Skip to content
2010-08-01 / user

Ο πόλεμος στον 21ο αιώνα

του Κώστα Γρίβα, εκδόσεις ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Α.Ε, ISBN: 9789607882066

Το βιβλίο αυτό σκιαγραφεί τάσεις και πιθανότητες, για τον πόλεμο στον 21ο αιώνα υπό το πρίσμα των τεχνολογικών στρατιωτικών εξελίξεων και δυνατοτήτων του μελλοντικού στρατού των ΗΠΑ. Οι τεχνολογικές αυτές εξελίξεις καθοδηγούνται από την Υπηρεσία Προηγμένων Αμυντικών Ερευνητικών Προγραμμάτων (DARPA) των ΗΠΑ. Η DARPA επιδοτεί, ελέγχει, προσανατολίζει, κατευθύνει και δημιουργεί ένα πανίσχυρο μηχανισμό με στόχο τη παραγωγή υψηλής τεχνολογίας, που έχει ως πεδίο εφαρμογής τις Αμερικανικές ΕΔ. Διατυπώνει δε την κρίση ότι η ΕΕ θα πρέπει σύντομα να δημιουργήσει μια αντίστοιχη υπηρεσία προκειμένου να συντονίσει τις έρευνες μεταξύ των κρατών, να επιτρέψει την ροή των πληροφοριών σκοπεύοντας στην εξάλειψη του τεχνολογικού χάσματος με τις ΗΠΑ. Ο συγγραφέας εκφέρει την άποψη ότι οι ΗΠΑ θεωρούν πλέον ως αντίπαλο όχι μόνο την «κόκκινη αρκούδα» (Ρωσικό Στρατό), αλλά οποιαδήποτε έννοια αντιπάλου που προσβάλλει τα συμφέροντα των ΗΠΑ όπως, μια ομάδα Ευρωπαϊκών κρατών, την Ιαπωνία, ή έναν οποιοδήποτε γεωστρατηγικό ανταγωνιστή. Για το λόγο δε αυτό, χρησιμοποιούν την πολεμική τους μηχανή όχι μόνο για να καταστείλουν τον αντίπαλο,  αλλά για να επιβάλλουν την εξωτερική τους πολιτική με διάφορους τρόπους (χρήση του στρατού σαν ελβετικού σουγιά).

1o Κεφάλαιο (Προβολή ισχύος με χαμηλό κόστος): Αναπτύσσεται ο ρόλος των ΕΔ των ΗΠΑ, σαν ένας μηχανισμός πίεσης, που ασκείται από το σύστημα της εξωτερικής της πολιτικής στις χώρες ή περιοχές ή άτομα/ομάδες συμφερόντων, προκειμένου να επιτύχουν το σκοπό τους. Θεωρείται απαραίτητο λοιπόν οι ΕΔ των ΗΠΑ να επιτυγχάνουν:

  1. Διασφάλιση της κυριαρχίας των ΗΠΑ στο πλανήτη
  2. Διατήρηση μικρού όγκου, ολιγοδάπανων δυνάμεων
  3. Ανταπόκριση σε ευρύ φάσμα ειρηνευτικών και πολεμικών ρόλων
  4. Μηδενισμό των ανθρώπινων αμερικανικών απωλειών

Οι προϋποθέσεις της δύναμης αυτής είναι: η υψηλή ικανότητα πληγμάτων ακριβείας και η μειωμένη υποστήριξη ΔΜ. Η καρδιά, τα αυτιά, τα μάτια, αλλά και το νευρικό σύστημα ενός τέτοιου στρατού είναι το σύστημα Διοικήσεως, Ελέγχου, Επικοινωνιών, Υπολογιστών, Επιτήρησης και Αναγνώρισης (C4ISR). Κάθε πληροφορία εισρέει στο σύστημα αυτό μέσω: Ομάδων Ειδικών Επιχειρήσεων, μη επανδρωμένων Α/Φ (UAV), δορυφόρων, ρομπότ, νανορομπότ, αισθητήρων, κ.λπ. και μέσω μαθηματικών μοντέλων και άλλων συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων διαλύσει την «ομίχλη του πολέμου», μειώνοντας το μέγεθος των απαιτουμένων στρατευμάτων, αυξάνοντας παράλληλα τη φονικότητά τους, μετατρέποντάς τα σε μια «ρευστή δύναμη».

2ο Κεφάλαιο (Πόλεμος ερήμην ανθρώπων): Διαπιστώνεται η τάση για απομάκρυνση του ανθρώπου από το πεδίο της μάχης, ο διαχωρισμός του χειριστή από το οπλικό σύστημα και η προσβολή του στόχου από απόσταση, καθόσον οι κυριαρχούσες στο παγκόσμιο σύστημα σύγχρονες κοινωνίες (π.χ. Αμερικανική) θεωρούν κάθε πολίτη τους πολυτιμότερο από χιλιάδες άλλους κατωτέρων εθνών. Σκοπός λοιπόν είναι η αδρανοποίηση των «ταραξιών» και όχι η φόνευσή των. Μια επίθεση στο πληροφοριακό σύστημα του χρηματιστηρίου, ο αποσυντονισμός των τηλεπικοινωνιών ή η καταστροφή των δορυφόρων είναι, στρατηγικώς, προτιμότερη και φθηνότερη λύση. Σε τακτικό επίπεδο τη δράση αυτή θα μπορούσαν να αναλάβουν, για παράδειγμα, κολλώδεις ουσίες ή μικροκύματα που απλώς θα «ακινητοποιούσαν» ή θα «παρέλυαν» στιγμιαία τον αντίπαλο. Στόχος λοιπόν είναι η παραγωγή όπλων με τις λιγώτερες παράπλευρες απώλειες.

3ο Κεφάλαιο (Κυβερνοπόλεμος): Αναφέρει ότι σκοπός είναι η επίτευξη ενός «Ηλεκτρονικού Βατερλώ» στον αντίπαλο, έτσι που να είναι αδύνατο να επανακτήσει την απωλεσθείσα ισχύ του . Οι ΗΠΑ, δημιούργησαν  ένα κέντρο ταχείας αντίδρασης στο Ft. Belvoir για την περίπτωση που δεχθούν αντίστοιχη επίθεση. Αρκετοί επιστήμονες εργάζονται στο τομέα αυτό παράγοντας ιδέες αντίστοιχες του “Blietzkrieg” με σκοπό τον πλήρη αποσυντονισμό των δικτύων των Η/Υ του αντιπάλου. Ήδη οι ΗΠΑ με την άσκηση «Eligible Reciever» (επιλεκτικός παραλήπτης), που διεξήχθει σε επιλεγείσες χώρες του ΝΑΤΟ, απεκάλυψε το ποσοστό εξάρτησης αλλά και το βαθμό τρωτότητάς της στο τομέα των Η/Υ.

40 Κεφάλαιο (Συνταγματάρχες εναντίων Στρατηγών): Ο συγγραφέας δίδει μια νέα διάσταση στο τρόπο λειτουργίας και της έκδοσης αποφάσεων στις ΗΠΑ. Το σύστημα δίδει τη δυνατότητα προβολής των ιδεών τόσο των σκληροπυρηνικών στρατηγών, όσο και των οραματιστών συνταγματαρχών. Στη προκειμένη περίπτωση οι συνταγματάρχες πρότειναν το σχέδιο RMA (επανάσταση στις στρατιωτικές υποθέσεις) που αναφέρεται σε τέσσερις νέες επιχειρησιακές αντιλήψεις:

  1. Στρατηγική ευελιξία
  2. Επακριβής προσδιορισμός εχθρικών δυνάμεων
  3. Παροχή προστασίας
  4. Εξελιγμένες μέθοδοι ΔΜ,

με κομβικό σημείο την τεχνολογία των πληροφοριών. Προτείνουν δε να δοθεί έμφαση στην αύξηση των ικανοτήτων για πληροφορίες, στο πόλεμο σε αστικά περιβάλλοντα, στο διάστημα, σε συνδυασμένες επιχειρήσεις και στον κυβερνοπόλεμο. Επιπλέον, προτείνουν τη δημιουργία μιας Διοίκησης Μικτών Δυνάμεων που θα κάνει συστάσεις για το είδος, τον αριθμό, τον τύπο των οπλικών συστημάτων που θα αγοραστούν.

5ο Κεφάλαιο (Πολεμική αεροδιαστημική δύναμη): Το διάστημα πρέπει να αποτελέσει τη πέμπτη διάσταση του χώρου μάχης. Οι ΗΠΑ πρέπει να μετατραπούν από αεροπορική δύναμη, σε αεροδιαστημική. Απαιτείται έτσι, τόσο η κατασκευή αντι-δορυφόρων και αντιβαλλιστικών πυραύλων, όσο και μη επανδρωμένων μαχητικών Α/Φ (UCAV), μεταγωγικών υπερ-αεροσκαφών. Για τη μείωση του κόστους και την αύξηση της αποτελεσματικότητάς τους, προτείνεται η μετατροπή των «χαζών» βομβών σε «έξυπνες» με χαμηλό κόστος, καθώς και η ανάπτυξη περισσότερων συστημάτων τεχνολογίας “stealth”. Στόχο αποτελεί επίσης και η ανάπτυξη ενός τεράστιου δικτύου φθηνών δορυφόρων τηλεπισκόπισης (ΙΚΟΝΟΣ) με την ονομασία Future Imagery Architecture. Αναφέρεται επίσης στις δυνατότητες, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μελλοντικών μη επανδρωμένων μαχητικών Α/Φ και των στρατηγικών υπερ-μεταγωγικών Α/Φ.

6ο Κεφάλαιο (Επανάσταση στη μάχη στη θάλασσα): Ο ρόλος του Ναυτικού, όπως και κάθε κλάδου, τίθεται σε ριζική αμφισβήτηση. Κλειδί στη μετάπτωση του Ναυτικού σε ωκεάνεια δύναμη είναι η δυνατότητά του να διεξάγει «παράκτιο πόλεμο», με «έξυπνα πλοία» μειωμένης επάνδρωσης, χαμηλού κόστους και υψηλής αποτελεσματικότητας. Προτείνεται δε η ανάπτυξη μιας δικτυοκεντρικής πλατφόρμας ώστε το κάθε πλοίο να μη δρά σαν μια ανεξάρτητη οντότητα αλλά σαν κόμβος ενός ενιαίου πλέγματος. Σαν παράδειγμα θέτει τη δικτύωση της αστυνομικής δύναμης της Νέας Υόρκης. Επιπλέον, νέες διαστάσεις στη μάχη στη θάλασσα θα δώσουν τα πλοία τεχνολογίας “stealth”, τα ναυτικά μη επανδρωμένα Α/Φ καθέτου απογειώσεως-προσγειώσεως και τα πλοία/υποβρύχια οπλοστάσια.

70 Κεφάλαιο (Κυριαρχία στη στεριά, «ψηφιακός στρατιώτης»): Η εφαρμογή της φιλοσοφίας του πολέμου εντάσεως της πληροφορίας στο χερσαίο πεδίο μάχης, οδηγεί τον στρατό των ΗΠΑ να διαθέσει τα επόμενα 5 χρόνια το 1/3 των προβλεπομένων κονδυλίων για έρευνα και ανάπτυξη νέων απαιτουμένων τεχνολογιών. Ο συγγραφέας δίδει την έννοια του «ψηφιακού στρατιώτη» (νέα απαιτούμενη τεχνολογία) σαν ένα στοιχείο του πλέγματος των πληροφοριών ενός σύγχρονου ψηφιακού πεδίου μάχης που θα διαθέτει την ικανότητα ανταλλαγής δεδομένων, εικόνας, ήχου με άλλους στρατιώτες ή άλλα συστήματα μάχης. Προβλέπεται η ψηφιοποίηση της Δύναμης XXI σε επίπεδο ΣΣ μέχρι το 2004 και μέχρι το 2010 η ψηφιοποίηση 10 Μεραρχιών.

8ο Κεφάλαιο (Άνθρωποι, ρομπότ, νανοαεροσκάφη, «έξυπνη σκόνη») : Η μείωση του μεγέθους του στρατού των ΗΠΑ κατά 35% τα επόμενα 5 χρόνια θα οδηγήσει στην υιοθέτηση νέων επαναστατικών τεχνολογιών, όπως τα ρομπότ, οι αισθητήρες σε μέγεθος «μικρού» («έξυπνη σκόνη»), τα νανοαεροσκάφη (10-30 εκ), που θα εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών.

9ο Κεφάλαιο (Οικονομικός φόνος – όπλα ακριβείας):

Στο κεφάλαιο αυτό αναφέρονται τόσο κατασκευές όπλων μεγίστης ακριβείας – χαμηλού κόστους (πύραυλοι ASSM, TLAM, TERM) όσο και η χρήση νέων βλημάτων πυροβολικού (Cooperhead, για τα πυροβόλα Crusader) ή τα Ρωσικά Kranspol. Στόχος είναι οι δυνάμεις πρώτου κύματος να υποστούν τις λιγότερες απώλειες. Επιπλέον, στόχο αύξησης της αποτελεσματικότητας, αποτελεί και η δημιουργία «Επιτελείων Επίθεσης» με τη σύνθεση καταλλήλων στοιχείων από διάφορες μονάδες.

10ο Κεφάλαιο (Όπλα Laser): Στο πόλεμο του 21ου αιώνα θα υπάρχουν τόσο στρατηγικά όπλα laser, όσο και τακτικά. Τα στρατηγικά θα είναι είτε αερομεταφερόμενα – αντιπυραυλικά (ABL) ή διαστημικά (SBL), ή επίγεια (MIRACL). Τα τακτικά όπλα πεδίου μάχης τεχνολογίας laser βρίσκονται ήδη σε επιχειρησιακή αξιολόγηση από το Ισραήλ και θα προσφέρονται μελλοντικά για προστασία στόχων στρατηγικής σημασίας. Η τεχνολογία των ολογραμμάτων θα δώσει επίσης νέα διάσταση στη παραπλάνηση του αντιπάλου με ομοιώματα αρμάτων, πυροβόλων, κ.λπ.

11ο Κεφάλαιο (Hypersonic, Γρήγορος θάνατος): Ο συγγραφές τονίζει τις νέες δυνατότητες για Α/Φ (βομβαρδιστικά) και πυραύλους με υπερ-υπερηχητικές ταχύτητες και μεγάλη ακτίνα δράσης, καθόσον όπως διαπιστώθηκε στο Πόλεμο του Κόλπου η αποκάλυψη ενός κινούμενου στόχου και ο εντοπισμός του δεν συνεπάγετο και την καταστροφή του, λόγω της χαμηλής ταχύτητας των πυραύλων ή των βομβαρδιστικών, που απαιτούσαν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή των.

12 Κεφάλαιο (Βαθιά διείσδυση): Εδώ παρατίθενται οι στόχοι για τη παραγωγή νέων βλημάτων «βαθιάς διείσδυσης/μεγάλου βεληνεκούς/υψηλής ακριβείας», ώστε να προσβάλλονται στόχοι σε βάθος μεγαλύτερου των 3,5μ στο έδαφος, να αναπτύσσονται υψηλές θερμοκρασίες για εξουδετέρωση χημικών ουσιών. Αυτά, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη συστημάτων που περιέχουν γνωστικά μοντέλα για προσδιορισμό των αποτελεσμάτων προσβολής από αποτελέσματα προσβολών σε παρόμοιες εγκαταστάσεις.

13ο Κεφάλαιο (Αντίπαλον δέος): Εδώ γίνεται αναφορά στη μετάπτωση του στρατού της Κίνας από στρατό τεράστιας μάζας με χαμηλή τεχνολογία, σε στρατό μαχητικής δύναμης υψηλής τεχνολογίας. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη Ρωσική πολεμική βιομηχανία, που συνεχίζει να πρωτοπορεί σε ορισμένους τεχνολογικούς τομείς, ακόμη και έναντι των ΗΠΑ. Επιπλέον, παρατηρείται κάμψη στη παραγωγή των συμβατικών Ρωσικών όπλων, αλλά αύξηση των συστημάτων C4ISR. Έτσι, στόχος στον 21ο αιώνα θα είναι η κυριαρχία των αντίπαλων πολεμικών μηχανών και στις 5 διαστάσεις του χώρου μάχης (+διάστημα, +χρόνος), με αντι-δορυφορικά όπλα, ρομποτικό ΠΖ, οχήματα “stealth”, κυβερνοπόλεμο.

14ο Κεφάλαιο (Σκιαγραφόντας μια αντιουτοπία): Ο συγγραφέας αναφέρει τον τρόπο που οι ΗΠΑ «βλέπουν» την Ευρώπη (σαν τη Ρωσία επί εποχής Γκορμπατσώφ), αλλά και τη προσπάθεια που καταβάλλουν για τη διαφύλαξη της στρατιωτικής τους τεχνολογίας ως κόρης οφθαλμού. Επιπλέον, καταδεικνύει τη θέληση των ΗΠΑ να συνεχίσουν την άσκηση της επιρροής τους σε χώρες των συμφερόντων τους. Κάνει δε μια αναφορά στον πληροφοριοκεντρικό πόλεμο, που δίδει μεν τη δυνατότητα στους «αδύνατους» της γης να αποκτήσουν ισχύ, αλλά αποκαλύπτει τις αδυναμίες τους καθόσον μέσω των σύγχρονων τεχνολογικών επιτευγμάτων είναι δυνατόν να εντοπισθούν ακαριαία οι «αντάρτες» και να προσβληθούν, όπου κι αν κρύβονται. Κάνει έτσι μια συνοπτική αναφορά στις ασύμμετρες απειλές (τρομοκράτες, hackers).

About these ads

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: