίτια δέχ­τηκε χωρίς λόγο τήν Επίθεση βουλγαρικού τμήματος μέ όρχηγό τόν ταγματάρχη Μπέρνεφ, Ή δύναμη όλη άποτελέστηκε άπό δύο λόχους πεζικού, μιά ϊλη Ιπ­πικού καί μιά πυροβολαρχία, τήν όποια τοποθέτησαν στό Ν Α. μέρος τής κωμοπόλεως. σέ Ενα ύψωμα, άπό τό όποιο άξαφνα άρχισαν νά χτυπούν τήν κω­μόπολη, Ο! Ελληνες κάτοικοι, Βταν είδαν πώς πλησίαζε τό πεζικό μέ παρά­ταξη μάχης, δοκίμασαν νά ξεφύγσυν ατά χωράφια, άλλά τότε τά κανόνια Ερριψαν πυρά φραγμού και τούς άνάγκασαν νά yupiaouv πίσω και νά κλειοθοϋν στά σπίτια τους. Το βουλγαρικό πεζικό άρχισε τότε νό τούς χτυπά καί αυτοί άλλόφρονες έτρεχαν πάλι πρός τά χωράφια. Τότε τό βουλγαρικό Ιππικό ώρμησεν Εναντίον τους καί τους Εοπάθιζεν άδιακρίτως άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Ενώ τό πεζικό τούς άπέχοπτε τήν ύποχώρηση και τούς άποτελείωνε μέ λογχισμούς. Κατόπιν άρχισε ή λεηλασίαάπό κάθε Ενα πού συνελάμβαναν ζυ τοΰσαν λύτρα καί άφού τά Επαιρναν τόν σκότωναν. Ολα τά καταστήματα καί τά σπίτια των Ελλήνων έληστεύθησαν καί κάθε άντικεϊμενο πού είχε κά ποια άξια έλαφυραγωγήθη. Οταν δέν Εμεινε πιά τίποτε γιά νά πάρουν άρχι­σαν νά άτιμάζουν γυναίκες καί κορίτσια μπροστά στά μάτια τών συζύγων και τών πατέρων καί ύστερα Εσφαζαν τά θύματά τους. Καί ΰταν πλέον δέν εϊχεν άπομείνει τίποτα Εβαλαν φωτιά στά σπίτιασέ λίγο σΐ φλόγες τά είχαν άγκαλιάσει όλα. Τότε μέ τή σάλπιγγα Εδωκαν τό σύνθημα τής άνσχωρήσεως. Πε­ρισσότεροι άπό χίλιοι κάτοικοι τοϋ Δοξάτου έθανστώθησαν καί ή ώραία καί πλούσια κωμόπολη μετεβλήθη σέ έρείπια.

Αλεξανδρούπολη ( Δεδέαγατς ). Ο άνταποκριτης τού ΣΕΚΟΛΟ τηλεγρά­φησε στήν Εφημερίδα του στις 16-7-1913 τά άκόλουθα: 01 ώμότητες των Βουλγάρων είναι φριχτέςσκότωσαν στους δρόμους 300 Μουσουλμάνους, με­ταξύ τών όποιων είναι καί πολλές γυναίκες. Τά πτώματά τους τά άφήκαν άταφα τέσσερες ήμερες, Στό τέλος τούς Εθαψαν άφού τό ζήτησαν οί Πρόξε­νοι, ο! όποιοι φοβήθηκαν Επιδημίες* Επειτα ήρθε καί ή σειρά τών Ελλήνων Στις 22 Επιασαν 53 Ελληνες, τούς όποιους σκότωσαν μέ χτυπήματα. Επειτα λήστεψαν τά σπίτια. Στις 3 Ιουλίου ό Διοικητής είχε κλείσει 800 Ελληνες στή φυλακή καί μαζί μέ τόν ταγματάρχη Καραδήμωφ καί τόν ύπολοχαγό…. άρχισαν νά εισπράττουν φανερά λύτρα άπό 25 250 τουρκικές λίρες τόν καθένα. Στις 9 Ιουλίου ό Ιμάμης άναγκάστηκε νά όδηγήση τούς Βουλγάρους σε άλα τά τουρκικά σπίτια…. άξιωματικοί καί στρατιώτες έπεδόθηκαν στά άγριώτερα όργια κατά τών γυναικών……

Τό 1913, μέ τή συνθήκη του Βουκουρεστίου, ή Βουλγαρία περιωρίσιηκε στις ττρός βορραν του Μττέλες καί άνατολικά του Νέστου έπαρχίες. Έτσι έμειναν στη Βουλγαρία άκμαΐα καί γνήσια έλληνικά κέντρα όπως τό Μελένοικο καί τό Νευροκόπι καί ή έλληνικωιάιη Δυτική Θράκη. Οί Σέρ[ϊοι έκράτησαν άτιό τότε όριστικά τις έλΧηνικές άκροπόλεις Μοναστήρι, Γευγελή καί Στρώμνιτσα.

Ό Εύρωπαϊκός πόλεμος ού 1914-18

Ό ευρωπαϊκός πόλεμος 1914-18 έφερε πάλι τούς Βουλγάρους άντιμετώπους πρός τούς Ελληνας. Ή Ελλάς έπέμενε νά κρατήση ουδετερότητα καί γιαυτό την πίεσαν καί οί δύο άντίπαλοι ευρωπαϊκοί συνασπισμοί. Έτσι τό 1915 στρατεύματα  άγγλικά, γαλλικά καί Ιταλικά άποβιβάσθηκαν στή Θεσσαλονίκη, Οί· Γερμανοί πάλι χωρίς άντίσταση κατέλαβον τό 1916 τήν ‘Ανατολική Μακεδονία καί τήν παρέδωκαν υστέρα στούς Βουλγάρους. Αϋτό κυ­ρίως ϊγινε άφορμή νά έπέμβη στόν πόλεμο καί ή Ελλάς παρά τό πλευράν τών Συμμάχων, παρά τή σταθερή άπόφαση του Βασιλέως Κωνσταντίνου καί τής Κυβερνήσεως νά μείνη ή Ελλάς οΰδετέρα.

Είναι γνωστόν ότι ό έλληνικός λαός έλάτρευε κυριολεκτικώς τόν Βασιλέα του Κωνσταντίνον. Μόλα ταϋτα, όταν, μετά τήν παράδοση τής ‘Ανατολικής Μακεδονίας στους Βουλγάρους, 6 Βενιζέλος διεφώνησε μαζί του καί έκήρυξε τόν πόλεμο κατά τής Βουλγαρίας, εύρήκε όλο τό έθνος πρόθυμο, νά ταχθή στό πλευρό του,διότι όλο τό πα­ρελθόν τών Βουλγάρων, άφ ότου ήλθαν στή χερσόνησο του Αϊμου, δικαιολογούσε τις άνησυχίες τού έλληνικοΰ λαου, γιά τήν τόχη τών έλληνικών πληθυσμών, πού παραδόθηκαν σ αυτούς.

Τά άποτέλεσματσ τής βουλγαρικής κατοχής τής Ανατολικής Μακεδονίας, κατά τήν πολεμική περίοδο του 191618, έδειξαν ότι οί άνησυχίες αύτές ήσαν άπόλυτα δικαιολογημένες. ΟΙ Βούλγαροι, όταν κατέλαβαν τήν Ανατολική Μακεδονία μέ τά γνωστά χαραχτηριστικά ένστικτα τής φυλής τους καί τό γνωστό μίσος, πού εΐχαν εναν­τίον τών Ελλήνων, άρχισαν νά λεηλατούν άδιάκοπα καί νά προσπα­θούν νά έκβουλγαρίσουν τούς πληθυσμούς. Μία έγκύκλιος, πού έστάλη άπό τό Οπουργεΐο τών Εσωτερικών τής Βουλγαρίας πρός τούς Δημάρχους τής Ανατολικής Μακεδονίας, μάς φανερώνει τήν ώμή βία πού μεταχειρίστηκαν γιά νά έκβουλγαρίσουν τούς κατοίκους. Ή δια­ταγή αυτή έζεδόθη στις 20 ‘Οκτωβρίου 1917 καί χαθώριζε τά άκόλουθα :  Τά διοικητικά όργανα όφείλουν νά έκκαθαρίσουν τις Μα­κεδονικές έπαρχίες άπό κάθε ξένο στοιχείο καί νά δημιουργήσουν έτσι μια πραγματική βουλγαρική άτμόσφαιρα άκόμη καί άν είναι ανάγκη νά συντρίψουν σύτούς πού άντιστέχονται. Οί πρόκριτοι, πού άρνούνται νά άναγνωρίσουν τή βουλγαρική τους καταγωγή, πρέπει νά σταλούν μέ καλή συνοδεία στή Σόφια .

Οί Βούλγαροι γιά νά επιτύχουν τό σκοπό τους αύτό ώργάνωσαν όμαδική έξόντωση τού πληθυσμού. Οί άπαίσιοι έκτοπισμοι τών πληθυσμών, ποΰ ήσαν πραγματικές όμαδικές έκτελέσεις, καί οί δο­λοφονίες τών κατοίκων είχαν προκαλέσει τήν άγσνάκτηση καί αύτών άκόμη τών συμμάχων των.

Μέ τήν ήττα τών Κεντρικών Αύτοκρατοριών άπσδσθηκε στήν Ελλάδα ή Ανατολική Μακεδονία καί παραχωρήθηκε καί ή Δυτική Θράκη, τής όποιας ή έλληνικότης δέν άμφισβητήθηκε ποτέ. Οταν τό 1913 δόθηκε στούς Βουλγάρους, δέν παραχωρήθηκε δι* έθνολογικούς λόγους, άλλά μόνο γιά νά δοθή καί σαυτούς διέξοδος στό Αιγαίο καί νά έκλείψουν οί άφορμές γιά νέο πόλεμο.

Ό απολογισμός τών Βουλγαρικών άγριοτήτων τού 1916-1918.

Οταν οί Ελληνες τόν Οκτώβριο τοϋ 1918 έλευθέρωσαν πάλι τήν Άνατολ. Μα­κεδονία, τήν εύρηκαν έντελώς κατεστραμ­μένη καί έρημωμένη. Είναι αδύνατο νά περιγράφουν λεπτομερώς τά δσα διέπραξαν οι Βούλγαροι σαυτή τή χώρα. Περιοριζόμεθα μόνο γενικά νά σημειώσωμε τά έξης.

Περισσότεροι άπό 50.000 άνδρες, καί μεταξύ αυτών όλοι οί ιερείς, διδάσκαλοι, καθηγηταί καί λοιποί έπιστήμονεςκσί πρόκριτοι, έξετοπίσθησαν σέ διάφορα μέρη του έσωτερικοϋ της Βουλγαρίας καί Σερβίας. Περισσότεροι άπό 20.000, ήλικίας 18-45 έτών, έστρατολογήθησαν βιαίως καί κατά παράβασιν κάθε δικαίου γιά νά έκτελέσουν διάφορα έργα πού τούς έπέβαλαν. Άπό τις δυά αυτές κατηγορίες τών 70,000 άνδρών περισσότεροι άπό 30 000 πέθαναν άπό τις στερήσεις, τούς κόπους καί τις έπιδημίες.

Περισσότεροι άπό 20.000 άλλοι, καταγόμενοι άπό τις πόλεις Σέρρες, Δράμα καί Καβάλλα, πέθαναν άπό τήν πείνα. Σαύτούς πρέπει νά προστεθούν καί μερικές άκόμη χιλιάδες πού πέθαναν σέ χωριά άπό τήν ίδια αιτία.

Περισσότερα άπό 2000 παιδιά, ήλικίας κάτω τών 14 έτών, τά έστειλαν στό εσωτερικό της Βουλγαρίας γιά νά τά έκβουλγαρίσουν.

Πολλά χωριά, όχι μόνο στή ζώνη τών έπιχειρήσεων, άλλά και στό έσωτερικό τά κατέστρεψαν τελείως. Ολες αί γυναίκες καί τά κορίτσια, έκτος άπό σπάνιες έξαιρέσεις, έβιάσθησαν άπό τούς Βουλγάρους. Ό λοχαγός Γεωργήεφ, φρούραρχος Σερρών, μαζί με άλλους Βουλγά­ρους άζιωματικούς καί υπαλλήλους, κάθε βράδυ έκανε έφόδους στά σπίτια τών Ελλήνων μέ σκοπό νά άτιμάζη τις γυναίκες καί τά κορίτσια καί νά άρπάζη κάδε πολύτιμο πράγμα. Ό Αντικαταστάτης του Χατζήεφ παρέκλήθή άπό τόν «Ελληνα Ζαφειρόπουλον νά τόν προστατεύση γιατί Βούλγαροι στρατιώτες άπειλοΰσαν νά λαφυραγωγήσουν τό κατάστημά του. Πήγε τότε επί τόπου ό ίδιος μέ περίπολο, παραβίασε τό χρηματοκιβώτιο, πήρε 6,τι πολύτιμο ήταν μέσα καί έφυγε…. “Ετσι έννοοϋν οί Βούλγαροι τήν προστασία!.,.

ΟΙ άξιωματικοί καί οί δημόσιοι υπάλληλοι της Βουλγαρίας έλήστεψαν καί έστειλαν στό έσωτερικό τά άφιερώματα καί τις εικόνες τών έκκλησιών, τά άμφια τών κληρικών, όπως καί τά πιάνα καί τά άλλα πολύτιμα έπιπλα τών σπιτιών.

Τά έκπαιδευτικά βιβλία καταστράφηκαν· ή βιβλιοθήκη τού Μονσστηριοΰ του Άγιου Ίωάννου του Προδρόμου, πού είναι κοντά στίς Σέρρες έληστεύθη καί απογυμνώθηκε άπό τά πολλά καί πολύτιμα χειρόγραφά της.

Ή έρήμωση των πόλεων ήταν πρωτοφανής, Στό Σιδηρόκαστρο, τού είχε 12.000 κατοίκους όταν μπήκαν οι Βούλγαροι, είχαν μείνει αόνο 2200 όταν αυτοί έφυγαν.

Στίς Σέρρες, σύμφωνα μέ τήν άπογραφή, πού έκαναν οι ίδιοι π Βούλγαροι τόν Δεκέμβριον του 1916 ύπήρχε πληθυσμός 24,000 καιοίκων. Μετά δυό χρόνια, όταν τόν Οκτώβριον του 1918 έμπήκαν οι Ελληνες, εύρηκαν μόνο 5000 κατοίκους, σχεδόν όλο γέρους καί γυναικόπαιδα.

Ή Καβάλλα, πριν άπό τή βουλγαρική κατοχή είχε 69.000 καιοίκους καί απ’ αυτούς οί 66.000 ήσαν Ελληνες. Οταν μπήκαν οι Έλληνες εΰρήκαν μόνον 6000 καί από αύτούς μόνο οί 3000 ήσαν Έλληνες, όλο γυναικόπαιδα καί 60 μόνον άνδρες I

Άπό τά παραπάνω μπορεί κανείς νά άντιληφθή τήν άπαίσια ϊιαγωγή των Βουλγάρων καί τή συστηματική έξόντωση του ‘Ελλη­νικού πληθυσμού τής Ανατολικής Μακεδονίας. Είναι άνάγκηάκόμη νά σημειωθή, ότι οί Βούλγαροι διέττραξαν τά έγκλήματσ αύτά καί ίξεδήλωσαν μέ τέτοιο βάρβαρο τρόπο τά αγρια ένστικτά τους σέ εποχή πού μπήκαν στή χώρα αυτή σά φίλοι σύμφωνα μέ τή ρητή καί γραπτή ύπόσχεση πού έδωκε στήν Ελληνική Κυβέρνηση τών Αθηνών ο Βούλγαρος πρεσβευτής Πασάρωφ.

Η τελευταία εικοσαετία

Μετά τό τέλος τοΰ Ευρωπαϊκού πο­λέμου έγιναν οικειοθελώς μετακινή­σεις των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος, Βουλγαρίας καί Τουρκίας, οι όποιοι έπέφεραν τήν λύση του Μακεδονικού προβλήματος. Από τήν ‘Ελληνική Μακεδονία άνεχώρησαν 52180 Βούλγαροι καί άπό τή όυτική Θράκη 23600. Αντί αυτών έγκαταστάθηκαν στην ‘Ελληνική Μακεδονία 22890 Ελληνες άπό τή Βουλγαρία. Σ αύτούς πρέπει νά προστεθούν άλλοι 26237 Ελληνες πού εΐχαν μεταναστεύσει θελη­ματικά ένωρίτερα. Εκτός άπό αύτούς μετά τήν ύπογραφή τής συν­θήκης τής Λωζάνης έγκαταστάθηκαν στή Μακεδονία 538595 καί στή δυτική Θράκη 95264 Ελληνες πρόσφυγες άπό τήν Τουρκία, άνεχώίησαν δέ άπό τή Μακεδονία 383.000 Τούρκοι άνταλλάξιμοι. Έτσι ό πληθυσμός τής Μακεδονίας άπό τότε είναι εντελώς Ελληνικός. Ή ϊουλγαρία είχε πλέον παραιτηθή καί δέ διατύπωνε καμμιά άξίωση γιά τή Μακεδονία καί τή Θράκη, όπως επίσημα καί πολλές φορές τό έδήλωσαν Βούλγαροι Πρωθυπουργοί καί ‘Υπουργοί. Άπόμεινε μό­νο μιά υποχρέωση τής ‘Ελλάδος νά παραχώρηση στή Βουλγαρία διέ­ξοδο στο Αιγαίο. Τήν υποχρέωσή της αύτή τήν τήρησε ή ‘Ελλάς καί παραχωρούσε πάντοτε τήν διέξοδο στό Αιγαίο,άλλά οιΒούλγαροι 6έν τήν ήθελαν άπλώς έμπορική άλλά έπέμεναν καί ζη τουσαν διέξοδο έδαφική. Αύτή ήταν ή μόνη αφορμή προστριβών μεταξύ Ελλάδος καί Βουλγαρίας, τήν όποιαν έπανειλημμένως οι Βούλγαροι έχουν δηλώσει otl θά ζη τουσαν νά λύσουν μέ ειρηνικά μόνο μέσα.

Πριν άπό λίγα χρόνια τά Βαλκανικά κράτη: Τουρκία, Ρουμα­νία, Σερβία καί Ελλάς, ύπέγραψαν τό Βαλκανικό σύμφωνο, πού έξασφάλιζε τήν έδαφική άκεραιότητα τών κρατών αυτών καί τό απα­ραβίαστο των συνόρων των. Ή Βουλγαρία δέ θέλησε νά συμπεριληφθή στό Βαλκανικό σύμφωνο καί γιαυτό δημιουργήθηκε ή πεποί­θηση ότι έσχεδίαζε πάντοτε νά έπιτύχη έδαφική επέκταση εις βάρος τών γειτονικών της κρατών.

Σέ τέτοια κατάσταση εύρήκε τή Χερσόνησο τού Αϊμου ό νέος εύρωπαϊκός πόλεμος. Στον πόλεμο αυτόν ή Βουλγαρία έτάχθη μέ τό μέρος του Αξονος καί ώς πρώτο άντάλλαγμα έπέτυχε τήν πα­ραχώρηση τής Νοτίου Δοβρουτσάς έκ μέρους τής Ρουμανίας, πού τής είχε πάρει κατά τόν πόλεμο τοΰ 1913. Ή Ελλάς έκράτησε καί πάλι ούδετερότητα καί τόν Οκτώβριο του 1940 άντιμετώπισε τήν επίθεση τής Ιταλίας. Μέχρι τόν Απρίλιο τού 1941 άγωνίστηκε τόν τίμιο άγώνα της. Οταν έδέχθη τήν έπίθεση καί τής Γερμανίας ή ‘Ελλάς εύρέθηκε σέ άδυναμία νά συνέχιση τόν πόλεμο καί τά Ελλη­νικά στρατεύματα έσυνθηκολόγησαν μέ τά Γερμανικά, τά όποια έτσι κατέλαβαν τήν ‘Ελλάδα. Ή Βουλγαρία δχι μόνο δέν ελαβε μέ­ρος καθόλου στόν πόλεμο, άλλά ούτε καν έκήρυξε πόλεμο κατά τής ‘Ελλάδος.

 

ΟΙ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΕΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ

Πού στηρίζουν οι Βούλγαροι τις αξιώσεις των.

Άφ ότου ιδρύθηκε ή Βουλγαρική Εξαρ­χία καί άπέκτησαν έτσι οι Βούλγαροι έκκλησιαστική ανεξαρτησία άπό τότε άρχι­σαν νά διατυπώνουν αξιώσεις γιά τή Μακεδονία καί τή Θράκη, πού ήσαν ακόμη ύπό τήν κυριαρχία του Σουλτάνου. Τις αξιώσεις τους αυτές θέλησαν να τις στηρίξουν σέ ιστορικούς δήθεν λόγους· ίσχυρίσθησαν δηλαδή ότι τό Βουλγαρικό κράτος τήν εποχή των Τσάρων Συμεών καί Σαμουήλ είχεν άπλωθή σέ όλη τή Μακεδονία καί Θράκη έκτος άπό τήν Κωνσταντινούπολη, τή Θεσσαλονίκη καί μερικές άλλες οχυρές πόλεις· ακόμη προέβαλαν καί τό εθνολογικό έπιχείρημσ ότι δήθεν ή πλειοψηφια των κατοίκων στις χώρες αυτές μιλούσαν τήν παραφθαρμένη σλαϋική διάλεκτο, πού κοινώς τήν ονομάζουν Μακεδονικό ιδίωμα, ή όποία έχει κάποια συγγένεια μέ τή βουλγαρική γλώσσα, όπως διαμορφώθήκε μετά τόν έκσλαυϊσμό των Βουλγάρων.

Οί αξιώσεις αυτές καί οι ισχυρισμοί των Βουλγάρων δέν άντέχουν σέ σοβαρή εξέταση. Οταν οί Βούλγαροι έγκαταστάθηκαν στή χώρα, μεταξύ Αϊμου και Δούναβη, επέτυχαν νά έκβουλγαρίσουν τήν περιοχή αύτή καί έδημιούργησαν τήν έθνότητά τους έκεΐ χωρίς νά μπορέσουν νά έπεκταθαΰν αύδέ καν στά παράλια του Εύξείνου Πόντου, πού ανέκαθεν τά κατοικούσαν “Ελληνες καί πού διατηρήθηκαν ‘Ελ­ληνικά μέχρι τά τελευταία χρόνια, Οί πόλεις Βάρνα, Στενήμαχος, Μεσημβρία, Άγχίαλος, Σωζόπολη κ. ά. ήσαν ακμαία έλληνικά κέν­τρα πριν άπό 35 χρόνια καί βεβαιώνουν τήν άναμφισβήτητη αύτή αλήθεια.

Στήν Ανατολική Ρωμυλία, όταν άποφασίστηκε στό Συνέδριο τοΰ Βερολίνου νά γίνη αυτόνομη έπαρχία, κατοικούσαν 150.000 Ελ­ληνες καί ή έλληνική γλώσσα είχεν όρισθή έπίσημη γλώσσα της έπαρχίας μαζί μέ τήν τουρκική καί τή βουλγαρική.

Η επέκταση των Βουλγάρων στη Μακεδονία και τη Θράκη κατά τη Βυζαντινή εποχή ήταν εντελώς προσωρινή και είχε τον χα­ρακτήρα έπιδρομών έφημέρων καί διαρκουσε τόσο μόνο χρονικό διά­στημα, δσο οί Βυζαντινοί Αύτοκράτορες ήσαν άπησχολημέναι σέ άλλους αγώνες εις άλλα σημεία του απέραντου κράτους και δεν μπορούσαν οι τοπικές ελληνικές φρουρές να αντισταθούν αποτελε­σματικά στις βουλγαρικές επιδρομές. Μόλις όμως οί ‘Έλληνες ήσύχαζαν άπό τούς περισπασμούς αυτούς καί συνεκέντρωναν στρατιω­τικές δυνάμεις, κατώρθωναν πάντοτε εύκολα νά τούς διώχνουν στή χώρα τους γιατί οί Βούλγαροι δέν είχαν κανένα στήριγμα ατούς πληθυσμούς τής Μακεδονίας και τής Θράκης.

‘Όταν ό Τσάρος Συμεών τό 917 κατέκτησε σχεδόν όλόκληρη τή Μακεδονία καί Θράκη καί κατέκλυσε μέ τά στρατεύματά του τήν ύπαιθρο, έκτος άπό τις οχυρές πόλεις Κωνσταντινούπολη, Θεσσα­λονίκη. Δυρράχιο καί πλήθος άπό όχυρά φρούρια τών Βυζαντινών, πρόσθεσε στον τίτλο τού Τσάρου τών Βουλγάρων, πού εΐχε, καί τόν τίτλον τοϋ Δεσπότου τών Ελλήνων. Ετσι ό ίδιος μάς άφησε μιά άπαράγραπτη όμολογία γιά τήν έθνολογική κατάσταση τών έπσρ χιών, πού είχε κατακτήσει.

Οταν ό Τσάρος Σαμουήλ τό 996 νικήθηκε στό Σπερχειό καί μόλις μπόρεσε μόνος αύτός άπ όλον τόν στρατό του νά διαφύγη, εΐναι γνωστό ότι έγΰρισε στην πρωτεύουσα τοΰ κράτους του Αχρίδα πεζός καί μετημφιεσμένος σέ βοσκό χωρίς νά τολμήση πουθενά νά έμφανισθή καί να άπακαλυφθή γιατί ήξερε καλό ότι σέ όλη τήν χώ­ρα πού περίπλανήθηκε καί τήν όποια διέσχισε δέν υπήρχαν όπαδοί καί όμοεθνεΐς του.

Τό σλαυίκό ιδίωμα , πού μιλούν οί κάτοικοι ώρισμένων πε­ριοχών, δέ δίνει κανένα δικαίωμα στους Βουλγάρους νά τούς θεω­ρούν όμοεθνεΐς, όπως δέν είναι όμοεθνεΐς των καί όλοι οί άλλοι Σλαύοι, άπό τούς όποιους πήραν αύτοί τή γλώσσά τους. Τό σλαυϊκό Ιδίωμαέπεβλήθηκ ε άπό τις πολλές έπιδρομές τών Σλαύων· άλλως τε ή γλώσσα ποτέ δέν ήταν στή Μακεδονία εθνικό γνώρισμα. Στή Βυζαν­τινή άκόμη έποχή οί σλαυόφωνοι τής Μακεδονίας άπετέλουν δια­λεχτά τμήματα τών βυζαντινών στρατευμάτων.

Ό Μακεδονικός άγων τελευταία άπέδειξεν ότι οί περισσότεροι άπό τούς άρχηγούς καί όπλίτες τών Μακεδονικών άνταρτικών ομάδων, πού πρώτοι άντιστάθηκαν στήν βουλγαρική τρομοκρατική προπα­γάνδα, ήσαν σλαυόφωνοι, πού πήραν τά όπλα γιά νά ύπερασπίσουν τήν έλληνική τους πατρίδα καί τά έθνικά τους ιδανικά.

Ή Εθνολογική Σύνθεση Μακεδονίας

Τό τμήμα τής Μακεδονίας, πού προσαρτήθηκε στην Ελλάδα το 1913  με τη συνθήκη του Βουκουρεστιου, είναι μέρος μόνο άπό τά δικαιώματα πού έχουν οι Ελληνες στην έθνική τους κληρονομιά, διότι έμειναν έξω άπό τά σύνορα τής Ελλάδος άκμαΐες έλληνικές άκροπόλεις, όπως τό Μοναστήρι, ή Γευγελή, τό Μελένοικο, τό Νευροκόπι, περιοχές τών όποιων ό πληθυσμός άνέκαθεν καί σέ κάθε εποχή ήταν έλληνικός.

Οί σημερινές Μακεδονικές επαρχίες διατήρησαν τήν έλληνικό’ τητά τους καθαρή, άν και πέρασαν πολύ δύσκολα χρόνια, άπό τις άλλεπάλληλες επιδρομές, τις όποιες πάντοτε πλήρωναν άκρικά μέ αίμα καί αιχμαλωσίες. Στή μακροχρόνια περίοδο τού τουρκικού ζυ­γού διαφύλαξαν μέ θρησκευτικό φανατισμό τά Ιδανικά τού έθνους καί ποτέ δεν παρουσιάστηκε περίπτωση νά δικαιαλογή διάκριση με­ταξύ αύτών καί τών άλλων Ελλήνων.

Οί Ισχυρισμοί τών Βουλγάρων στηρίζονται σέ συλλογισμούς αυθαίρετουςόμιλούν γιά Βουλγάρους κατοίκους σέ περιοχές οπού, πριν άρχίση ή τρομοκρατική δράση τους, οί κάτοικοι έγνώριζαν άπό τήν παράδοση πώς οί πρόγονοί τους μόνο συμφορές είχαν πάθει άπό τις έπιδρομές τών Βουλγάρων καί έχρησιμοποιοΰσαν τή λέξη Βούλγαρος γιά νά εκφοβίζουν τά παιδιά τους.

Διατείνονται οτι στηρίζουν τις αξιώσεις τους σέ στατιστικά δε­δομένα καί έπιδεικνύουν κάποια βουλγαρική στατιστική, πού τή συ­νέταξαν οί ίδιοι όπως τήν ήθελαν. Δέν παραδέχονται κάθε τι πού 6έν τούς συμφέρει. Η τουρκική στατιστική, πού έγινε τό 1905 άδι­κε! μόνο τούς Ελληνες ακριβώς γιατί έγινε σέ περίσταση πού οί σχέσεις μας μέ τήν Τουρκία δέν ήσαν καλές. Καί έτσι όμως πού έγινε, δείχνει τήν έθνολογική κατάσταση τής Μακεδονίας,

Τό 1905, όταν άρχισαν νά έφαρμόζωνται στή Μακεδονία οί με­ταρρυθμίσεις τής Μυρστέγης, έγινε, ύστερα άπό άπσίτηση τής Αϋστρουγγαρίας καί Ρωσίας, άπογραφή στά δύο Μακεδονικά Βιλαέτια τού Μοναστηριού καί τής Θεσσαλονίκης. Τήν έποχή έκείνη ή τρομο­κρατία τών κομιτατζήδων είχε φθάσει στή μεγαλύτερή της ένταση καί μέ τήν άπειλή τής βόμβας καί τού στιλέτου οί Βούλγαροι εΐχαν επιτύχει νά παρασύρουν διά τής βίας στήν Εξαρχία πολλά έλληνικά χωριά, τά όποια στήν άπογραφή αυτή καταγράφηκαν ώς βουλ­γαρικά. Τά άποτελέσματα τής άπογραφής αυτής τού Χουσεΐν Χιλμή πασά, όπως είναι γνωστή, άδικούσαν πολύ τούς Ελληνες. Αυτό τό άναγνώρισαν καί οί ίδιοι οί Βούλγαροι όταν ύστερα άπό πέντε χρόνια, τό 1910, μέ βάση τήν επίσημη αύτή στατιστική έμοιράστηκαν 15 έδρες ατούς χριστιανούς των δύο βιλαετίων στις βουλευτι­κές έκλογές. Έδέχτηκαν τότε οί Βούλγαροι, χωρίς νό διαμαρτυρηθοΰν, όπως άπο τις 15 αυτές έδρες δοθούν 10 ατούς Ελληνες καί 5 στούς Βουλγάρους. Τά άποτελέσματα της τουρκικής άπογραφής τού 1905 είναι τά άκόλουθα, χωρίς τις άλλες μικρές έθνότητες καί τούς 98.0000 Εβραίους.

 

Μουσουλμάνοι

 Έλληνες

Βούλγαροι

Βιλαέτι Θεσσαλονίκης

482.414

287.092

223.587

Βιλαέτι Μοναστηριού

272.100

289.800

176.500

Σύνολον

754.514

576.892

400.087

Καί μέ αύτή λοιπόν τήν εύνοίκή για τούς Βουλγάρους άπογραψή, πού έγινε ύπό τήν πίεση τής βουλγαρικής τρομοκρατίας καί προτού ακόμη άρχίση ή άμυνα των έλληνυτών πληθυσμών, έχομε στά δύο διαφίλονεικούμενα Βιλαέτια υπεροχή ιοΰ ελληνικού στοιχείου κατά 176.855 κατοίκους ενώ τότε οί Βούλγαροι φωνασκοΰσαν ότι όλη ή Μακεδονία είναι Βουλγαρική καί ζητούσαν τήν αύτονομία τής Μακεδονίας μέ Βούλγαρο Διοικητή διότι τάχα οί Βούλγαροι ήταν τό επικρατέστερο στοιχείο !
Επειδή όμως τά δύο αύτά Βιλαέτια μετά τό 1913 δέν προσαρτήθηκαν ολόκληρα στην Ελλάδα, άλλά μεγάλα τμήματά τους προσαρτήθηκαν στή Σερβία, τή Βουλγαρία καί τήν Αλβανία ένδιαφέρει νά περιορισθοΰμε μόνο στήν έθνολογική σύνθεση τοΰ πληθυσμού, πού προσαρτήθηκε στήν Ελλάδα.
Οί επαρχίες τού Βιλαετιού Θεσσαλονίκης πού προσαρτήθηκαν στήν Ελλάδα, εΐχαν τήν κάτωθι άναλογίσν κατοίκων :

 Οί επαρχίες τού Βιλαετιού Θεσσαλονίκης πού προσαρτήθηκαν στήν Ελλάδα, εΐχαν τήν κάτωθι άναλογίσν κατοίκων :

Μουσουλμάνοι

Έλληνες

Βούλγαροι

349.234

270.265

86.890

 Άπό τό ϊδιο Βιλαέτι προσαρτήθηκαν στή Σερβία καί Βουλγα­ρία αί ‘Υποδιοικήσεις ( Καζάδες) Γευγελής, Τίκψες, Στρωμνίτσης, Πετριτσίου, Ανω Τζουμαγιάς, Μελενοικαυ, Ρουμλουκίου, Νευροκοπίου καί τμήμα του Καζά Δοιράνης. Στις ‘Υποδιοικήσεις αυτές σύμφωνα μέ τήν ίδια στατιστική κατοικούσαν:

Μουσουλμάνοι

Έλληνες

Βούλγαροι

135.180

16.827

136.747

 Από τό Βιλαέτι Μοναστηριού προσαρτήθηκαν στήν Ελλάδα μόνο αι Υποδιοικήσεις Φλωρίνης, Καστοριάς, Κοζάνης, Γρεβενών, Καίλαρίων, ΆνασελΙτσης, Σερβίων, Έλασσώνος. Σ’αυτές τις Υπο­διοικήσεις κατοικούσαν.

Μουσουλμάνοι

Έλληνες

Βούλγαροι

74.240

169.905

33.779

 Καί άποκόπησαν οι άλλες ‘Υποδιοικήσεις, όπου κατοικούσαν:

Μουσουλμάνοι

Έλληνες

Βούλγαροι

197.860

119.865

142.721

 Κατά τήν τουρκική λοιπόν στατιστική, πού χωρίς άμφιβολία άδικεϊ τούς ‘Έλληνας, κατοικούσαν τό 1905 στήν περιοχή πού προσαρτήθηκε τό 1913 στήν Ελλάδα εις στρογγυλούς αριθμούς.

Μουσουλμάνοι

Έλληνες

Βούλγαροι

Εβραίοι

420.000

440.000

120.000

100.000

 Αρα οί Ελληνες σύμφωνα μέ τή στατιστική αυτή ήσαν κατά 20.000 περισσότεροι άπό τούς Τούρκους καί τετραπλάσιοι σχεδόν άπό τούς Βουλγάρους καί μάλιστα τήν έποχή πού ή βουλγαρική τρομοκρατία είχε φθάσει στή μεγαλύιερή της ένταση. Γιατί αργό­τερα ή δράση τών Ελληνικών άνταρακών Σωμάτων δχι μόνον έματαίωσε τις προσπάθειες τών Βουλγάρων νά πλαστογραφήσουν τό φρόνημα τών  πληθυσμών τής Μακεδονίας, άλλά καί συνετέλεσε νά έπανέλθουν στοάς
κόλπους τού Ελληνικού Πατριαρχείου τά χωρία, τά όποια διά τής βίας είχαν
άποσπασθή. Σημειώνομε μόνο χάριν τής ιστορίας οτι σύμφωνα πρός τήν έλληνική
στατιστική ό πληθυ­σμός τής Ελληνικής Μακεδονίας προ τοΰ 1912 ήτο :

Έλληνες

Βούλγαροι

514.650

99.213

 Αλλά καί oi άριθμοί τών έλληνικών καί βουλγαρικών σχο­λείων πού λειτουργούσαν μέχρι του 1912 μας δίνει αναλογίες ακόμη πιό ευνοικές γιά τούς ‘Έλληνες, γιατί σύμφωνα μέ τις στατιστικές ποό υπάρχουν λειτουργούσαν στήν έλληνική Μακεδονία. 

Ελληνικά σχολεία

798

Με μαθητές 48.248

Βουλγαρικά

227

13.610

 Κατά την περίοδο 1912-18 έξ αιτίας των πολέμων έφυγαν άπό τήν Ελληνική Μακεδονία 400.000 Μουσουλμάνοι καί 20.000 Βούλ­γαροι καί άντ αύτών έγκαταστάθησαν 100,000 Ελληνες άπό τή Ρωσία, Βουλγαρία, Σερβία
καί Αλβανία, έκτός άπό εκείνους πού ήλ­θαν άπό τήν Παλαιά ‘Ελλάδα καί
έγκατεστάθηκαν. Επίσης υστέρα άπό τις συνθήκες του Νε’ίγΰ καί τής
Λωζάνης έγινε άνταλλαγή των πληθυσμών καί έφυγαν άπό τήν Έλληνική Μακεδονία 283.000 Μου­σουλμάνοι καί 53.180 Βούλγαροι καί έγκαταστάθηκαν σαύτήν 49.127 Ελληνες άπό τή Βουλγαρία καί 538.595 άπό τήν Ανατολική Θρά­κη, τή Μικρά Ασία καί τόν Πόντο.

Ετσι άπό τή Μακεδονία πού προσαρτήθηκε στήν ‘Ελλάδα έφυ­γαν όλοι οί Μουσουλμάνοι καί 70.000 Βούλγαροι καί έγκαταστάθη­καν σ’αύτή 800.000 νέοι Ελληνες, Κατ’ αυτόν τόν τρόπον ό πληθυ­σμός της είναι έντελώς
έλληνικός καί κατά τεκμήριο δεν άπόμεινε κανένας Βούλγαρος. Μένουν
μόνον 50.000 εντόπιοι άπό εκείνους πού κατόπιν τής βουλγαρικής τρομοκρατίας εΐχαν άπογραφή τό 1905 ώς Βούλγαροι καί οί όποιοι κατά τήν ανταλλαγήν των πληθυσμών έπροτίμησαν τήν έλληνικήν έθνικότητα.
 

Ή ‘Εθνολογική Σύνθεση τής Ανατολικής Μακεδονίας.

Ειδικά γιά τήν Ανατολική Μακεδο­νία (Νομός Σερρών, Δράμας, Καβάλλας) ή τουρκική στατιστική άνέφερε ότι κατοικούσαν:

Ελληνες

85.727

Βούλγαροι

34.091

περισσότεροι
Ελληνες

51.836

 Ή έλληνική στατιστική άνέφερε :

Ελληνες

122.310

Βούλγαροι

34.885

περισσότεροι
Ελληνες

87.425

 Αλλά καί ή βουλγαρική στατιστική του Μπρανκώφ δέν παρουσιάζει μεγάλες διαφορές γιατί παραδέχεται: 

Ελληνες

105.816

Βούλγαροι

39.976

περισσότεροι
Ελληνες

65.840

 Οπωςδήποτε οί Ελληνες ήσαν σχεδόν τριπλάσιοι των Βουλ­γάρων. Μεγαλύτερη άπόδειξη μάς δίνει ή στατιστική των σχολείων πού λειτουργούσαν τήν έποχή τής τουρκοκρατίας, ή όποια μας δίνει τούς έξης αριθμούς: 

Ελληνικά σχολεία

179

Με μαθητές 8914

Βουλγαρικά

45

1192

 Κατά τήν άπογραφή του 1928, υστέρα άπό τήν όριστική έγκατάστσση 200.000 προσφύγων στήν Ανατολική Μακεδονία, άπεγράφησαν 413.492 κάτοικοι. Από αύτούς μόνο 11.832 ήσαν σλαυόφωνοι στούς Νομούς Σερρών καί Δράμας δηλαδή τό ‘1/10 περίπου, στόν Νομό Καβάλλας εΰρέθηκαν μόνο 3 σλαυόφωνοι. 

Ή Εθνολογική σύνδεση της Ελληνικής Θράκης

Η Ελληνική Θράκη, πού άποδόθηκε στήν Ελλάδα τό 1918 υστέρα άπό την βουλγαρική κυριαρχία έχασε τήν ελληνικότητά της με όλα τά τρομοκρατικά καί έκβιαστικά μέτρα πού είχαν εφαρμόσει σαΰτήν οί Βούλγαροι γιά νά άλλάξουν τήν εθνολογική της σύνθεση.

Είναι βέβαιο πώς έλαττώθηκε κάπως τό έλληνικό στοιχείο, όταν προσαρτήθηκε τό 1913 στή Βουλγαρία, γιατί μεγάλο μέρος άπό τούς Ελληνας κατοίκους της έφυγαν γιά διάφορα μέρη τής Ελλάδας. Ώς τόσο δσοι άπέμειναν έκεΐ άποτελοΰσαν πάντα πλειοψηφία άπέναντι καί τών έντοπΐων Βουλγάρων και εκείνων πού ήλθαν άπό τήν παλαιά Βουλγαρία καί έγκαταστάθηκαν έκεΐ.

Σύμφωνα μέ τή στατιστική, πού δημοσιεύτηκε τόν καιρό τής τουρκικής κυριαρχίας, στήν Ελληνική Θράκη, δηλαδή στούς καζαδες Ξάνθης, Γκιουμουλτζίνας καί Δεδέαγατς κατοικούσαν 49.747 Ελ­ληνες καί 28.174 Βούλγαροι. Κατά τήν έλληνική στατιστική ύπολογίζονται: 

Ελληνες

78.407

Βούλγαροι

36.617

περισσότεροι
Ελληνες

65.840

 Δηλαδή οί Ελληνες ήσαν όπωςδήποτε διπλάσιοι άπό τούς Βουλγάρους. Οί στατιστικές πάλι τών σχολείων πού λειτουργούσαν στήν Έλληνική Θράκη αναφέρουν :

Ελληνικά σχολεία

95

Με μαθητές 8275

Βουλγαρικά

43

1304

 Οί Έλληνες δηλαδή μαθηταί ήσαν έπταπλάσιοι τών Βουλγάρων μαθητών.

Ή Δυτική Θράκη άποτελούσε ένα τμήμα τού βιλαετιού Άδριανουπόλεως, πού τό σύνολό του δεν ήταν καθόλου διαφορετικό άπό τά άλλα τμήματά του. Αρκεί νά λάβωμεν ύπ δψτν ότι τό 1912, όταν έπρόκειτο νά γίνουν βουλευτικές εκλογές στήν Τουρκία, ύστε­ρα άπό συμφωνία Ελλήνων καί Βουλγάρων, άπό τις 8 βουλευτικές έδρες, πού άναλογοϋσαν στούς χριστιανούς του βιλαετιού, δόθη­καν οί 7 στούς Έλληνες καί μία στούς Βουλγάρους μέ τή ρητή υπό­σχεση τών Ελλήνων ότι, άν άποτύχαινε ό Βούλγαρος υποψήφιος, θά ήταν υποχρεωμένος ένας Έλλην βουλευτής νά παραιτηθη χάριν του Βουλγάρου ύποψηφίου. Αΰτή ή συμφωνία
άποδειχνει καθαρά οτι καί οι ίδιοι οί Βούλγαροι άναγνώριζαν τήν άσόγκριτη
ποσοτική υπε­ροχή του Ελληνικού στοιχείου.

Μετά τήν άνταλλαγή τών πληθυσμών, ύστερα άπό τις συνθή­κες τοΰ Νεϊγύ καί τής Λωζάνης, έφυγαν άπό τή Δυτική Θράκη 23620 Βούλγαροι καί εγκαταστάθηκαν 96264 ‘Έλληνες. Έτσι όλοι σχεδόν οί Βούλγαροι κάτοικοί της έφυγαν καί ή έθνολογική σύνθεσή της έως τό 1922 παρουσίαζε παλυσριθμότερο τό Τουρκικό στοιχείο. Αλλά μετά τήν έγκατάσταση τών προσφύγων τής Μικράς Ασίας καί τής Ανατολικής Θράκης δημιουργήθηκε μεγάλη υπεροχή τού Ελληνικού πληθυσμού.

Ή άπογραφή τού 1928 άπέδωκε πληθυσμό 302.179 κατοίκων. Άπό αυτούς μόνο 1081 ήσαν σλαυόφωνοι καί αύτοί ήσαν Τούρκοι Πομάκοι.
Αύτοί άπέμειναν οί μόνοι άπό 16.775 σλαυοφώνους Τούρ­κους (Πομάκους)
πού δεν έξέμαθαν τήν Έλληνική γλώσσα. Είναι όμως γνωστό ότι δχι μόνον αύτοί οί
Πομάκοι, άλλα καί δσοι έμειναν άκόμη στή βουλγαρική κυριαρχία άπό τό 1920 είχαν εκδηλώσει μέ ύπόμνημα τήν επιθυμία νά προσαρτηθοΰν στήν Ελλάδα,

Η έθνολογική σύνθεση τής ‘Ελληνικής Μακεδονίας καί Θράκης άπό άρχαιότατη έποχή διαμορφώθηκε έλληνική καί διατήρησε τήν έλληνικότητά της μέ όλες τις κατακτήσεις καί τις επιδρομές πού έγι­ναν στις χώρες αύιές σέ διάφορες έποχές. Οι Ελληνες, κλάδος τής όμοφυλίας τών Άρίων, κατέβηκαν στή Χερσόνησο του Αίμου τό 2000 π. X. καί εγκαταστάθηκαν σέ όλη τήν περιοχή άπό τά κεν­τρικό οροπέδιο τή; Πελαγωνίας καί τοϋ Αώου ποταμού μέχρι τής κοιλάδος τοϋ Αξιου καί τών νησιών του Αιγαίου. Στις άνατολικώ. τερα τοϋ Άξιου χώρες έγκατεστάθηκαν πρώτα οι Θράκες. Ό κλά­δος τών έποίκων πού έγκατεστάθηκε στήν Μακεδονία μιλοθσε τήν ίδια γλώσσα μέ τούς άλλους Ελληνες, πού είχαν έγκατασταθή νοτιώτερα, καί έλάτρευε τούς ίδιους θεούς, πού έλάτρευαν καί έκεΐνοι. Οί γειτονικοί λαοί, πού ήσαν, φαίνεται, μικρόσωμοι, τούς ώνόμασαν Μακεδνούς γιά το ψηλό τους ανάστημα καί τή ρωμαλέα κορμοστα­σιά τους. Γιαυτό καί ή χώρα πού κατώκησαν ώνομάστηκε Μακε­δονία.

Οί Ελληνες τής Νοτίου Ελλάδας, πού ήσαν λαός ναυτικός, πολύ ένωρίς άρχισαν νά έπεκτείνωνται στή Θράκη μέ τις άποικίες πού ίδρυσαν σέ όλα τά παράλια τοϋ Αιγαίου καί τής Προποντίδας καί έπειτα τοϋ Εΰξεινου Πόντου. Οι Μακεδόνες πάλι στό έσωτερικό, πού εΐχαν ανάγκη άπό ζωτικό χώρο άπώθησαν τούς Θράκες πρός Άνατολάς καί τά δρια τής Μακεδονίας έφθασαν εως τήν κοιλάδα τοϋ Στρυμόνος,

Κατά τή Μακεδονική έποχή τά όρια τής Μακεδονίας απλώθη­καν έως το Νέστο. Οί νικηφόροι πόλεμοι τοϋ Φιλίππου έναντίον τών Θρακών τούς άνάγκασαν νά άποσυρθοϋν πρός Βορράν. Οσοι άπό αύτούς παρέμειναν έξελληνίστηχαν καί άποτέλεσαν μαζί μέ τούς άλλους Ελληνες, έκτος τών Λακεδαιμονίων, τό στρατό τοϋ Μεγάλου Αλεξάνδρου, πού κατέλυσε τό Περσικό Κράτος καί κατέκτησε τήν Άσία.

Οί έπιγραφές και τά μνημεία τής λεγομένης Μακεδονικής Επο­χής μαρτυρούν τήν ελληνικότητα τής Χώρας. Στήν αύλή τών Μακεδόνων βασιλέων πήγαιναν οί ‘Έλληνες ποιηταί καί οί μεγάλοι τραγικοί καί έδίδασκον τις τραγωδίες τους. Στα άνάκτορα τοΰ Αρ­χελάου πέθανε ό Ευριπίδης. Ό πατέρας τής Ελληνικής Επιστήμης καί διδάσκαλος τοΰ Μ. Αλεξάνδρου Αριστοτέλης ήταν Μσκεδών καί κατήγετο άπό τά Στάγειρα.

Ή Ρωμαϊκή κυριαρχία δέν είχε καμμιά επίδραση στην έλληνικότητα τής Μακεδονίας. ΟΙ Ελληνες οχι μόνο διατήρησαν έξαιρετική θέση στήν τέχνη, τά γράμματα καί τό εμπόριο, άλλα καί άπλώθηκαν βορειότερα άκόμη.

Οταν χωρίστηκε τό Ανατολικό άπό τό Δυτικό Ρωμαϊκό κρά­τος και έκανε πρωτεύουσά του τό Ελληνικό Βυζάντιο (Κωνσταντι­νούπολη), τό κέντρο τοΰ έλληνικοΰ πολιτισμού μετατοπίστηκε τότε άπό τήν Αθήνα στήν Κωνσταντινούπολη. Άπό τόν δον αιώνα άπλώθηκε ή έλληνική γλώσσα καί κυριάρχησε ό έλληνικός πολιτισμός έως τό Δούναβη. Από τότε τά έλληνικό στοιχείο έπεκράτησε εν­τελώς στή Μακεδονία καί τή Θράκη. Τά θρακικά στοιχεία, οσα δέν άφωμοιώθηκαν μέ τούς Ελληνες, άποσύρθηκαν πρός βορράν τού Αίμου καί τού Δούναβη καί συγχωνεύτηκαν μέ τά Δακικά στοιχεία, πού άφωμοιώθηκαν άπό τούς ισχυρότερους Ρωμαϊκούς πληθυσμούς, οί όποιοι εΐχαν έγκατασταθή έκεϊ, καί έτσι άποτελέστηκε ή Ρουμα­νική φυλή μέ νέα γλώσσα.

Οί έπιδρομές τών Σλαΰων στήν Ελλάδα (δον καί δον αιώνα) δέν είχαν καμμιά άπολύτως έπιδραση στήν έλληνικότητα τών έπαρχιών τής Μακεδονίας καί μόνο λίγα λείψανα τής σλαυϊκής γλώσσης στήν ύπαιθρο κυρίως έμειναν καί στά ορεινά μέρη.

Οί Βούλγαροι, πού, όπως εϊπαμε, εγκαταστάθηκαν στή μεταξΰ τοΰ Δούναβη καί τοΰ Α ίμου χώρα κατά τό τέλος τού έβδομου μ. X. αιώνα, μόνο κατά αραιά χρονικά διαστήματα έκαμαν έπιδρομές στή Μακεδονία καί τή Θράκη σάν άνεμος καταστροφής καί μόνο δολο­φονίες, ληστείες και αιχμαλωσίες έχουν νά έπιδείξουν στό ένεργητικό τους καί κανένα ιστορικό καί εθνολογικό δικαίωμα γιά τις έλληνικές αυτές επαρχίες, πού έχουν μόνο τό άτύχημα νά συνορεύουν μέ αύτούς.

Μέ τήν τουρκική κυριαρχία οι Ελληνες έχασαν τήν πολιτική τους άνεξαρτησία, όχι όμως καί τή θρησκευτική καί πνευματική τους ζωή. Οι Τούρκοι μόνο υπολογίσιμο άντίπαλό τους θεώρησαν πάν­τοτε τούς Ελληνες καί γιαυτό τούς έπέβαλλαν κατ έπανάληψιν τό μαρτυρικό άποδεκατισμό (παιδομάζωμα), γιά νά έξασθενήσουν τήν Έλληνική φυλή. Οί Βούλγαροι, μετά τήν ύποδούλωσή τους, λη­σμονήθηκαν όλότελα, έχασαν κάθε πολιτική οντότητα καί κανένας δεν ήξερε στό διάστημα πολλών έκατοντάδων έτών άν ΰπάρχη τέ­τοια φυλή, έως ότου οί βλέψεις τών Ρώσων στην Προποντίδα καί τό Αιγαίο τούς έβγαλαν άπό τήν άφάνεια στην ιστορική ζωή.

Ολα τους τά δικαιώματα οι Βούλγαροι τά ώντλουν άπό τούς άγώνες των πού άνέλαβαν πριν άπό 70 χρόνια γιά τήν έκκλησιαστί· κή τους άνεξαρτησία καί άπό τή συνθήκη του ‘Αγίου Στεφάνου, πού δέν ϊσχυσέ ποτέ, καί τήν όποιαν θέλησαν νά επιβάλουν οί Ρώσοι γιά νά πραγματοποιήσουν τις άξιώσείς τους γιά διέξοδο στό Αιγαίο.

Στόν έκκλησιαστικό άνταγωνισμό τους πρός τούς Ελληνες οί Βούλγαροι δέ σημείωσαν καμμιά σοβαρή έπιτυχία στις έλληνικές αύτές χώρες, άκόμη καί στήν περίοδο, πού ή τρομοκρατική δράση τών κομιτατζήδων άνενόχλητη είχε φθάσει στή μεγαλύτερη της ένταση. Επέτυχαν μόνο μέ τή βία νά παρασύρουν στήν Εξαρχία μιά μικρή μειο­νότητα σλαυοφώνων. Άπό αύτούς, δσοι έξεβουλγαρίστηκαν άνταλλάχτηκαν τό 1924 μέ τούς Ελληνες τής Βουλγαρίας, οι άλλοι, πού δέν είναι περισσότεροι άπό 50-60 χιλιάδες, έπροτίμησαν τήν Ελλη­νική ιθαγένεια καί άρνήθηκαν τήν έξαρχία καί τό βουλγαρισμό.

Τό σαθρό καί χωρίς θεμέλια οικοδόμημα τής συνθήκης τοϋ Άγιου Στεφάνου, τό όποΤον πάντοτε έπικαλοΰνται οί Βούλγαροι, μάς φανερώνει τή νουτροπία τών Βουλγάρων, πού έπιδιώκουν μέ ξενική έπέμβαση τήν έδαφική τους έπέκταση είς βάρος τών γει­τονικών των λαών, χωρίς νά έχουν κανένα ιστορικό καί έθνολογικό δικαίωμα, Ολη τους ήέξωτερική πολιτική στρέφεται πάντα στούς ισχυρούς τής γής, πού θά εΤναι πρόθυμοι νά έπεκτείνουν τά δρια τής χώρας των. Οί ίδιοι άναλαμβάνουν μόνο τή φροντίδα νά έξοντώνουν τούς πληθυσμούς τών χωρών, πού τούς παραχωρούν οί ισχυροί, γιά νά προσδώσουν σ αύτές τό βουλγαρικό χαρακτήρα. Ή βουλγαρική νουτροπία είναι περίεργη. Οταν νοιώθουν ότι είναι ισχυροί ή ότι ύποστηρίζονται άπό ισχυρούς διεκδικοΰν τήν Μακεδονία καί τή Θράκη καί προβάλλουν πάντοτε ιστορικούς καί εθνολογικούς λόγους. Οταν βλέπουν ότι είναι άδύνατοι, τότε ζητοϋν άνεξαρτησία τών επαρχιών αύτών, όπως έκαμαν τό 1919 στό Παρίσι, Σέ κάθε περίσταση μοναδικός των σκοπός είναι νά ύποστηρίζωνται άπό τούς εκάστοτε ισχυρούς γιά νά έξαργυρώσουν τήν ύποπτη φιλία τους μέ εδαφικές παροχές.

Μέ τήν ύποστήριξη τών Ρώσων άπέκτησαν τήν πολιτική τους άνεξαρτησία καί μέ τήν ύποστήριξη τών Άγγλων έκέρδισαν τήν Ανατολική Ρωμυλία. Επειδή δέν μπόρεσαν μέ τόν πόλεμο του 1913 νά έπιβάλουν στούς Σέρβους καί στούς Ελληνες τις άξιώσείς των γιά τις χώρες πού διεκδικούσαν, έτάχθησαν κατά τόν εύρωπαϊκό πόλεμο του 1914-1918 μέ τό συνασπισμό τών Κεντρικών Αύτοκρατοριών καί μόνο όταν νικήθηκαν θυμήθηκαν ότι είναι ΣλαΟυι καί έπέρριψαν τήν ευθύνη του πολέμου στούς άρχηγοΰς του κράτους των. Ακόμη καί κατά τό σημερινό πόλεμο έτάχτηκαν μέ τό μέρος του Αξονος γιά νά έπιτόχουν τήν κατάληψη έπαρχιών, πού άνήκουν ατά γειτονικά τους κράτη. Διατηρουν όμως καί τήν έλπίδα, ότι τυχόν νίκη τών Ρώ­σων θά τούς έξασφαλίση δσα άπέκτησαν τώρα, γιατί δέν παραλεί­πουν πάντα νά λένε ότι ή μεγάλη πλειοψηφία τών Βουλγάρων είναι ρωσόφιλοι καί κομμουνιστές.


ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Η ‘Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών ως κύριο αυτής έργον έθεσε την Ερευναν τής Ελληνικής Μακεδονίας από πάσης απόψεως και μάλι­στα άρχαισλαγικής, ιστορικής και λαογραφικής. Διότι είναι μεν αληθές οτι πολυάριθμοι Ερευναι ξένων και ήμετέρων Επιστημόνων έγένοντο μέ­χρι τοΰδε διά τήν Μακεδονίαν, άλλ αύται δέν δύνανται νά θεωρηθώσιν 6τι έξήντλησαν πάντα τά θέματα, οτι έξεδίπλωοαν πάσαν πτυχήν τής Ιστορικής ζωής τής ένδοξου άλλα καί πολύπαθους ταύτης χώρας. Παν τουναντίον όλόκληροι Ιστορικαί περίοδοι, όπως λ. χ. ή περίοδος τής τουρκοκρατίας καί ή συμβολή τών Μακεδόνων εις τόν υπέρ Ελευθερίας Ελληνικόν άγώνα τοΰ 1821, είναι ατελέστατα γνωστοί, μεγάλοι 6έ περιοχαι καί κέντρα πολιτισμού Ιστορικά είναι άπό πάσης άπόψεως σκο­τεινοί. Αύτά ταΰτα τά μακεδονικά μνημεία, τά όποια μάς άφήκαν αί ‘ παλαιότεραι Ιστορικοί περίοδοι, είτε λογοτεχνικά είτε ιστορικά είτε καλλιτεχνικά, δέν έχουν μελετηθή έπαρκώς, Πόσα δέν κρύπτει είσέτι ή μήτηρ μακεδονική γή είς τούς κόλπους της δεικνύουν τά εύρήματα τών όλίγων κατά τά τελευταία ετη έκτελεσθεισών άνασκαψών. Ή Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών φιλοδοξεί πάντα ταΰτα νά φέρη είς τό φώς καί νά παραδώση είς τήν Ελληνικήν καί τήν παγκόσμιον Επιστήμην. Σκοπός τών Ερευνητικών αυτής προσπαθειών είναι πάντοτε ή Επιστημονική άλήθεια καί μόνον αΰτη Άπόδειξις τά μέχρι τοΰδε δημοσιεύματα αύτής.

Ή Εταιρεία Εδημοσίευσε μέχρι τοΰδε τό άκόλουθα έργα:

α) Μακεδονικά Τόμος A. Θεσσαλονίκη 1940 Εκ σελ. 655. Ταΰτα άποτελοΰοι τό περιοδικόν αύτής δημοσίευμα, περιλαμβάνουσι δέ πολυαρίθμους μελετάς ποικίλης φύσεως. ιδίως ιστορικής, αρχαιολογικής καί λσογρσφικής.

β ) I. Βασδραβέλλη Οι Μακεδόνες είς τούς ύπέρ τής Ανεξαρτησίας όνώνας 1796—1832 βροβευθέν ύιπό τής ‘Ακαδημίας Αθηνών.

γ ) Μ. Μαραβελάκι  Μακροσεισμική σπουδή τών σεισμών Κατερίνης .

Έκ παραλλήλου όμως πρός τά δημοσιεύματα ταΰτα. τά όποια άποβλέπουσι κυρίως είς τόν στενώτερον Επιστημονικόν κύκλον, ή ‘Εται­ρεία Μακεδονικών Σπουδών δέν θά ήδύνατο νά θεώρησα ώς Εκπληροΰμενον τόν γενικώτερον αύτής προυρισμόν, δστις είναι ή άπό πάσης άπό­ψεως Εξύψωσις τοΰ πνευματικού έπιπέδου τοΰ μακεδονικού λαοΰ, έάν τά πορίσματα τής περί τήν Μακεδονίαν καί τόν μακεδονικόν λαόν στρεφομένης πολυσχιδούς Επιστημονικής έρεύνης έμενον περίκλειστα Εντός τοΰ οτενοϋ περιβόλου τών Επιστημόνων καί μή μετελαμπαδεύοντο είς τά εύρέα στρώματα τοΰ μακεδονικού λαοΰ, τών τε πόλεων καί τής ΰπαί· θρου. Διά τόν λόγον τούτον άπεφάσισε νά δημοσιεύση σειράν λα’ίκωτέρων δημοσιευμάτων, εις τα όποια κατά τρόπον εϋληπτον καί σαφή καί άνευ τοΰ φόρτου των παραπομπών καί τής βιβλιακής σοφίας νά εκτίθεν­ται τά πορίσματα τής έπιστήμης. Πάντοτε καί των δημοσιευμάτων τού­των ό σκοπός είναι ή μεταλαμπάδευσις τής αλήθειας καί μόνον τής άληθείας.

Τά σύντομα καί λαϊκά ταΰτα δημοσιεύματα, έκδιδόμενα εις βιβλιάριον, θέλουσι βαθμηδόν έπεχταθή εις όλον τόν κύκλον των περί την Μακεδονίαν έρευνών. Ώς άπαρχήν παραδίδομεν εις τόν μακεδονικόν λαόν τό χάριν αύτοϋ συγγραψέν εργον τού κ. Άθ. Χρυσοχόου ύπά τόν τίτλον ΟΙ Βόρειες έπαρχίες τής ‘Ελλάδος και οι βουλγαρικές βλέ­ψεις. Τό Ιργον είναι λίαν έπίκαιρον. Διότι δυστυχώς μετά τόσους άγώνας καί αίματα ήχθησαν καί πάλιν είς τόν μέσον ζητήματα πρό καιρού λελυμένα, έτέθη καί πάλιν ΰπό άμφισβήτησιν ή άναμφίσβήτητος έλληνικότης τής μακεδονικής πατρίδος έκ μέρους αύτών τούτων, οι όποιοι πρό δέκα καί τριών αιώνων έγκατασταθέντες έν τω έλληνικω ζωτικώ χώρω ούδέποτε ήθέλησαν νά περιορισθώσιν είς όσα άρχικώς κατέλαβον, άλλα διαρκώς έτεινον καί έξακολουθοΰν νά τείνωσιν άρπακτικήν την χεϊρα έπί των χωρών, αί όποιαι άπό χιλιετηρίδων άποτελοΰσι χήν έλληνικήν πατρίδα, προσπαθοΰντες ΰποϋλως καί έπιτηδείως νά έκμεταλλευθώσι πάν άτύχημα τού Ελληνισμού, Τό βιβλίον έπαναλαμβάνει χά­ριν τού μακεδονικού λαού γνωστάς άληθείας. Ό μακεδονικός λαός άς τάς ένθυμηθη καί άς τάς κλείση είς την καρδίαν του.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΏΝ ΣΠΟΥΔΏΝ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s